Danıştay 12. Daire E.2023/6251 K.2024/5946

Dava konusu istem: ... Büyükşehir Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi kapsamında ... olarak görev yapan davacının, siyasi parti üyeliği bulunduğundan bahisle, sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlık konusu olayda 20/12/2022 tarihli ara kararı ile ... Partisi (...) Kozan İlçe Başkanlığından ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı Siyasi Partiler Sicil Bürosundan davacının siyasi parti üyelik başvuruları ve parti üyeliğinden istifa taleplerinin istenildiği ve davacının yazılı talebi olmaksızın siyasi parti üyeliğine kaydının yapılıp yapılamayacağının sorulduğu.

BBP Kozan İlçe Başkanlığınca cevaben, "davacının partiye üyeliğine ilişkin herhangi bir bilgi ya da belgeye rastlanamadığının ve davacının parti tarafından tanınmadığının, davacıya ait başvuru formu gibi herhangi bir belgenin de bulunmadığının" bildirildiği.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı Siyasi Partiler Sicil Bürosu tarafından da, "davacının 2021 tarihli üyelik kaydı bulunmakta ise de 19/12/2022 tarihi itibarıyla parti üyeliğinden istifa ettiği, kişilerin hukuka aykırı olarak ve iradeleri dışında üye yapılmalarının mümkün olduğu, bu durumun tespitinin ilgilinin başvurması halinde yapılacak yazışmalar neticesinde siyasi parti tarafından istek dışında üye kaydı yapıldığının kabul edilmesi, partinin üye kayıt belgelerini gönderememesi ya da mahkeme kararıyla ispat edilmesi halinde mümkün olduğunun" belirtildiği;

öte yandan, Anayasa Mahkemesi tarafından, benzer nitelikteki bir dosyada (2017/27822 başvuru numaralı kararında), siyasi parti üyeliği bulunan ve üyelikten istifa etmesi için makul bir süre tanınmadan Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılan memurun örgütlenme özgürlüğünün ihlal edildiğine karar verildiği; bu durumda, dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile ara kararına gönderilen cevabi yazıların, Anayasa Mahkemesinin söz konusu kararının gerekçesi doğrultusunda bir bütün olarak tetkik edilip değerlendirilmesi neticesinde;

davacının sözleşmesinin feshedilmesine gerekçe olarak gösterilen siyasi parti üyeliğine ilişkin ilgili parti nezdinde fiziki yahut elektronik olarak kayıtlara geçirilmiş herhangi bir başvuru formu yahut başvuru dilekçesi bulunmadığı ve ilgili parti tarafından da buna ilişkin herhangi bir belge bulunmadığının belirtildiği; yine ilgili parti tarafından, davacının iradesi dışında üye kaydı yapıldığının tespiti konusunda Yargıtay tarafından bildirilen yöntem ve usule uygun olarak isteği dışında üye yapıldığının kabul edildiği ve davacının tanınmadığının bildirildiği görülmüş olup;

anılan hususlar çerçevesinde davacının parti üyeliğinin iradesi dışında yapıldığı kanaatine varıldığından, iradesi dışında gerçekleştirilen durumun düzeltilmesi için Anayasa Mahkemesi kararında belirtilen gerekçe doğrultusunda siyasi parti üyeliğinden istifa etmesi için davacıya makul bir süre verilmesi yahut tercih imkanı tanınması gerekmekte iken,

Anayasa Mahkemesi içtihatlarıyla geliştirilen son çare prensibine de aykırı olarak doğrudan sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali ile yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği; öte yandan, İdare Mahkemesi kararının yasal faizin başlangıç tarihine ilişkin kısmının, "davacının yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının davanın açıldığı 13/12/2022 tarihinden öncesine ait kısmı için dava açma (13/12/2022) tarihinden itibaren,

davanın açılmasından sonra tahakkuk eden parasal ve özlük hakları için ise her bir parasal hakkın (her aya ait maaşın) ödenmesi gereken tarihlerden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi'' gerektiği gerekçesiyle, istinaf başvurusunun düzeltilerek reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının iradesi dışında parti üyesi yapılıp yapılmadığı hususunda gerekli ve yeterli araştırma yapılmaksızın hüküm kurulduğu; siyasi parti üyesi olması nedeniyle davacının sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Siyasi partiye üyeliğinin olmadığı, iradesi ve bilgisi dışında üyelik kaydının yapıldığı, konuyla ilgili olarak savcılığa suç duyurusunda bulunduğu, dava konusu işlemin mevzuata ve hukuka aykırı olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.