Danıştay 13. Daire E.2016/3405 K.2022/4145

Dava konusu istem: … A.O.'nun (…) 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'u ihlâl ettiği iddiasıyla yapılmış olan şikâyetin reddine dair … tarih ve … sayılı Rekabet Kurulu (Kurul) kararının … İdare Mahkemesi’nin … tarih ve E:…, K:… sayılı ve iptal edilmesi üzerine, …’nin İstanbul çıkışlı yurt içi ve yurt dışı hava yolu ile yolcu taşıma hatlarında rakip teşebbüs aleyhine dışlayıcı eylemlerde bulunarak hakim durumunu kötüye kullanıp kullanmadığının tespitine yönelik yürütülen soruşturma neticesinde “… A.O. hakkında 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesi uyarınca idari para cezası uygulanmasına gerek olmadığı” yolundaki … tarih ve … sayılı Kurul kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce; davacı tarafından …’nin 4054 sayılı Kanunu ihlâl ettiğinden bahisle yaptığı şikâyet başvurusunun … tarih ve … sayılı Kurul kararıyla reddedildiği, bu Kurul kararının davacı tarafından açılan dava neticesinde.

İdare Mahkemesi’nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararı iptal edilmesi üzerine, … tarih ve … sayılı Kurul kararı uyarınca, … ’nin İstanbul çıkışlı yurt içi ve yurt dışı hava yolu ile yolcu taşıma hatlarında rakip teşebbüs aleyhine dışlayıcı eylemlerde bulunarak 4054 sayılı Kanun’un 6.maddesini ihlâl edip etmediğinin tespitine yönelik yürütülen soruşturma sonucunda … ’nin hakim durumunu kötüye kullanmadığına ve idari para cezası uygulanmasına gerek olmadığına dair alınan Kurul kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı;

Mahkeme kararı üzerine yeniden yapılan soruşturma sonucunda düzenlenen … gün ve … sayılı raporda özetle; ".

İdare Mahkemesi'nin iptal kararına konu olan soruşturmada 2008-2011 dönemi için yapılan maliyet ve fiyatlara ilişkin analizlerin 2013 yılı sonuna kadar uzatıldığı, ilgili ürün pazarının havayolu ile tarifeli yolcu taşımacılığı olarak tespit edildiği soruşturmada öncelikle 2008-2013 döneminde … ve … 'un İstanbul merkezi olmak üzere birlikte uçuş gerçekleştirdiği yurt içi ve yurt dışı hatların tespit edildiği, Atatürk Havalimanı (AHL) ve Sabiha Gökçen Havalimanı (SGH) hatları genelinde birbirine ikâme olduğunun değerlendirildiği,

… 'nin, … ile … 'un birlikte uçuş gerçekleştirdiği ve ilgili coğrafi pazar kapsamında bulunan İstanbul Kayseri ve İstanbul-Sivas yurt içi hatları ile İstanbul Almaata, İstanbul-Amsterdam, İstanbul-Berlin, İstanbul-Beyrut, İstanbul-Bologna, İstanbul-Brüksel, İstanbul-Bükreş, İstanbul-Donetsk, İstanbul-Dubai, İstanbul-Düsseldorf, İstanbul-Frankfurt, İstanbul-Hannover, İstanbul-Kopenhag, İstanbul-Londra, İstanbul-Lviv, İstanbul-Lyon/Saint, İstanbul-Milano, İstanbul-Münih, İstanbul-Nürnberg, İstanbul-Paris, İstanbul-Priştine, İstanbul-Roma, İstanbul-Sofya, İstanbul-Stockholm, İstanbul-Stuttgart, İstanbul-Tahran, İstanbul-Tel-Aviv,

İstanbul-Tiflis, İstanbul-Üsküp, İstanbul-Viyana ve İstanbul-Zürih yurt dışı hatlarında hakim durumda olduğu kanaatine varıldığı, ayrıca SGH ile AHL'nin birbirine ikâme olduğunun tespit edilemediği Ankara, Antalya, Bodrum, Dalaman ve İzmir hatlarında ise pazarın AHL ve SGH'den bu şehirlere yapılan taşımacılık hizmetleri olarak belirlendiği, … 'nin AHL-Ankara, AHL-Antalya, AHL-Bodrum, AHL-Dalaman ve AHL-İzmir hatlarında hakim durumda olduğu tespitinin yapıldığı,.

İdare Mahkemesi'nin iptal kararına konu olan soruşturmada, 2008-2011 döneminde … 'nin hakim durumda olduğu tespit edilen İstanbul merkezli Adana, Elazığ, Gaziantep, Konya, Samsun, Hatay ve Malatya hatlarında 2008-2013 dönemi için yapılan hakim durum analizi sonucunda, … 'nin bahsi geçen hatlarda hakim durumda olmadığı sonucuna ulaşıldığı, bu nedenle bahsi geçen hatlarda kötüye kullanma değerlendirmesinde bulunulmadığı,

THY'nin hakim durumda olduğu İstanbul merkezi yurt içi ve yurt dışı hatlarda fiyatlama davranışları yoluyla … 'u dışlayıcı eylemlerde bulunup bulunmadığına ilişkin yapılan değerlendirmede ise öncelikle, 2008-2013 döneminde … 'nin söz konusu hatlarda SGH ve AHL'den gerçekleştirdiği uçuşlarda yıllık bazda Katkı-2 düzeyinde zarar edip etmediği, başka bir ifade ile kaçınılabilir maliyet altında gelir elde edip etmediğinin incelendiği, bu çerçevede, İstanbul merkezli.

Tiflis, Beyrut, Bükreş, Roma, Sofya, Zürih, Almaata, Dubai, Telaviv, Üsküp, Bologna, Nürnberg Hatlarında ve AHL merkezli. Ankara, Antalya, Bodrum, Dalaman, İzmir hatlarında Katkı-2 seviyesinde kâr elde ettiği, bir başka deyişle kaçınılabilir maliyet üzerinde gelir elde ettiğinin görüldüğü, bu nedenle söz konusu hatlarda … tarafından … 'u pazardan dışlamak amacıyla yıkıcı fiyatlama yapılmadığı değerlendirmesinde bulunulduğu, öte yandan, İstanbul merkezi.

Kayseri, Sivas, Amsterdam, Brüksel, Berlin, Düsseldorf, Hannover, Stuttgart, Münih, Kopenhag, Milano, Paris, Stockholm, Tahran, Viyana, Telaviv, Frankfurt, Londra, Lyon, Donetsk, Lviv, Piriştine hatlarında … 'nin 2008-2013 döneminin tümünde veya bir bölümünde yıllık bazda Katkı-2 düzeyinde zarar ettiğinin tespit edildiği, söz konusu kaçınılabilir maliyet altı fiyatlamanın yıkıcı fiyat niteliği taşıyıp taşımadığının tespiti amacıyla … ve … 'un aylık bazdaki toplam gelir-kaçınabilir maliyet, ortalama kaçınılabilir maliyet-ortalama bilet fiyatı ile ilgili hattaki pazar paylarının ayrıntılı bir şekilde analiz edildiği,

… 'nin hakim durumda olduğu ve Katkı-2 düzeyinde zarar ettiği hatlarda fiyatlama davranışlarıyla … 'u dışlamak suretiyle hakim durumunu kötüye kullanmadığı sonucuna ulaşıldığı, son olarak, şikâyet başvurunda yer verilen iddialar içerisinde yer alan … 'nin SHGM vasıtasıyla … 'un yeni hatlara girmesine engel olduğu iddialarının destekler nitelikte herhangi bir uygulamaya rastlanmadığı,

bu çerçevede yukarıda yer verilen bilgi, belge ve değerlendirmeler neticesinde, … 'nin hakim durumda olduğu İstanbul merkezli yurt içi ve yurt dışı hatlarda … 'u dışlayıcı eylemlerde bulunmak suretiyle hakim durumunu kötüye kullanmadığı ve bu nedenle 4054 sayılı Kanun'un 6. maddesinin ihlâl edilmediği kanaat ve sonucuna ulaşılmıştır." ifadelerine yer verildiği;

Söz konusu raporun alanında bağımsız idari otorite olan, aynı zamanda piyasada faaliyet gösteren şirketlere karşı tarafsız konumda olan, rekabete ilişkin konularda düzenleyici ve denetleyici statüde bulunan kurumun alanında uzman denetim personeli tarafından objektif ve tarafsız biçimde ayrıca bilimsel metodlar kullanılmak suretiyle hazırlandığı, raporda yer alan verilerin dava dosyasına sunulan bilgiler ile örtüştüğü, bu nedenle anılan raporun Mahkememizce uyuşmazlığın çözümü için karara esas alınabilecek yeterlilikte olduğu sonucuna varılarak, …'nın davacı şirkete karşı hakim durumunu kötüye kullanmadığı anlaşılmakla, ihlâl bulunmadığı ve ceza uygulanmasına yer olmadığı yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, soruşturma sürecinde soruşturma raporuna erişimlerinin Kurul kararıyla engellendiği ve bu karara karşı açmış oldukları davanın lehlerine sonuçlandığı, Mahkeme kararında esasa etkili iddialarının incelenmediği, soruşturma sürecinde … 'nin hatalı verileri Kurula gönderdiği, ihlâl incelemesine esas alınan dönemin hatalı belirlendiği, hakkında soruşturma yürütülen … 'de yerinde inceleme gerçekleştirilmemesinin ihlâl iddialarının açıklığa kavuşturulmasına engel olduğu, … 'nin acentelere ilişkin faaliyetlerinin bu soruşturmadan ayrılmasının hatalı sonuçlara varılmasına sebebiyet verdiği,

konunun sadece yıkıcı fiyat bağlamında ele alınmasının da hatalı olduğu, … 'nin seçici fiyat uygulaması yoluyla rakibini dışlama amacı taşıdığı, yeni pazarlara girilmesine engel olma iddiasının yeterli araştırma yapılmadan reddedildiği, yıkıcı fiyatlamaya ilişkin analizlerin hatalar içerdiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare ile yanında müdahil tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.