Danıştay 13. Daire E.2016/990 K.2022/3702

Dava konusu istem: Kültür ve Turizm Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü'nce 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 51/g maddesine göre gerçekleştirilen kiralama ihalesi üzerinde kalan davacının yapılan bildirime rağmen sözleşme imzalamadığından bahisle 2886 sayılı Kanun'un 83. ve 84. maddeleri uyarınca tüm ihalelere katılmaktan 1 (bir) yıl süre ile yasaklanmasına ilişkin 30/01/2015 tarihli 29252 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 51/g maddesine göre gerçekleştirilen, Ankara Milli Kütüphane Başkanlığı içerisinde bulunan 274 m²'lik alana sahip kafeteryanın kiralanması ihalesinin davacı şirket üzerinde kaldığı, yapılan tüm bildirimlere rağmen davacının sözleşme imzalamadığı, kendisinin de sözleme imzalamayacağını açıkça beyan ettiği, davacının ihale yapıldıktan sonra taahhüdünden vazgeçtiği, bu nedenle davacının tüm ihalelere katılmaktan bir yıl süre ile yasaklanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, davalı idarece öngörülenden fazla bedel istendiği, tüm ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin mevzuata uygun olarak tesis edildiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Ankara Milli Kütüphane Başkanlığı içerisinde bulunan 274 m²'lik alana sahip kafeteryanın kiralanması için 2886 sayılı Kanunun 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile gerçekleştirilen ihalede dokuz firmanın teklif verdiği, ihalenin aylık 37.600,00 TL + KDV ile en uygun teklif sunan davacı şirket üzerinde kaldığı, davalı idarece … tarihli ve …sayılı yazı, …tarihli ve …sayılı yazı ile kesin teminat, sözleşme ve karar pulu bedellerinin yatırılarak sözleşmenin imzalanmasının istenildiği, söz konusu yazıların tebliğinden itibaren 15 gün geçmesine karşın davacı şirketin sözleşmeyi imzalamadığı,

22/01/2015 tarihinde verdiği dilekçe ile de sözleşme imzalamayacağını bildirdiği, bunun üzerine davacı şirket hakkında 2886 sayılı Kanunun 83. ve 84. maddelerine göre tüm ihalelere katılmaktan 1 (bir) yıl süre ile yasaklanmasına karar verilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2886 sayılı Devlet İhale Kanununun "Yasak Fiil ve Davranışlar" başlıklı 83. maddesinde; "İhale işlemlerinin hazırlanması, yürütülmesi ve sonuçlandırılması sırasında;

a) Hile, desise, vait, tehdit, nüfuz kullanma ve çıkar sağlama suretiyle veya başka yollarla ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek,

b) Açık teklif ve pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde isteklileri tereddüde düşürecek veya rağbeti kıracak söz söylemek ve istekliler arasında anlaşmaya çağrıyı ima edecek işaret ve davranışlarda bulunmak veya ihalenin doğruluğunu bozacak biçimde görüşme ve tartışma yapmak,

c) İhale işlemlerinde sahte belge veya sahte teminat kullanmak veya kullanmaya teşebbüs etmek, taahhüdünü kötü niyetle yerine getirmemek, taahhüdünü yerine getirirken idareye zarar verecek işler yapmak veya işin yapılması veya teslimi sırasında hileli malzeme, araç veya usuller kullanmak, yasaktır." kuralına,

"İdarelerce İhalelere Katılmaktan Geçici Yasaklama" başlıklı 84. maddesinde; " 83 üncü maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları anlaşılanlar, bu fiil ve davranışlar ihale safhasında vâki olmuşsa idarelerce o ihaleye iştirâk ettirilmeyecekleri gibi fiil veya davranışlarının özelliğine göre ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili bakanlık tarafından, haklarında bir yıla kadar bütün ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilir. Kararı veren idareler, bu kararı, Resmî Gazete'de ilan ettirirler. Bu kararlar ilgililerin müteahhitlik siciline de işlenir. İhalelere katılmaktan yasaklananlar, yasaklı oldukları süre içinde diğer idarelerce yapılacak ihalelere de müteahhit veya müşteri sıfatıyla katılamazlar.

Haklarında bu yolda işlem yapılanların sermayesinin çoğunluğuna sahip bulunduğu tespit edilen tüzel kişilere de aynı müeyyide uygulanır.

Üzerine ihale yapıldığı halde usulüne göre sözleşme yapmayan istekliler ile sözleşme yapıldıktan sonra taahhüdünden vazgeçen ve mücbir sebepler dışında taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmeyen müteahhit veya müşteriler hakkında da, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili bakanlık tarafından, bir yıla kadar ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilir ve bu kararlar Resmi Gazete'de ilan ettirildiği gibi ilgililerin müteahhitlik sicillerine işlenir.

83 üncü maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulunanlar hariç olmak üzere, Türkiye genelinde faaliyet gösteren tüzel kişilerden; şube personeli, vekil, mümessil gibi yetkili temsilcilerin şahsi kusurlarından kaynaklanan ve bu maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen fiil veya davranışları sebebiyle haklarında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmesi gerektiği idarece tespit edilenlerden, verilecek bir aylık süre içinde ihale bedelinin üç katı tutarında tazminatı peşin olarak ödeyenler hakkında ihaleden yasaklama kararı verilmez.

İhaleyi yapan idareler, ihalelere katılmaktan yasaklamayı gerektirir bir durumla karşılaştıkları takdirde, gereğinin yapılması için bu durumu ilgili bakanlığa bildirmekle yükümlüdürler." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Aktarılan mevzuat düzenlemelerinden, ihaleyi yapan idarelerin ihalelere katılmaktan yasaklamayı gerektirir bir durumla karşılaştıkları takdirde, gereğinin yapılması için bu durumu ilgili bakanlığa bildirmekle yükümlü oldukları, yasaklama işlemini tesis etme yetkisinin ilgili bakan ya da usulüne uygun yetki devri yapılan makam veya o makamda bulunan kişi adına herhangi bir imza devri yapılmışsa mümkün olduğu anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, davacı şirketin ihalelere katılmaktan yasaklanmasına dair "Olur" işleminin "Döner Sermaye İşletmesi Merkez Müdür Vekili" tarafından verildiği anlaşılmaktadır.

Bu sebeple, ihaleden yasaklama kararı verilebilmesi konusunda, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte anılan makama herhangi bir yetki devri veya o makamda bulunan kişi adına herhangi bir imza devri yapılıp yapılmadığı, söz konusu kişi tarafından yasaklılık kararı verilebilmesine dayanak oluşturabilecek herhangi bir karar veya iç düzenleme bulunup bulunmadığı hususları Dairemizin 14/06/2022 tarih ve E:2016/990 sayılı ara kararı ile Kültür ve Turizm Bakanlığı'na sorulmuş, Bakanlık tarafından verilen cevapta, işlemin tesis edildiği tarihte de sonrasında da dava konusu işlemi tesis eden Kültür ve Turizm Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesi Merkez Müdür Vekili'ne yetki devrine ilişkin herhangi bir karar veya iç düzenleme bulunmadığı belirtilmiştir.

Bu itibarla, Kültür ve Turizm Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesi Merkez Müdür Vekili tarafından tesis edilen dava konusu yasaklama işleminde yetki yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varıldığından davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmamaktadır.