Danıştay 13. Daire E.2018/3804 K.2022/3546

Dava konusu istem: Ordu İl Sağlık Müdürlüğü'nce … tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen … ihale kayıt numaralı "24 Ay Süreli Sonuç Karşılığı Laboratuvar Hizmet Alımı" ihalesine yönelik olarak davacı tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin Kamu İhale Kurulu'nun (Kurul) 06/06/2018 tarih ve 2018/UH.I-1157 sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; idare tarafından yaklaşık maliyetin Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü ve Strateji Geliştirme Başkanlığının ilgili genelgeleri dikkate alınmak suretiyle, SUT birim fiyatı ile Sağlık Bakanlığı'na bağlı bazı idarelerin son bir yıl içinde yaptığı ve sözleşmeye bağlanmış işlerden elde dilen birim fiyatların ortalaması dikkate alınarak tespit edildiği, dolayısıyla yaklaşık maliyet hesaplanırken idarece belirlenen yöntemin mevzuat hüküm ve açıklamalarına uygun olduğu,

idarelerce yaklaşık maliyetin hesabında mevzuatta öngörülen herhangi bir yöntemin tek tek veya birlikte tercih edilebileceği, ihale konusu iş ile ilgili faaliyet gösteren firmalardan teklif alınarak yaklaşık maliyetin oluşturulmasının zorunlu olmadığı anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararının davacının birinci iddiasının reddine ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı;

İhale konusu işe ait yaklaşık maliyetin idarece 31.639.170,28-TL olarak hesaplandığı, davacı şirketin teklif fiyatının ise 32.383.486,64-TL olduğu, dolayısıyla davacı şirketin teklif bedelinin, idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin üstünde olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 16.3.1. maddesi uyarınca, idarenin yaklaşık maliyetin üzerinde teklif bedeli sunan isteklinin teklifini uygun görüp görmeme konusunda takdir yetkisinin bulunduğu, dolayısıyla davacı şirketin teklif bedelinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle uygun bulunmama işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararının, davacı şirketin bu iddiasının yerinde görülmemesine yönelik kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı;

İhale uhdesinde bırakılan isteklinin teklif mektubunun … tarafından imzalandığı, anılan kişiye ait temsil yetkisinin şirket müdürlerinden … tarafından vekâletname ile verildiği, bu vekâletname ile …’in resmî daireler, belediyeler vb. gibi kurum ve kuruluşlar tarafından açılacak ihalelerde anılan istekli adına teklif vermeye yetkili kılındığı, ayrıca idare tarafından ihaleye katılan isteklilerin ortakları ve teklif mektubunu imzalamaya yetkili olan kişiler için 18/12/2017 tarihinde yasaklılık teyidinin yapıldığı,

bu teyitte ihale üzerinde bırakılan isteklinin, %50 hissesine sahip ortağı olan …’nin, yetkili müdür …’nun ve teklif mektubunu imzalayan …’in yasaklı olmadığının, ancak söz konusu tüzel kişiliğin %50 hissesine sahip ortağı ve yetkili müdürü olan … hakkında 16/10/2007 tarihinde kamu davası açıldığının anlaşıldığı, anılan tüzel kişiliğin durumu tespit edilirken bu tarihteki ortaklık durumuna bakılmasının gerektiği, Türkiye Ticaret Sicili Gazeteleri üzerinden yapılan incelemede, …’nin kamu davasının açıldığı 16/10/2007 tarihi itibarıyla söz konusu tüzel kişiliğin %25 hissesine sahip olduğu,

bundan dolayı anılan tüzel kişiliğin yasaklanmasını gerektirecek mevzuata aykırı bir durumun oluşmadığı, öte yandan ihale işlem dosyasındaki …'nin yasaklama detay bilgilerinde yasaklılığının 27/12/2015 tarihinde bittiğinin belirtildiği, ayrıca söz konusu ortağın ihaleye doğrudan veya dolaylı olarak teklif de vermediği anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararının davacının ikinci iddiasının reddine ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı;

İhaleye ait idari şartnamenin 7.5.2. maddesinde, “…4) Teklif edilen ürünlere ait katalog ihale dosyasında sunulacaktır. İstekliler teklifte her parametrenin orjinal broşürünü (Türkçe çevirisi ile), kaç testlik ambalajlarda olduğunu ve test metodunu alternatifli tablo halinde CD/taşınabilir bellek vb. elektronik ortamda vermelidir …” düzenlemesine yer verildiği, ihale uhdesinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen ürünlere yönelik orijinal broşürlerin Türkçe ve yabancı dilde teklif dosyasında sunulduğu, sunulan yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, Türkiye'deki yeminli tercüman tarafından yapıldığı ve noter tarafından onaylandığı anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararının davacının üçüncü iddiasının reddine ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı;

ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif dosyası kapsamında UBB/ÜTS kaydı gerektirmeyen kapsam dışı ürünler için CE işareti taşıyan ve AT ve EC uygunluk beyanı başlığı altında veya çeşitli formatlarda düzenlenmiş uygunluk beyanlarının sunulduğu anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararının davacının dördüncü iddiasının reddine ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı;

18/12/2015 onay tarihli ihale komisyonu kararına göre, 05/12/2017 tarihinde gerçekleştirilen ihalede doküman satın alan sayısının 12, ihaleye teklif sunan istekli sayısının 2 olduğu, teklif değerlendirmesi neticesinde ihalenin 30.539.872,30-TL bedel teklif eden isteklinin uhdesinde bırakıldığı, bu tutarın işin yaklaşık maliyet tutarı olan 31.639.170,29-TL’nin altında olduğu,

4734 sayılı Kanun’un 40. maddesi uyarınca ihalenin teklif tutarı yaklaşık maliyet tutarından daha az olan ve teklif değerlendirmesi neticesinde ihale komisyonunca geçerli teklif olduğuna karar verilen tek geçerli teklif sahibi üzerinde bırakılmasının mevzuata herhangi bir aykırılık teşkil etmediği, yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin bile uygun görülebileceği, bu hususta takdir yetkisinin idareye ait olduğu anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararının davacının dördüncü iddiasının reddine ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı;

Dava dilekçesinde ileri sürülen "ihale üzerinde bırakılan istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenmemesinin mevzuata aykırı olduğu" iddiasının, gerek şikâyet dilekçesinde gerek itirazen şikâyet dilekçesinde yer almadığı, bu nedenle dava konusu Kurul kararı içeriğinde de söz konusu iddiaya ilişkin bir değerlendirmenin yer almadığı, itirazen şikâyet dilekçesinde ileri sürülmemiş ve dolayısıyla Kurul'un da inceleme yapmadığı bir iddianın dava aşamasında ileri sürülmesi mümkün olmadığından, bu iddianın esasının incelenmesine olanak bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, dava konusu Kurul kararının davacının birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci iddialarının reddi yönünden davanın reddine; davacının itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürmediği, ancak dava dilekçesinde ileri sürdüğü "ihale üzerinde bırakılan istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenmemesinin mevzuata aykırı olduğu" şeklindeki iddiası yönünden ise davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, ihale üzerinde bırakılan isteklinin %50 hissesine sahip ortağı ve şirket müdürü olan … hakkında kamu davası açılması nedeniyle ihale yasaklısı olduğu, tekliflerinin yaklaşık maliyetin üzerinde olması gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldıkları, böylelikle ihalede tek bir isteklinin kaldığı, ihalede serbest piyasa koşulları ve rekabet ortamı sağlanmadan kamu yararına aykırı şekilde karar verildiği, idarece yaklaşık maliyetin 31.639.170,28-TL olarak belirlendiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin 30.539.872,30-TL olduğu, verilen teklifin yaklaşık maliyetin 1.029.298,00-TL altında olduğu,

idarece teklife ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılmadığı, ihale üzerinde bırakılan istekliden aşırı düşük teklif açıklamasının istenilmediği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği ürüne ilişkin belgeleri (CE ve benzer,) ihale dosyası ile birlikte sunmadığı, bu nedenle ilgili firmanın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, idare tarafından oluşturulan yaklaşık maliyetin firmalardan veya ihale konusu iş ile iştigal eden diğer firmalardan teklif alınarak oluşturulmadığı,

iki yıl önce aynı idare tarafından gerçekleştirilen 24 ay süreli sonuç karşılığı laboratuvar teknik hizmeti alımı işi ihalesinin yaklaşık maliyetinin bile idarenin şu anda belirlediği yaklaşık maliyetin üstünde olduğu, bu nedenle söz konusu ihaleye sundukları teklifin değerlendirmeye alınması gerektiği, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, ihale üzerinde bırakılan istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenmeden ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu yönündeki iddianın itirazen şikâyet dilekçesinde ileri sürülmediği, bu nedenle söz konusu iddianın incelenmediği, yaklaşık maliyetin mevzuata uygun biçimde belirlendiği, dava konusu Kurul kararındaki gerekçelerin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.