Danıştay 13. Daire E.2018/3841 K.2023/6105

Dava konusu istem: Ankara ili, Kızılcahamam ilçesi, Soğuksu Milli Parkı sınırları içerisinde bulunan "… Otelin İşletmeciliği ve Saha Temizliği" işine ait 2014 yılı işletme bedelinin arttırılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Tarım ve Orman Bakanlığı (Orman ve Su İşleri Bakanlığı) 9. Bölge Müdürlüğü Ankara Şube Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda.

03/09/2007 tarihinde davacı şirket ile sözleşme imzalandığı, devamında davacı şirket ile davalı idare arasında 17/04/2012 tarihinde ek sözleşmenin imzalandığı, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı emrine istinaden, otelin gelir getirici mekanlar ile otelden ayrı olarak işletmeci tarafından onaylı projeler kapsamında yapılmış olan ilave gelir getirici nitelikteki yapı ve tesislerin piyasa rayiçlerine göre işletme bedelinin tespiti için komisyon kurulduğu, komisyon tarafından hazırlanan inceleme raporunun Genel Müdürlüğe gönderildiği,

yine Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı yazısıyla, 01/01/2014 - 31/05/2014 tarihleri arasında 2014 yılı işletme bedeli üzerine 1.592.778.-TL eklenmesi suretiyle yeni oluşan bedel üzerinden işlem tesis edilmesinin emredildiği, bu kapsamda da dava konusu işlemle, 01/06/2014 - 31/12/2014 tarihi itibarıyla ek işletme bedeli hesaplanarak ödeme tablosunun düzenlenmesi üzerine davacı şirket tarafından bakılan davanın açıldığı,

dosyada mevcut bilgi ve belgeler ile Mahkemece alınan bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, kök ve ek raporlarda taşınmazın 2014 yılı için toplam yıllık kira bedeli 499.738,00-TL olarak belirlendiğinden, ek işletme bedeli hesaplanarak ödeme tablosunun düzenlenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin özel hukuk hükümlerine göre imzalanan sözleşmenin uygulanmasından kaynaklandığı, davanın görüm ve çözümünde adli yargı yerlerinin görevli olduğu, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, karara esas alınan bilirkişi raporunun birçok çelişki ve hatalı değerlendirme içerdiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, temyize konu Mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 14. maddesinin üçüncü fıkrasında, açılan davaların görev ve yetki yönünden öncelikle inceleneceği, 15/1-(a) maddesinde, idari yargının görevine girmeyen davaların görev yönünden reddedileceği, 14. maddesinin altıncı fıkrasında, ilk incelemeye ilişkin hususların sonradan anlaşılması hâlinde davanın her aşamasında 15. maddenin uygulanacağı kurala bağlanmıştır.

Dosyanın incelenmesinden, Ankara ili, Kızılcahamam ilçesi, Soğuksu Milli Parkı sınırları içerisinde bulunan ". Otelin İşletmeciliği ve Saha Temizliği" ihalesi üzerinde bırakılan davacı şirket tarafından 2014 yılı işletme bedelinin artırılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Tarım ve Orman Bakanlığı (Orman ve Su İşleri Bakanlığı) 9. Bölge Müdürlüğü Ankara Şube Müdürlüğü işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı; ...

İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla davanın görüm ve çözümünde adli yargı yerlerinin görevli olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar verildiği, karara karşı davacı şirket tarafından temyiz başvurusu üzerine Dairemizin 11/03/2015 tarih ve E:2015/192, K:2015/964 saylı kararıyla davanın görüm ve çözümünde idari yargının görevli olduğu gerekçesiyle söz konusu kararın bozulmasına karar verildiği; bunun üzerine Dairemizin bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonucunda ...

İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi üzerine davalı idarece söz konusu karara karşı temyiz başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

Öte yandan, UYAP üzerinden yapılan incelemede, davacı şirket tarafından. Otelin 2016 yılı işletme bedelinin belirlenmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Tarım ve Orman Bakanlığı (Orman ve Su İşleri Bakanlığı) 9. Bölge Müdürlüğü işleminin ve dayanağı ödeme tablosunun iptali istemiyle dava açıldığı; söz konusu davada ...

İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla davanın görüm ve çözümünde adli yargı yerlerinin görevli olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar verildiği, karara karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine Dairemizin 14/06/2017 tarih ve E:2016/2686, K:2017/1947 sayılı kararıyla idari yargının görevli olduğu gerekçesiyle söz konusu kararın bozulduğu, bozma kararı sonrası yapılan yargılamada ...

İdare Mahkemesince bozma kararına uyulmayarak … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla davanın görüm ve çözümünde adli yargı yerlerinin görevli olduğu gerekçesiyle ilk kararda ısrar edilmesine karar verildiği, karara karşı davacı tarafından yapılan temyiz başvurusu üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 14/03/2019 tarih ve E:2018/1269, K:2019/1135 sayılı kararıyla söz konusu ısrar kararının onanmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 18/06/2014 tarih ve 6545 sayılı Kanun’un 23. maddesiyle değiştirilen 50. maddesinin (4) numaralı fıkrasının (Danıştay'ın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi,

bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır.) Anayasa’ya aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi istemiyle Dairemizce yapılan itiraz başvurusu üzerine yapılan inceleme sonucunda verilen söz konusu maddenin Anyasa'ya aykırı olmadığına ve itirazın reddine ilişkin Anayasa Mahkemesi'nin 12/06/2020 tarih ve E:2019/115,

K:2020/31 sayılı kararında "... yargı içtihatlarıyla kabul edilmiş olan usuli kazanılmış hak ilkesini hukuki güvenliği sağlama ve kamu yararını gerçekleştirme amacıyla kanun hükmü niteliğine kavuşturan kanun koyucunun yukarıda belirtilen meşru amaçlarla ve hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmayacak şekilde yargılamanın hakkaniyet, hukukun üstünlüğü gibi ilkelerin görmezden gelinerek ya da temel hak ve özgürlükler ihlâl edilerek sonuçlandırılması yolunda bir iradesinin varlığından söz etmek mümkün değildir.

Dolayısıyla kural, yargı yerlerince usuli kazanılmış hak ilkesinin uygulanmasında hukuk devleti ve adil yargılanma hakkı ilkeleri gereğince içtihat yoluyla istisnai durumlar öngörülebilmesine engel teşkil etmemektedir.

Aksi yönde bir kabulün hukuki güvenlik ilkesinin öz değil sadece şekil itibarıyla korunması anlamına geleceği gibi temel görevi adaleti tesis etmek olan yargı mercilerinin varlık sebebiyle de bağdaşmayacağı açıktır." gerekçesine yer verilmiş; kamu düzenini ilgilendiren bir usul kuralının dikkate alınmadan karar verilmiş olması, usuli kazanılmış hak ilkesinin istisnaları arasında değerlendirilmiştir.

Bu bakımdan, her ne kadar temyize konu karar Dairemizin bozma kararına uyularak verilmiş ise de, davacı tarafından 2016 yılı işletme bedelinin belirlenmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada verilen ... İdare Mahkemesince bozma kararına uyulmayarak … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla davanın görüm ve çözümünde adli yargı yerlerinin görevli olduğu gerekçesiyle ilk kararda ısrar edilmesine ilişkin kararın Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 14/03/2019 tarih ve E:2018/1269, K:2019/1135 sayılı kararıyla onanmasına karar verilmesi, dava konusu işlemin de 2014 yılı işletme bedelinin belirlenmesine yönelik olması karşısında, temyiz incelemesinin oluşan bu yeni hukukî koşul altında yapılarak farklı yönde bir karar alınmasına engel teşkil etmediği değerlendirilmiştir.

Bu itibarla, dava konusu işlemin sözleşmenin uygulanması ve yürütülmesi aşamasına ilişkin olduğu dikkate alındığında, dava konusu uyuşmazlığın çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varıldığından, uyuşmazlığın esası incelenmek suretiyle verilen İdare Mahkemesi kararında usul kurallarına uygunluk bulunmamaktadır.