Danıştay 13. Daire E.2018/385 K.2022/1031

Dava konusu istem: "… " logosuyla yayın yapan televizyon kanalında 23-24/02/2016 tarihlerinde yayınlanan "… " adlı yarışma programında, 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 8. maddesinin 1. fıkrasının (ç) ve (f) bentlerinin tekraren ihlâl edildiğinden bahisle davacı şirkete 281.946,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı toplantıda alınan 18 numaralı Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (Üst Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; "… " adlı yarışma programında, bir grup damat adayı ile bir grup gelin adayının bulunduğu, program yarışma formatında olup adayların hem kendi aralarında hem de karşı cinsle olan sürekli mücadelesi ve çekişmesi üzerine kurgulandığı, yarışmacıların programın yapıldığı evde daha fazla kalabilmek, para ödülünü ve diğer ödülleri alabilmek için kıyasıya mücadele ettiği, olumsuz rol modeli oluşturan söz, davranış ve tutumlara başvurduğu, rekabette birbirlerinin onurunu hedef alan aşağılayıcı ve küçük düşürücü itham ve beyanlarda bulunulduğu ve agresif davranışlar sergilendiği,

programda münakaşalara sebep olabilecek görüntülerin özellikle adaylar günün değerlendirmesini yapmak için toplandıklarında tekrar verilerek tartışmaya başlandığı, bu esnada olumsuz söz ve davranışların yoğun biçimde yer aldığı, adayların evlilik yolunda oldukları adaylarla sürekli basit sebeplerle münakaşa ederek kendi aralarında suni problemler oluşturdukları ve bu yolla evlilik ve ilişkilerin basitleştirildiği görülmekle;

söz konusu programın 23-24/02/2016 tarihli yayınlarının, yayın hizmet ilkelerinden "İnsan onuruna ve özel hayatın gizliliğine saygılı olma ilkesine aykırı olamaz, kişi ya da kuruluşları eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü, aşağılayıcı veya iftira niteliğinde ifadeler içeremez." ve "Toplumun millî ve manevî değerlerine, genel ahlaka ve ailenin korunması ilkesine aykırı olamaz." ilkelerine aykırı olduğunun sabit olduğu;

bu durumda, daha önce aynı ilkelerin ihlâli nedeniyle uyarı yaptırımı uygulanan davacı şirket hakkında söz konusu ilkelerin tekraren ihlâli nedeniyle 281.946,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin davaya konu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:. Bölge İdare Mahkemesi.

İdari Dava Dairesi'nce; davaya konu programa ait deşifre metnin bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda, uyuşmazlık konusu programın evlenmek amacıyla kadın ve erkeklerin stüdyoda bir arada olduğu yarışma formatında bir program olduğu ve bahse konu programda evlenme hedefiyle yeni tanışan kadın ve erkeklerin evde daha fazla kalabilmek ve para ödülünü ve diğer ödülleri alabilmek için hem kendi aralarında hem de karşı cinsle olan mücadelesine ve çekişmesine yer verildiği görülmekle birlikte;

kullanılan ifadelerin işleniş biçimi itibarıyla bir münakaşa sırasında sarf edildiği ve bu diyaloglarda geçen ifadelerin yarışmaya katılan adayların özel hayatının gizliliği içinde kalan ve mahrem olarak kabul edilen bir alana yönelik olmadığı, ayrıca söz konusu ifadelerin aile kavramının zarar görmesi, aile müessesesinin ciddiyetsizleştirilmesi, aile kurma girişimlerinin sıradanlaştırılması kapsamına girmediği anlaşıldığından,

davacı yayın kuruluşuna 6112 sayılı Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrasının (ç) ve (f) bentlerinde yer verilen yayın ilkelerinin tekraren ihlâl ettiğinden bahisle anılan Kanun'un 32. maddesi uyarınca 281.946,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi'nce verilen kararın kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu programın yapıldığı evde daha fazla kalabilmek, para ödülünü alabilmek için mücadele eden yarışmacıların, olumsuz rol model oluşturan söz, davranış ve tutumlara başvurdukları, rekabette birbirlerinin onurunu hedef alan aşağılayıcı ve küçük düşürücü itham ve beyanlarda bulundukları, sergilenen olumsuz davranış biçimlerinin program sunucusu tarafından teşvik edildiği, adayların birbiriyle çekiştikleri sahnelerde görüntülerin ağır çekimde verildiği ve olayı çarpıcı bir şekilde sunmak için müzik kullanıldığı,

aynı çatı altında kalan damat adaylarının aynı kadınla ilgilenmelerinin ya da bir kadının aynı çatı altında yaşayan üç erkeğe birden ilgi göstermesinin evliliğin temeli olan sahiplenme duygusunu zayıflatacağı, bu duygunun zayıflaması durumunda toplum nezdinde evliliğin anlamsızlaşması ve aile kurumunun çökmesi tehlikesinin söz konusu olacağı, programdaki yarışmacıların gençlere olumsuz rol model oluşturduğu, dava konusu programın Türk aile yapısı ve evlilik kurumu açısından zararlı ve olumsuz içeriğe sahip olduğu,

söz konusu programın formatının toplumun millî, manevi değerlerine aykırılık teşkil ettiği, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.