Danıştay 13. Daire E.2019/1165 K.2024/1100

Dava konusu istem: LPG dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirketin LPG tüp bayisi E.Ö.'ye ait perakende satış yerinde 22/07/2013 tarihinde gerçekleştirilen denetimde, periyodik kontrol süresi geçirilmiş LPG tüpünün piyasa faaliyetine konu edildiğinin tespit edildiğinden bahisle, 5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 16. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendi uyarınca 366.319,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirket hakkında düzenlenen ...... tarihli tutanakta, 2 kg'lık LPG tüpünün 2002 yılında üretilmesine rağmen 10 yıllık periyodik muayenesinin yapılmadan dolumunun yapıldığı belirtilmişse de, tüpün periyodik muayenesinin 20/03/2012 tarihinde yapıldığının görüldüğü, ancak davacının da açık bir şekilde kanıtlayamadığı üzere tüpün teknik kurallara uymadığı, tüp üzerinde periyodik muayeneyi yapan kuruluşun işareti ve periyodik muayene tarihinin bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, denetime konu tüpün teknik incelemesinin zamanında yapıldığı, bu durumun tutanak ile sabit olduğu, tüpün teknik düzenlemelere uygun olduğu, tüplerin sürekli sirkülasyonu nedeniyle aşınmalar meydana gelebileceği, davalı idarece ileri sürülen teknik kriterlere göre düzeltilebilecek bir hata olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirketin LPG tüp bayisi olan E.Ö.'ye ait perakende satış yerinde 22/07/2013 tarihinde gerçekleştirilen denetimde, periyodik süresi geçirilmiş ... seri numaralı tüpün piyasa faaliyetine konu edildiğinin tespit edildiğinden bahisle ... tarih ve... sayılı Kurul kararıyla davacıya 366.319,00-TL idari para cezası verilmiş, anılan Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 5. maddesinin 9. fıkrasının (c) bendinin 4, 5 ve 6 numaralı alt bentlerinde, dağıtıcıların tüplü LPG faaliyeti yaparken, "4) Tescilli markası ve amblemini taşıyan LPG tüplerinin teknik düzenlemelerde belirtilen periyodik muayenelerini yapabilecek üniteleri kurmak, periyodik muayeneler dışında kalan tamir, ısıl işlem, kumlama, temizleme ve metal kaplama gibi diğer ana işlemleri yapabilecek üniteleri kurmak ya da bu işlemleri yapabilecek yeterlilikteki yerlerle sözleşme yapmak,

5) LPG tüplerinin dolum öncesi, dolum sırası ve dolum sonrası kontrol işlemlerini yapmak,

6) Teknik düzenlemelere uygun olmayan, periyodik muayenesi yapılmayan, paslı, şişkin, ezik, kesik, boyasız, çatlak, yangın hasarlı ve benzeri tüplere dolum yapmamak, dolum için getirilen tüpleri dolum yapmadan önce teknik düzenlemelere göre kontrolden geçirmek, tamir ve bakım işlemlerini yapmak veya yaptırmak mümkün değilse imha etmek," ile yükümlü oldukları kurala bağlanmış; fiil tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan hâliyle 16. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendinde, "Aşağıdaki hâllerde sorumlulara ikiyüzellibin Türk Lirası idarî para cezası verilir: 1) 5, 6 ve 7'nci madde hükümlerinin ihlâli.(...)" kuralına yer verilmiştir.

28/02/2019 tarih ve 30700 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7164 sayılı Maden Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 35. maddesi ile eklenen 5307 sayılı Kanun'un 16. maddesinin 3. fıkrasında, "Ancak, 5'inci maddenin dokuzuncu fıkrasının (c) bendinin (4), (5) ve (6) numaralı alt bentlerinin ihlali veya LPG tesislerinin ve tüplerinin teknik düzenlemelere aykırılığının tespiti hâlinde bu Kanun hükümleri uygulanmaz. 5'inci maddenin dokuzuncu fıkrasının (c) bendinin (4), (5) ve (6) numaralı alt bentlerinin ihlali veya LPG tesislerinin ve tüplerinin teknik düzenlemelere aykırılığının tespiti hâlinde konu ile ilgili diğer kanun hükümleri yetkili idareler tarafından uygulanır." kuralı getirilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

5307 sayılı Kanun'un fiil tarihi itibarıyla yürürlükte olan hâlinde dava konusu işlemin tesis edilmesine sebep olarak gösterilen fiil için idari para cezası öngörülmüşken, 7164 sayılı Kanun'la getirilen düzenleme ile anılan aykırılığın tespiti hâlinde bu Kanun hükümlerinin uygulanmayacağı, konu ile ilgili diğer Kanun hükümlerinin yetkili idareler tarafından uygulanacağı kurala bağlanmıştır.

İdarî yaptırımlar bakımından ceza verilmesinin dayanağı kuralın yürürlükten kaldırılması veya lehe düzenleme yapılması yoluyla ortaya çıkan yeni hukukî durumun dikkate alınması gerekmektedir.

Davalı idarece her ne kadar periyodik kontrol süresi geçirilmiş tüpün piyasa faaliyetine konu edildiğinden bahisle dava konusu işlem tesis edilmiş ise de, dosyada bulunan bilgi ve belgeler incelendiğinde, periyodik kontrol süresi geçmiş tüpün piyasa faaliyetine konu edildiği hususunun yanında bahse konu tüpün teknik düzenlemelere uygun olmadığı yönünde tespite de yer verildiği, Mahkeme tarafından her iki hususta değerlendirme yapılarak, anılan tüpün periyodik muayenesinin süresinde yapıldığı, ancak teknik düzenlemelere uygun olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, davacı şirkete 5307 sayılı Kanun'un "5. maddesinin 9. fıkrasının (c) bendinin 4. 5. ve 6. alt bentlerinin ihlâli nedeniyle aynı Kanun'un 16. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendi uyarınca 366.319,00-TL idarî para cezası verilmesinden sonra,

28/02/2019 tarih ve 30700 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7164 sayılı Kanun'un 35. maddesi ile yeniden düzenlenen 5307 sayılı Kanun'un 16. maddesinde, "5. maddenin 9. fıkrasının (c) bendinin 4. 5. ve 6. alt bentlerinin ihlâli hâlinde 5307 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmayacağı, bahse konu fiiller nedeniyle ilgili Kanun hükümlerinin yetkili idarelerce uygulanacağı şeklindeki düzenleme dikkate alındığında, anılan fiil nedeniyle ilgili Kanunlar uyarınca herhangi bir yaptırım öngörülüp öngörülmediği araştırılması gerektiğinden,

davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, yukarıda belirtilen hususlar değerlendirilerek yeniden bir karar verilmek üzere bozulması gerekmektedir.