Danıştay 13. Daire E.2019/4168 K.2023/1511

Dava konusu istem: Davacı şirkete ait "..." logosuyla yayın yapan televizyon kanalında, 19/03/2018 tarihinde yayınlanan "..." adlı dizide yer alan ifade ve görüntülerle 6112 sayılı Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde yer alan, "Toplumun milli ve manevi değerlerine genel ahlaka ve ailenin korunması ilkesine aykırı olamaz" şeklindeki yayın ilkesinin ihlâl edildiğinden bahisle 589.426,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (Üst Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; uyuşmazlık konusu yayının dava konusu işleme esas alınan kesitinde, "…: Eee. Nasıl gidiyor. Beyle. Kocam sana asılıyor mu? …: ... Hanım anlayamadım, şaka mı yapıyorsunuz? …: Yok. Kocamı çok iyi tanıyorum. Çapkındır. …: Ben böylc düşünmenize çok üzüldüm çünkü asla öyle bir durum yok. Asla asılma gibi bîr durum yok. Gerçekten. …: Olsun o zaman. Kızım sen aptal mısın.

Nerede görülmüş diyet yemek servisi için özel garson. Ben seni ne için işe almış olabilirim acaba hiç düşündün mü? …: Bilmiyorum. Hanım, Beni niye işe aldınız? …: Bana yardım etmen için. …: Ben size nasıl vardım edebilirim ki? …:Kocamı baştan çıkararak. Ben sana onunla aşk yaşa demiyorum ki. Sadece yakınlaş. Bir ilişki yaşayabileceğini sansın. …: ... Hanım ben niye böyle bir şey yapıyorum ki? …:Çünkü benim …'in zina yaptığını mahkemede ispat etmem lazım.

Bunun için de sizi otel odasında basmam lazım. …: Ne?.... Hanım ben otel odası mevzusu. ...: otel odasını boş ver sen şimdi. Onu ben halledeceğim diyorum. Niçin bana inanmıyorsun ya. Benim bu adamdan boşanmam lazım. ...:Niye böyle bir şeye ihtiyacınız var ki. Normal bir boşanma davası açsanız. ...:... sen ...i hiç tanımıyorsun. Adam tam bir ruh hastası. Bütün eski eşlerine önce eziyet etti, sonra 5 kuruşsuz kapının önüne koydu. Şimdi benim başıma gelmesin diye uğraşıyorum ben.

Bak, eğer başarılı olursan sana tam 100.000 lira vereceğim. İyi para. Ayağına gelen bu fırsatı kaçırma derim, ...:Yok, yok. ... Hanım ben böyle bir şeyi... ...: Lütfen, lütfen. Acele karar verine. Biraz düşün.

Yalnız benim çok zamanım yok." şeklinde diyalogların yer aldığı, yayının özetle; zengin bir iş adamını canlandıran ... karakterinin eşi olan ...'in kocasından boşanmak istemesi sebebiyle bu boşanma sürecinde daha fazla mal alabilmek için kocasının kendisini aldattığı izlenimini yaratmak amacıyla garson olarak çalışan ...'dan bu planını hayata geçirmek için para karşılığı yardım istemesini konu ettiği, dava konusu işleme esas alınan dizi yayının, izleyiciyi bilgilendirme, düşündürme, eğitme, öğretme gibi saiklerle yapılan kültür-sanat, eğitim, siyaset, haber vb. programları gibi gerçeklik algısı oluşturan programlardan farklı olarak,

belirlenen yaş grupları üzerindeki izleyiciler yönünden, ilgili yayın kuruluşunun ticari gaye ile yaptığı, dava konusu yayının, bir senaryoya bağlı olarak oluşturulmuş kurgusal bir ürün olduğu ve bu tür yayınların pek çoğunda benzer konuların işlendiği hususları da göz önünde bulundurulduğunda; söz konusu yayının, toplumun milli ve manevi değerlerine, genel ahlaka aykırılık teşkil edecek veya aile kurumuna zarar verecek şekilde, gerçeklik algısı oluşturabilecek veya toplumsal etki yaratabilecek aşırılıkta olmadığı sonucuna varıldığından,

6112 sayılı Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinin ihlal edildiğinden bahisle idari para cezası uygulanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, uyuşmazlık konusu yayının kurgusal nitelikte olmasının ve ticari gaye ile yapılmasının yayın ilkesi bakımından muafiyet oluşturmadığı, mahkeme kararının yasal inceleme yapılmaksızın genellemeye dayanılarak verildiği, yayında toplumsal yaşam alanı içinde sergilenemeyecek nitelikte söz ve eylemlerin yer aldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, yayınlanan dizilerin pek çoğunda benzer konuların işlendiği, bir hukuk devletinde örf ve adet kuralı adı altında temel hak ve hürriyetlerin sınırlanamayacağı, kurgusal yayınlarda tüm karakterlerin tamamen iyi özelliklere sahip olmasının beklenemeyeceği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.