Danıştay 13. Daire E.2020/1344 K.2022/3365

Dava konusu istem: Çankaya Belediye Başkanlığı'nca 25/10/2019 tarihinde pazarlık usulüyle gerçekleştirilen "45 Gün (1,5 Ay) Süre İle Yakıt Hariç, Katı Atık Toplama ve Nakli İşine Ait Araç ve İş Makineleri Kiralama Hizmet Alımı İşi" ihalesine ilişkin olarak davacı tarafından davet edilme talebiyle yapılan başvurunun reddine yönelik davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile söz konusu ihalenin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; Çankaya Belediye Başkanlığı'nca 14/06/2019 ve 08/10/2019 tarihlerinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen "Yakıt Hariç, Katı Atık Toplama ve Nakli İşine Ait Araç ve İş Makineleri Kiralama Hizmet Alımı İşi" ihalelerince istekli olarak katılan davacının, geçici teminat mektubu ile yeterlik belgelerini sunmadığından bahisle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı sabit olmakla birlikte, davalı idarenin ihalede rekabeti ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu dikkate alındığında, davacının değerlendirme dışı bırakılmasına neden olan hususların uyuşmazlık konusu ihalede davacının davet edilme talebinin reddedilmesi bakımından hukuken geçerli bir neden olarak kabul edilemeyeceği,

Bu durumda, davacı tarafından ihaleye davet edilme talebiyle yapılan başvurunun reddedilmesinde ve bu durumun sonucu olarak idarece gerçekleştirilen ihalede hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, daha önce yapılan aynı konudaki 2 adet ihaleye teklif sunan davacının yeterlik belgelerini sunmadığı, diğer belediyeler nezdinde hizmet sunan 8 adet firmanın ihaleye davet edildiği, yaklaşık maliyetin gerçeğe uygun olarak belirlendiği, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Çankaya Belediye Başkanlığı'nca 14/06/2019 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen "366 Gün Süre ile Yakıt Hariç, Katı Atık Toplama ve Nakli İşine Ait Araç ve İş Makineleri Kiralama Hizmet Alımı İşi" ihalesine istekli olarak katılan davacının geçici teminat mektubu ile yeterlik belgelerini sunmadığından bahisle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, anılan ihalenin yaklaşık maliyetin üzerinde teklif geldiğinden bahisle 14/06/2019 tarihli "Olur" ile iptal edildiği,

ardından Çankaya Belediye Başkanlığı'nca 08/10/2019 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen "427 Gün Süre ile Yakıt Hariç, Katı Atık Toplama ve Nakli İşine Ait Araç ve İş Makineleri Kiralama Hizmet Alımı İşi" ihalesine istekli olarak katılan davacının geçici teminat mektubu ile yeterlik belgelerini sunmadığından bahisle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, anılan ihalenin Kamu İhale Kurulu'nun 14/11/2019 tarih ve 2019/UH.IV-1494 sayılı kararının gereğinin yerine getirilmesi amacıyla 22/11/2019 tarihli "Olur" ile iptal edildiği,

ardından davalı idare tarafından, katı atık toplama ve nakli hizmet alımı işinin 31/10/2019 tarihinde süresinin sona ermesi nedeniyle yeni bir açık ihaleye çıkılması için gerekli olan yeterli süre bulunmadığından bahisle 4734 sayılı Kanun'un 21/b maddesi gereğince dava konusu ihalenin yapılmasına karar verildiği, davalı idarece gerçekleştirilen ihaleye 8 adet firmanın davet edildiği, davacı tarafından ihaleye davet edilme talebiyle yapılan başvurunun önceki ihalelerde gerekli olan belgeleri sunmadığı gerekçe gösterilerek reddedilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Uygulanacak ihale usulleri" başlıklı 18. maddesinde, idarelerce mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalelerinde uygulanacak usullerin; açık ihale usulü, belli istekliler arasında ihale usulü ve pazarlık usulü olduğu belirtilmiş; "Pazarlık usulü" başlıklı 21. maddesinde ise, "Aşağıda belirtilen hâllerde pazarlık usulü ile ihale yapılabilir;

...

b) Doğal afetler, salgın hastalıklar, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya yapım tekniği acısından özellik arz eden veya yapı veya can ve mal güvenliğinin sağlanması açısından ivedilikle yapılması gerekliliği idarece belirlenen hâllerde veyahut idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması.

...

(b), (c) ve (f) bentlerinde belirtilen hâllerde ilan yapılması zorunlu değildir. İlan yapılmayan hallerde en az üç istekli davet edilerek, yeterlik belgelerini ve fiyat tekliflerini birlikte vermeleri istenir." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosya incelendiğinde, davalı İdare tarafından 14/06/2019 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen "366 Gün Süre ile Yakıt Hariç, Katı Atık Toplama ve Nakli İşine Ait Araç ve İş Makineleri Kiralama Hizmet Alımı İşi" ihalesine istekli olarak katılan davacının, geçici teminat mektubu ile yeterlik belgelerini sunmadığından bahisle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, anılan ihalenin yaklaşık maliyetin üzerinde teklif geldiğinden bahisle 14/06/2019 tarihli "Olur" ile iptal edildiği,

ardından Çankaya Belediye Başkanlığı'nca 08/10/2019 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen "427 Gün Süre ile Yakıt Hariç, Katı Atık Toplama ve Nakli İşine Ait Araç ve İş Makineleri Kiralama Hizmet Alımı İşi" ihalesine de istekli olarak katılan davacının geçici teminat mektubu ile yeterlik belgelerini sunmadığından bahisle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı görülmektedir.

4734 sayılı Kanun'un "Pazarlık usulü" başlıklı 21. maddesinin (b) bendi uyarınca, doğal afetler, salgın hastalıklar, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya yapım tekniği açısından özellik arz eden veya yapı veya can ve mal güvenliğinin sağlanması açısından ivedilikle yapılması gerekliliği idarece belirlenen hâllerde veyahut idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması durumunda ihalenin pazarlık usulüyle gerçekleştirilebileceği açıktır.

Olayda, davacı tarafından yapılan başvurunun davalı idarece pazarlık usulüyle gerçekleştirilmesi muhtemel olan veya planlaması yapılan tüm katı atık toplama ve nakline yönelik araç ve iş makineleri kiralama işleri için davet edilme talebini içerdiği, başka bir anlatımla genel bir başvuru niteliğine olduğu; davalı idare tarafından davacının talebinin daha önce idarece aynı işler için gerçekleştirilen açık ihalelerde davacının ihalelere teklif vermesine rağmen geçici teminat mektubu ile yeterlilik belgelerini dosyaya sunmadığı, bu sebeple tekliflerinin değerlendirme dışı kaldığından bahisle takibinin uygun görülmediği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davalı idarece gerçekleştirilen açık ihalelerde yükümlülüklerini yerine getirmeyen davacının bu eylemleri gerekçe gösterilerek tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmamaktadır.