Danıştay 13. Daire E.2020/1345 K.2024/2818

Dava konusu istem: Radyo ve Televizyon Üst Kurulu'nca (Üst Kurul) verilen idari para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen ve ihtirazi kayıtla ödenen... düzenleme tarihli ve ... ana takip dosya numaralı, 493.257,00-TL bedelli ödeme emrinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...

İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirket tarafından, peşin ödeme indiriminden faydalanılacak olan süre içerisinde, verilen idari para cezası miktarının 3/4'ü olan 369.942.296,75 TL'nin davalı idareye ödendiği anlaşılmakla birlikte, daha sonra idari para cezasının iptali istemiyle dava açılmasının, Anayasa'da belirtilen hak arama hürriyetinin somut yansıması olduğu ve bu davanın açılmasının yukarıda yer verilen mevzuatta belirtilen peşin ödeme indiriminin uygulanmasına engel olmayacağı, öngörülen süre içerisinde ödeme yapmakla kazanılan bu hakkın,

ödemesi yapılan bu idari para cezasına ilişkin olarak artık geriye dönülmez, vazgeçilmez bir hak niteliğinde olduğu, açılan dava üzerine devam eden yargılama sürecinde oluşan farklı hukuki durumların peşin ödeme indirimi hakkını ortadan kaldırmayacağı gibi, dava açılmasından sonra anılan para cezasına ilişkin miktarın iadesi veya tekrar ödenmesi gibi gerekliliklerin yargılamadan kaynaklı ve yargı kararları gereği olduğu,

bu durumda, ilgili mevzuatta belirtilen peşin ödeme süresi içerisinde ödenen idari para cezasının, Anayasal güvence altına alınan hak arama hürriyetinin kullanılması sonucunda, yargı kararı gereği olarak iade edilmiş olmasının, anılan idari para cezasına ilişkin olarak peşin ödeme indiriminden yararlanma hakkını ortadan kaldırmayacağı sonuç ve kanaatine varıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, idari para cezasının iptaline dair İdare Mahkemesi kararının Bölge İdare Mahkemesince kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi üzerine Üst Kurul tarafından idarelerinden idari para cezasının tahsilinin talep edilmesi üzerine dava konusu işlemin tesis edildiği, amme alacağının vadesinin 08/03/2017 tarihi olduğu göz önüne alındığında davacı kurumun ödediği tutarı iade alması durumunda bu hakkından vazgeçtiğinin aşikar olduğu,

ayrıca davacı kurumun İdare Mahkemesi kararına istinaden yasal hakkını kullanarak iade talebinde bulunmuş olması karşısında 16/07/2018 tarihinde tebliğ edilen Bölge İdare Mahkemesi kararı doğrultusunda ödeme yapma konusunda bir irade ortaya koymadığı, bu durumda vadesi geçmiş olan amme alacağı olan idari para cezasının tahsili için ödeme emri düzenlenmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, temyize konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirkete ait "..." logosuyla yayın yapan televizyon kanalında 24/06/2016 tarihinde yayınlanan "..." adlı dizide, 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde yer alan "İnsan onuruna ve özel hayatın gizliliğine saygılı olma ilkesine aykırı olamaz, kişi ya da kuruluşları eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü,

aşağılayıcı veya iftira niteliğinde ifadeler içeremez." yayın ilkesinin tekraren ihlâl edildiğinden bahisle aynı Kanun'un 32. maddesinin 2. fıkrası uyarınca 493.257,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Üst Kurul kararı alınmış, davacı şirket tarafından on beş günlük ödeme süresi içinde peşin ödeme indiriminden faydalanmak için idari para cezasının 1/4 oranında indirimli haliyle 369.942,75-TL olarak davalı idare hesaplarına ödenmiştir.

Söz konusu Üst Kurul kararının iptali istemiyle... İdare Mahkemesi'nde açılan davada ... tarih ve E:... K:...sayılı karar ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş, bu karar üzerine davacı şirketçe 02/04/2018 tarihli yazı ile davalı idareye ödediği 369.942,75-TL'nin yasal faiziyle birlikte geri istenmesi üzerine 18/05/2018 tarihinde davacı şirkete iade yapılmış, söz konusu iptal kararına yönelik istinaf başvurusu üzerine ... İdare Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile istinaf başvurusunun kabulüne, iptal kararının kaldırılmasına karar verilmiş, bunun üzerine Üst Kurul tarafından davalı idareden mezkur idari para cezasının tahsilinin talep edilmesi üzerine davalı idare tarafından dava konusu ödeme emri düzenlenmiştir.

Bunun üzerine anılan ödeme emrinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

Diğer taraftan, ... İdare Dava Dairesi'nin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Dairemizin 14/03/2022 tarih ve E.2018/3228, K:2022/968 sayılı kararı ile bozulması üzerine ... İdare Dava Dairesi'nce ... tarih ve E..., K:... sayılı karar ile Dairemiz bozma kararına uyularak Mahkeme'nin iptal kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş, söz konusu karar Dairemizce 06/04/2023 tarih ve E.2023/531, K:2023/1736 sayılı karar ile onanarak kesinleşmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Her ne kadar ilgili mevzuatta belirtilen peşin ödeme süresi içerisinde ödenen idari para cezasının, hak arama hürriyetinin kullanılması sonucunda, yargı kararının gereği olarak iade edilmiş olmasının, anılan idari para cezasına ilişkin olarak peşin ödeme indiriminden yararlanma hakkını ortadan kaldırmayacağı gerekçesi ile dava konusu ödeme emri hukuka aykırı bulunarak iptal edilmiş ve bu karara yönelik istinaf başvurusu da reddedilmiş ise de dava konusu ödeme emrine dayanak idari para cezası verilmesine ilişkin Üst Kurul kararına ilişkin yargılama sürecinin yukarıda açıklandığı üzere idari para cezası verilmesine ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi ile sonuçlandığından işbu dava konusu ödeme emrinin dayanaksız kaldığı açıktır.

Bu itibarla, davacı şirkete idari para cezası verilmesine ilişkin Üst Kurul işlemi tamamlanan yargı süreci sonucunda iptal edilerek hukuken ortadan kalkmış olduğundan söz konusu idari para cezasının tahsiline yönelik ödeme emrinin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukukî isabetsizlik bulunmamaktadır.