Danıştay 13. Daire E.2020/2157 K.2022/3522

Dava konusu istem: … tarih ve BAY/… sayılı bayilik lisansı ile faaliyet gösteren davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda, 11/04/2013 tarihinde yapılan denetim sonucunda, otomasyon sistemine bağlı olmayan tank ve pompadan akaryakıt satışı yapıldığının tespiti nedeniyle, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 4. maddesinin birinci ve ikinci fıkraları ile 1240 sayılı Kurul kararının 5. maddesine aykırı hareket edildiğinden bahisle aynı Kanun'un 19. maddesinin yedinci fıkrası uyarınca 70.000,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda otomasyon sistemine bağlı olmayan tanktan akaryakıt satışı yapıldığı anlaşılmakta ise de, dava konusu idari para cezasının davalı idare tarafından hangi nedenle üst sınırdan verildiği iptali talep edilen işlem ile dayanağı … tarih ve … sayılı Soruşturma Raporu'nda somut bilgi ve belgelerle ortaya konulmadığından, herhangi bir kriter gözetmeksizin salt takdir yetkisinden hareketle Kanun'da öngörülen üst sınırdan idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararında bu yönüyle hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:. Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce.

5015 sayılı Kanun kapsamında belirlenmiş olan fiillerin ihlâli hâlinde uygulanacak olan idari para cezalarının miktarının ve/veya aralığının tespitinde, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 17. maddesinde yer alan düzenleme de göz önününde bulundurulmak suretiyle, fiilin ağırlığı, failin kastı, kusuru ve ekonomik durumu gibi etkenler, gerek idarenin takdir yetkisinin hukuksal gerekçesi ve aynı zamanda da, yargısal denetimde hükme dayanak oluşturacak temel ve kaçınılmaz ölçütler olacağı, başka bir anlatımla, idari para cezaları için 5015 sayılı Kanun’un 19. maddesinin yedinci fıkrasında nispi miktar olarak tespit edilmiş olan aralığın,

belirtilen ölçütler esas alınarak doldurulacağı, fiilin ağırlığı, failin kastı, kusuru gibi ağırlaştırıcı nedenlerin varlığı hâlinde alt sınırdan uzaklaşılarak üst sınıra yaklaşılacağı, hafifleştirici nedenlerin ise bu aralığı üst sınırdan alt sınıra doğru daraltacağı, dava konusu idari para cezasına neden olan fiil ve olayın gelişimi dikkate alındığında; akaryakıt istasyonunun otomasyon sistemine bağlı olmayan tank ve pompadan akaryakıt satıldığının davacı şirket yetkilisinin de imzaladığı tutanakla tespit edildiği dikkate alındığında, bu fiilin herhangi bir ihmalden kaynaklanmadığı, öncesinde tasarlanıp uygulamaya konulduğu,

bu yöntemle mevzuatla yasaklanmış olan piyasa faaliyetleri kapsamında ticari faaliyet yürütülmeye çalışıldığının dosyadaki mevcut bilgi ve belgelerden anlaşıldığı, bu fiilin, niteliği itibarıyla da kasıtlı bir davranış sonucu gerçekleştiği, idari para cezasına konu olan fiilin niteliği de göz önünde bulundurulduğunda, davalı idarenin 5015 sayılı Kanun’un 19. maddesinin yedinci fıkrasında belirlenen üst sınırdaki tutar üzerinden takdir yetkisini kullanması suretiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, davalının istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi'nce verilen kararın kaldırılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, usul bakımından, soruşturma zamanaşımının dolduğu; esas bakımından, şirketlerince otomasyon sistemine bağlı olmayan tanktan herhangi bir satış işlemi gerçekleştirilmediği, bu yönde herhangi bir tespit veya somut delil bulunmadığı, … Asliye Ceza Mahkemesi'nin E:… sayılı dava dosyası ile yapılan yargılama sırasında da bu yönde bir delil elde edilmediğinden yargılama neticesinde K:… sayılı karar ile şirket görevlisi hakkında beraat kararı verildiği, beraat kararının Yargıtay tarafından onanarak kesinleştiği, idarenin ceza tayini esnasında alt sınırdan uzaklaşmasını gerektirir herhangi bir somut tespit veya dayanak olmadığı hâlde bu yönde ceza tesisi cihetine gitmiş olmasının idari işlemi sakat kıldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.