Danıştay 13. Daire E.2021/275 K.2023/5461

Dava konusu istem: Bayilik lisansı sahibi davacıya ait akaryakıt istasyonunda 14/11/2018 tarihinde gerçekleştirilen denetimde, dağıtıcısı dışında akaryakıt ikmali yapılmasının 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 4. maddesinin birinci ve ikinci fıkraları ile 8. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendine aykırılık teşkil ettiğinden bahisle, aynı Kanun'un 19. maddesinin 2. fıkrasının (e) bendinin (2) numaralı alt bendi ile (f) bendi uyarınca 100.521,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda. Mahkemelerinin 14/11/2019 tarihli ara kararı uyarınca gelen cevabi yazılar ile bilgi ve belgeler incelendiğinde, davacı ile ... Akaryakıt Nak. ve Tic. Ltd.

Şti. (...) arasında 20/03/2017 tarihinde akdedilen akaryakıt bayilik sözleşmesinin davacı tarafından Osmaniye 2. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile feshedildiği, Termopet tarafından bayinin otomasyon sistemine ilk verilerin 22/04/2017 tarihinde alındığı, son verinin ise 11/10/2018 tarihinde alındığı, istasyonda mevcut otomasyon sisteminin 01/07/2018-30/09/2018 tarihleri arasında çalışır vaziyette olduğu, akabinde davacı şirket ile ...

Petrol Ürünleri Pazarlama A.Ş. (...) arasında 05/10/2018 tarihinde bayilik sözleşmesinin imzalandığı ve 12/10/2018 tarihinden itibaren ...

Petrol'ün otomasyon sisteminin davaya konu akaryakıt istasyonunda devreye alındığı, bu durumda, davacı şirketin dava konusu denetimin yapıldığı 14/11/2018 tarihi itibarıyla akaryakıt istasyonunda stok hareketleri ve akaryakıt alım satım işlemlerinin elektronik ortamda, günlük olarak izlenebilmesine yönelik olarak kurulan otomasyon sisteminin ...

Petrol'e ait olduğu, dolayısıyla ...'e ait otomasyon sisteminin denetim tarihi itibarıyla kapalı olduğu, ancak davalı idarece yapılan incelemede bu hususun dikkate alınmadığı, 01/07/2018-30/09/2018 dönemleri arasında ...'e ait, denetim tarihi itibarıyla ise ...

Petrol'e ait otomasyon sisteminin kurulu olduğu hususu değerlendirilmek suretiyle yeniden yapılacak inceleme ve araştırma sonucunda işlem tesis edilmesi gerektiği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, davacı şirketin faaliyetini dağıtıcısı ile yapmış olduğu bayilik sözleşmesi kapsamında yürüttüğü, Kurul kararı ile davacı şirkete isnat edilen fiilin ise, dağıtıcısı haricinde akaryakıt ikmal edilmesi olarak tanımlandığı, söz konusu bu fiil ise eylem ve işlem tarihinde, 5015 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi kapsamında düzenlenmesine ve varlığını korumasına karşın davalı idarece, davacının anılan fiilinin lisansla ilgili genel bir madde niteliğindeki 5015 sayılı Kanun'un 4. maddesinin birinci ve ikinci fıkraları kapsamında değerlendirilerek belirtilen yükümlülüğün ihlâl edildiğinden bahisle Kanunun 19. maddesinin 2. fıkrasının (e) bendi yönünden yaptırım uygulanmasına hukuken imkân bulunmadığı;

Bu itibarla, 5015 sayılı Kanun'un 19. maddenin 2. fıkrasının (e) bendinin (2) numaralı alt bendi ile (f) bendi uyarınca ceza tayinine gidilebilmesinin ancak "Sahip olunan lisansın verdiği haklar dışında faaliyet gösterilmesi" yükümlülüğünün ihlâl edilmiş olması şartına bağlı olduğu,

dolayısıyla "dağıtıcısı dışında akaryakıt ikmali yapmak" fiiline karşılık olarak 19. maddesinin 2. fıkrasının (e) bendinin (2) numaralı alt bendi ile (f) bendi uyarınca ceza verilemeyeceği gibi, "Dağıtıcısı dışında akaryakıt ikmali yapmak" fiiline uygulanacak cezanın ise anılan Kanun'un 19. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 3 numaralı alt bendinde özel olarak düzenlenmiş olmakla birlikte bu maddenin Anayasa Mahkemesi'nin 07/04/2016 tarih ve E:2015/109, K:2016/28 sayılı kararıyla iptal edilmiş olması karşısında, davacı hakkında bu madde yönünden de yaptırım uygulanmasına hukuken imkân bulunmadığından,

anılan fiil için sözü edilen maddeler yasal dayanak alınarak tesis edilen dava konusu işlemde bu yönüyle de hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, Osmaniye Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün ... tarih ve ...

Kurum evrak sayılı yazısı eki olan 2018 yılı 7,8 ve 9. aya ait Ba ve Bs formlarında dönem içinde mal satın alınan kişilere ilişkin bilgiler kısmında dağıtıcısı olduğu Termopet'ten mal alımı (akaryakıt) yapıldığına ilişkin kayıtların yer aldığı ancak aynı dönem içinde mal ve hizmet satışı yapılan kişilere ait kayıt bulunmadığı, Petrol Piyasası Dairesi Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısı eki olan belgeler üzerinde yapılan incelemede, UE2 Tank Dolum ve Satış Raporu'na göre fatura karşılığı olarak 01/07/2018- 30/09/2018 tarihleri araşında toplam 201.990 litre akaryakıt alımına karşılık 200.037 litre dolum yapıldığı,

UE1 Pompa Satış Raporu'na göre aynı tarihler arasında toplam 229.257 litre akaryakıt satışı yapıldığı, netice itibarıyla Enerji Petrol'ün bayisi olduğu döneme ilişkin herhangi bir yaptırım uygulanmadığı, davaya konu yaptırımın Termopet'in bayisi olduğu 01/07/2018-30/09/2018 tarihleri arasındaki aykırılık nedeniyle tesis edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, Mahkeme kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.