Danıştay 13. Daire E.2021/3260 K.2024/3339

Dava konusu istem: ... Petrol Ticaret ve Pazarlama Limited Şirketi'nin (... Petrol Ltd. Şti.) ortağı ve kanuni temsilcisi olan davacı tarafından, anılan şirkete, 2012 yılına ait ekli tabloda belirtilen bildirimleri yapma yükümlülüğünü yerine getirmediğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca 339.814,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre, şirketlerin tüzel kişiliklerinin, ticaret sicilinden silinmeleriyle sona ereceği, davacının ortağı olduğu ve adına idari para cezası tesis edilen şirketin, 13/06/2014 tarihinde ticaret sicilinden re'sen silindiği ve bu durumun 17/06/2014 tarih ve 8592 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan edildiği, bu tarihten sonra, adı geçen şirketin haklara sahip olmasının ve borçlu kılınması mümkün olmadığı, tüzel kişiliğin sona ermesinden önceki dönemlerle ilgili olsa dahi ticaret sicilinden kaydı silinen şirket adına idari para cezası tesis edilemeyeceği anlaşıldığından,

münfesih şirket adına düzenlenen idari para cezasına ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, Kurumları aleyhine harca hükmedilmemesi gerektiği, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, dava konusu işlem tesis edildiği tarihte şirketin ticaret sicilinden silinmiş bir şirket olduğu ve şirkete idari para cezası verilmesinin mümkün olmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1/a bendinde, iptal davaları, "idarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan" davalar olarak tanımlanmış; yargı kararlarında "menfaat" kavramının davacı ile iptalini istediği idarî işlem arasındaki bağı, ilgiyi ifade ettiği belirtilmiş ve idarî işlem ile dava açan kişi arasında meşru, güncel ve ciddî bir ilişki söz konusu ise, davada menfaat bağının bulunduğu kabul edilmiştir.

Dolayısıyla, iptal davasının gerek anılan maddede, gerekse içtihat ve doktrinde belirlenen hukukî nitelikleri göz önüne alındığında, idare hukuku alanında tek taraflı irade açıklamasıyla kesin ve yürütülmesi zorunlu nitelikte tesis edilen idarî işlemlerin, bu idarî işlemle meşru, kişisel ve güncel bir menfaat ilgisi kurabilenler tarafından iptal davasına konu edilebileceğinin kabulü zorunlu bulunmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, 17/06/2014 tarih ve 8592 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde, davacının ortağı ve kanuni temsilcisi olduğu ... Petrol Ltd. Şti.'nin 13/06/2014 tarihinde ticaret sicilinden re'sen silindiği hususunun ilan edildiği; ... Petrol Ltd. Şti.'nin ortağı ve kanuni temsilcisi olan davacı tarafından, anılan şirkete, 2012 yılına ait ekli tablosunda belirtilen bildirimleri yapma yükümlülüğünü yerine getirmediğinden bahisle 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca 339.814,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, münfesih sayılarak ticaret sicilinden terkin edilen ve bu nedenle tüzel kişiliği sona eren söz konusu şirket adına tesis edilen idari para cezasına ilişkin Kurul kararının bu aşamada hukuki sonuç doğurmasının mümkün olmadığı, dolayısıyla, davacının bakılmakta olan davayı açmasında hukuken korunabilir bir menfaatinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, tüzel kişiliği sona eren ... Petrol Ltd. Şti. adına tesis edilen dava konusu Kurul kararı ile davacının menfaat ilişkisi bulunmadığından davanın ehliyet yönünden reddi gerekirken, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında usul kurallarına uygunluk bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, davalının temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği oyuyla karara katılmıyorum.