Danıştay 13. Daire E.2021/35 K.2023/4752

Dava konusu istem: Davacıya ait "... Market" isimli iş yerinde saat 22.00'dan sonra alkollü içki satışı yapıldığının tespit edildiği, bu durumda 4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu'nun 6. maddesinin 5. fıkrasının ihlâl edildiğinden bahisle aynı Kanun'un 7. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendi, 4733 sayılı Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 8. maddesinin 5. fıkrasının (k) bendi uyarınca 60.000,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin … tarihli ve … sayılı Tütün Alkol Piyasaları Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda.

Kabahatlar Kanunu'nun idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması hâlinde uygulanacağı, diğer kanunlarda görevli mahkemenin gösterildiği durumda ise uygulanmayacağı, dava konusu olayda, davacının iş yerinde saat 22.00'dan sonra alkollü içki satışı yapıldığının tespiti üzerine 4250 sayılı Kanun'un 6. maddesinin 5. fıkrasının ihlâl edildiği gerekçesiyle aynı Kanun'un 7. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinin yollamada bulunduğu 4733 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 5. fıkrasının (k) bendi uyarınca tesis edilen işleme konu fiilin 4250 sayılı Kanuna aykırılık olduğu,

4733 sayılı Kanun'na aykırılık nedeniyle ceza tatbik edilmesinin söz konusu olmadığı, sadece uygulanacak para cezasının miktarının tespitinde 4733 sayılı Kanun'da öngörülen miktara atıf yapıldığı, 4250 sayılı Kanun'da ise idari para cezasına karşı hangi mahkemede dava açılacağına ilişkin bir hükmün bulunmadığı, dolayısıyla görevli mahkemenin kanunda gösterilmediği,

Bu durumda, dava konusu idari para cezasının 5326 sayılı Kanun'un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırım türlerinden biri olması ve anılan Kanun'un 3. maddesinde belirtildiği üzere, idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması hâlinde uygulanacak olması, dava konusu idari para cezasının dayanağı olan 4250 sayılı Kanun'da "Kanun yolu"'na ilişkin özel bir hükmün olmaması nedeniyle, bakılan uyuşmazlığa ilişkin görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326 sayılı Kanun hükümlerinin dikkate alınacağı, bu itibarla, dava konusu idari para cezasına karşı açılan davanın görüm ve çözümünde 5326 sayılı Kanun'un 27. maddesinin 1. fıkrası uyarınca adli yargı merciilerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.

Nitekim, Uyuşmazlık Mahkemesi'nin 02/03/2015 tarih ve E:2015/140, K:2015/157 sayılı kararı da bu yöndedir.

Belirtilen gerekçelerle, davanın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca görev yönünden reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, işlemin idari işlem olması nedeniyle idari yargının görevli olduğu, kolluk görevlileri ile aralarında yaşanan husumet nedeniyle tespit tarihindeki saatte alkollü içki satışı yapılmamasına rağmen satış yapılmış gibi tespitte bulunulduğu, tutulan tutanağın usulsüz olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

24/12/2017 tarihinde yürürlüğe giren 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 81. maddesinde, "Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte kapatılmıştır.

Kurum'un taraf olduğu davalar ve icra takiplerinde devir durumuna göre ilgili idare kendiliğinden taraf sıfatını kazanır." kuralı ile 78. maddesinde, "Bu Kanun hükümleri çerçevesinde aşağıda belirtilen görevler Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından yürütülür." kuralına yer verildiğinden, kapatılan Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu'nun (Kurum) yerine Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı'nın davalı sıfatıyla bakılan davada taraf olduğu, ancak 10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile,

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı'nın, Tarım ve Orman Bakanlığı adı altında yeniden yapılandırıldığı anlaşıldığından, mülga Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı yerine Tarım ve Orman Bakanlığı'nın hasım mevkiinde olduğu görülerek esasın incelenmesine geçildi

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.