Danıştay 13. Daire E.2021/4786 K.2024/4419

24/08/2005 tarih ve 25916 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Tütün Mamulleri, Alkol ve Alkollü İçkilerin Toptan ve Perakende Satışı ile Satış Belgelerine İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 6. maddesinde yer alan ve Yönetmeliğin 12. maddesinin altıncı fıkrasından sonra gelmek üzere eklenen "İşyerlerinden veya sanal bir işyerinden internet, televizyon,

faks ve telefon gibi elektronik ticaret araçları kullanılarak her türlü tütün mamulü ve alkollü içki satışı ve bu yöntemle satılan ürünün kapıda teslim edilmesi şeklindeki uygulamalar yapılamaz." yolundaki düzenleme ile "Yürürlük" başlıklı 9. maddesinde yer alan "Bu Yönetmeliğin 6. maddesi 01/01/2006 tarihinde, ... yürürlüğe girer." düzenlemesinin ve Yönetmeliğin 17. maddesini değiştiren 8. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan "Bu şekilde satışı sağlanamayan ürünleri, o mahalde satış faaliyetinde bulunan ilgili toptan satıcı almaya mecburdur.

Toptan satıcı, ürünü, varsa fatura fiyatından veya perakendeci kârı düşülmüş fiyatlardan alır." düzenlemesinin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesine göre, Danıştay’ın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davalarda, temyiz incelemesi sonucu bozulan kararlar üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun kararlarına uyulması zorunlu olduğundan, Yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin taraflara karşılıklı olarak hükmedilmesine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI ...'IN DÜŞÜNCESİ

Davacı Şirket tarafından, 24/08/2005 tarih ve 25916 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Tütün Mamulleri, Alkol ve Alkollü İçkilerin Toptan ve Perakende Satışı ile Satış Belgelerine İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 6. maddesinde yer alan ve Yönetmeliğin 12. maddesinin altıncı fıkrasından sonra gelmek üzere eklenen "İşyerlerinden veya sanal bir işyerinden internet, televizyon,

faks ve telefon gibi elektronik ticaret araçları kullanılarak her türlü tütün mamulü ve alkollü içki satışı ve bu yöntemle satılan ürünün kapıda teslim edilmesi şeklindeki uygulamalar yapılamaz." yolundaki düzenleme ile "Yürürlük" başlıklı 9. maddesinde yer alan "Bu Yönetmeliğin 6. maddesi 01/01/2006 tarihinde, ... yürürlüğe girer." düzenlemesinin ve Yönetmeliğin 17. maddesini değiştiren 8. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan "Bu şekilde satışı sağlanamayan ürünleri, o mahalde satış faaliyetinde bulunan ilgili toptan satıcı almaya mecburdur.

Toptan satıcı, ürünü, varsa fatura fiyatından veya perakendeci kârı düşülmüş fiyatlardan alır." düzenlemesinin iptali istemiyle açılan davada, Danıştay İdarî Dava Daireleri Kurulu'nun 14/02/2013 tarih ve E:2008/1984, K:2013/504 sayılı kısmen bozma kararı doğrultusunda, bozulan kısımla sınırlı olarak yapılan inceleme sonucu, "dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı" yolunda Danıştay Onüçüncü Dairesince verilen 14/01/2020 tarih ve E:2015/5822, K:2020/119 sayılı kararın, davalı tarafından temyizi üzerine.

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 24/03/2021 tarih ve E:2020/2150, K:2021/596 sayılı kararı ile temyiz istemi kabul edilerek, yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin kısmının bozulmasına karar verildiği anlaşıldığından, bozulan kısma ilişkin olarak dosya yeniden incelendi:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesi hükmünde, Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesi sonucunda Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nca verilen bozma kararlarına karşı dava dairelerine ısrar etme olanağı tanınmamıştır. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun bozma kararında yer alan gerekçelerle; davanın karar verilmesine yer olmadığı kararıyla sonuçlandığı dikkate alınarak, 6100 sayılı Yasa'nın 331/1. maddesi uyarınca davanın açıldığı tarih itibariyle haklılık durumu gözetilerek yargılama giderinin taraflar arasında bölüştürülmesi ve davalı idare vekili lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Dairemizin konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolundaki 14/01/2020 tarih ve E:2015/5822, K:2020/119 sayılı kararının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 24/03/2021 tarih ve E:2020/2150, K:2021/596 sayılı kararıyla vekalet ücreti ve yargılama giderleri yönünden bozulması üzerine bozulan kısımla sınırlı olarak yeniden gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Dairemizin 14/01/2020 tarih ve E:2015/5822, K:2020/119 sayılı konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolundaki kararının davalı idare tarafından yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden temyiz edilmesi üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 24/03/2021 tarih ve E:2020/2150, K:2021/596 sayılı kararı ile,

"dava konusu Yönetmeliğin 6. maddesi ve 9. maddesinde yer alan "...6. maddesi 1/1/2016 tarihinde,..." ibaresi ile 8. maddesinin üçüncü fıkrasının iptali istemiyle açılan davada, Dairenin 25/12/2007 tarih ve E:2005/9418, K:2007/9329 sayılı ilk kararında, 6. madde yönünden, daha önce başka bir davada iptal kararı verildiği için karar verilmesine yer olmadığı.

9. maddesindeki ibare yönünden, söz konusu madde daha önce iptaline karar verilen 6. maddenin uygulanmasına yönelik olduğundan iptaline. 8. maddenin 3. fıkrasının ise hukuka aykırı olduğundan bahisle iptaline karar verilmiş. 111,10 TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya, 1.100,00 TL vekalet ücretinin de davalı idareden alınarak davacı vekiline verilmesine hükmedilmiştir.

Davalı idarenin bahse konu kararı temyiz etmesi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 14/02/2013 tarih ve E:2008/1984, K:2013/504 sayılı kararı ile dava konusu Yönetmeliğin 6. maddesi hakkında karar verilmesine yer olmadığı ve 9. maddesindeki ibare yönünden iptale ilişkin kısmının, 6. maddeye yönelik olarak Dairenin 31/10/2006 tarih ve E:2005/9124, K:2006/4117 sayılı iptal kararının Kurulun 15/12/2011 tarih ve E:2007/318, K2011/1557 sayılı kararı ile bozulduğu ve söz konusu karara karşı yapılan karar düzeltme isteminin 14/02/2013 tarih ve E:2012/759, K:2013/503 sayılı kararıyla reddedildiği gerekçesiyle bozulmasına; Yönetmeliğin 8. maddesinin üçüncü fıkrasının iptaline ilişkin kısmının ise onanmasına karar verilmiştir.

Dairenin temyize konu 14/01/2020 tarih ve E:2015/5822, K:2020/119 sayılı kararı ile bahse konu bozulan kısımla sınırlı olarak işin gereğinin yeniden görüşüldüğü belirtilerek; dava konusu Yönetmeliğin 07/01/2011 tarih ve 27808 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tütün Mamülleri ve Alkollü İçkilerin Satışına ve Sunumuna İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 29. maddesiyle yürürlükten kaldırıldığı ve dava konusu Yönetmeliğin 6. maddesi ve 9. maddesindeki ibare yönünden davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş;

davacı tarafından yapılan toplam 167,60-TL yargılama giderinin taraflar üzerinde bırakılmasına; davalı idare tarafından yapılan toplam 70,80-TL temyiz yargılama giderinin 35,40-TL'sinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, kalan 35,40-TL'nin davalı idare üzerinde bırakılmasına, davalı idare tarafından yapılan 80,20-TL karar düzeltme yargılama giderinin davalı idare üzerinde bırakılmasına hükmedilmiştir.

Bu durumda; her ne kadar uyuşmazlığa ilişkin nihai karar kısmen iptal, kısmen karar verilmesine yer olmadığı şeklinde kurulmuş olsa da karar verilmesine yer olmadığı kararı verilen maddelerin hukuka uygunluğunun daha önce kesinleşen yargı kararı ile ortaya konulduğu dikkate alındığında, davalı idarenin davada haksız çıkan taraf olarak kabulüyle yargılama giderlerinin tamamından sorumlu tutulamayacağı ve sadece davalı idare aleyhine vekalet ücretine hükmedilemeyeceği açıktır.

Bu bağlamda, temyize konu Daire kararında yer alan "ayrıntısı aşağıda gösterilen davacı tarafından yapılan toplam 167,60-TL yargılama giderinin taraflar üzerinde bırakılmasına" ilişkin hüküm fıkrasının yeterli açıklıkta olmadığı değerlendirilmiştir.

Öte yandan, Dairenin ilk kararında vekalet ücretinin de davalı idareden alınarak davacı vekiline verilmesine hükmedildiği ve kararın bu kısmının iptal hükmü yönünden kesinleştiği dikkate alındığında; uyuşmazlık kısmen karar verilmesine yer olmadığı ve kısmen iptal ile sonuçlandığından ve karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısım yönünden hukuka uygunluğu ortaya koyan kesinleşmiş yargı kararı bulunduğundan, avukat ile temsil olunan davalı idare lehine de vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır." gerekçesiyle davalı idarenin temyiz isteminin kabul edilerek, Dairemiz kararının, vekalet ücreti ve yargılama giderleri yönünden bozulmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinin birinci fıkrasında, Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının Danıştay'da temyiz edilebileceği; 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 38. maddesinde, İdari Dava Daireleri Kurulu'nun, idari dava dairelerinden ilk derece mahkemesi olarak verilen kararları temyizen inceleyeceği; 2577 sayılı Kanun'un 49/4. ve 50. maddelerinde, Danıştay dava dairelerine ısrar imkânı tanınmayıp, Danıştay İdari ve Vergi Dava Daireleri Kurulları kararlarına uyulmasının zorunlu olduğu kurala bağlanmıştır.

Aktarılan kanun hükümlerine göre, Danıştay dava dairelerince ilk derece mahkemesi olarak verilen kararların Danıştay İdari ve Vergi Dava Daireleri Kurullarınca bozulması halinde Danıştay dava dairelerine ısrar imkânı tanınmadığından, bozma kararına uyularak İdari Dava Daireleri Kurulu kararında belirtilen gerekçelerle davacı tarafından yapılan yargılama giderinin yarısının üzerinde bırakılmasına, kalan kısmının davalı idareden alınarak davacıya verilmesine ve davalı lehine de vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmesi gerekmektedir.