Danıştay 13. Daire E.2022/2447 K.2023/2806

1- … Orman Ürünleri Peyzaj Temizlik İnşaat Nakliye Sanayi Ticaret Ltd. Şti. 2- … Yapı Nakliye Sanayi ve Ticaret A.Ş. VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI): … Kurumu VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU

... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü'nce … tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen … ihale kayıt numaralı "Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü 141 (Balıkesir), 142 (Çanakkale), 143 (Bursa), 146 (Bandırma), Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım ve Onarım ile Kar ve Buz Mücadelesi Yapım İşi" ihalesine yönelik olarak davacılar tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin 23/02/2022 tarih ve 2022/UY.II-291 sayılı Kamu İhale Kurulu kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davacı iş ortaklığına EKAP üzerinden 04/01/2022 tarihinde sözleşmeye davet yazısının gönderildiği ve dava iş ortaklığının 10 (on) gün içerisinde ihale sözleşmesini imzalamaları gerektiğinin bildirildiği, davacı iş ortaklığının idare tarafından sözleşmeye davet yazısında belirtilen yükümlülüklerini idarece verilen sürede yerine getirilmediği ve sözleşme imzalanmadığı, bunun üzerine idare tarafından ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibini sözleşme imzalamaya davet edildiği,

davacının öne sürmüş olduğu ekonomik dalgalanmaların ve belirsizliklerin tek başına mücbir sebep sayılamayacağı, ekonomik göstergeleri öngörerek ve bu kapsamda basiretli bir tacir gibi davranarak ihaleye girip girmeme kararı alması gerektiği; ihale üzerinde bırakılan davacı iş ortaklığı tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde yer verilen ekonomik dalgalanmalar ve belirsizliklerin (döviz kuru, enflasyon oranı, işçilik, girdi maliyetleri vd. kalemlerdeki artışlar ve belirsizlikler, vd.) istekliler açısından sözleşmenin usulüne uygun olarak imzalanmasına engel teşkil eden bir durum olmadığı,

zira ihale dokümanındaki şartları okuyup kabul ederek teklif veren isteklilerin ihale konusu işi ihale dokümanına uygun bir şekilde yerine getirmesi zorunlu kılacak hazırlık ve programlama çalışmalarını, ihale konusu edimin ifasını zora sokmayacak şekilde önceden basiretli bir tacirin sorumluluğunu taşıyarak gerçekleştirmeleri gerektiği, istekliler tarafından ihaleye konu edimin ifasının ekonomik dalgalanmalar veya belirsizlikler nedeni ile imkânsız hale geldiğinin iddia edildiği durumlara ilişkin olarak isteklilerin basiretli bir tacir olarak ihaleye teklif için gerekli hazırlık çalışmalarını yapmış olmalarının beklendiği,

ekonomik dalgalanmalar ve belirsizlikler nedeniyle ihale üzerinde bırakılan isteklilerin sözleşme imzalama yükümlülüğünün ortadan kalkmayacağı, bu kapsamda davacı iş ortaklığı tarafından, ekonomik dalgalanmalar ve belirsizlikler nedeniyle sözleşme imzalanamayacağı hususuna ilişkin iddialarının yerinde olmadığı, ekonomik dalgalanmalar ve belirsizliklerin tek başına mücbir sebep olarak nitelendirilmesinin de mümkün olmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacılar tarafından, piyasa koşullarının mücbir sebep teşkil ettiği, bu durumun 4735 sayılı Kanun'a eklenen geçici maddelerde de kabul edildiği, sözleşmeyi imzalamamış olduğu için geçici maddelerdeki düzenlemelerden yararlanamamış olmasının mücbir sebebin dikkate alınmasına engel olmaması gerektiği, 4735 sayılı Kanun'a geçici maddeler eklenmemiş olsaydı dahi piyasa koşullarının mücbir sebep olarak kabul edilmesi gerektiği; döviz kurundaki, enflasyondaki, işçilik giderlerindeki, araç maliyetindeki, akaryakıt fiyatlarındaki artışın basiretli tacirler için bile öngörülemez ve beklenilmeyen nitelikte olduğu,

bu koşullarda ihale sözleşmelerinin ifasının herkes için objektif olarak imkansızlaştığı; sözleşme imzalayamadığı için kendisinden sonra en avantajlı teklifi veren şirketin sözleşme imzaladığı ve 4735 sayılı Kanun'un ilgili geçici maddesine göre sözleşmenin feshi için idareye başvuruda bulunduğu, böylece ihalede ikinci en avantajlı teklif sahibi firmanın hiçbir tazminat ödemeden, yasaklanmadan sözleşmeyi feshetme hakkına sahip olduğu, işin ifası herkes için imkansız iken bunun sonuçlarının herkes için eşit şekilde göz önüne alınmadığı,

kendilerinin sözleşmeyi imzalamama gerekliliğini sözleşme imzalamadan önce öngördükleri, bu sebeple sözleşmeyi imzalamadıkları, dava konusu işlemin ve temyiz istemine konu Mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, dava konusu Kurul kararındaki hususlar tekrar edilmiş; teklifin davet tarihinde geçerli olduğu, davacıların dokümandaki düzenlemeleri dikkate alarak teklif verdikleri, fiyat farkı uygulamasının sözleşmenin değişen koşullara uyarlanması amacını taşıdığı, kaldı ki ihalede de fiyat farkı ödeneceğinin öngörüldüğü, ayrıca davacılar hakkında geçici teminatın gelir kaydı ya da yasaklama konusunda bir işlem yapılmamış olduğu, dava konusu işlemin ve temyiz istemine konu Mahkeme kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacıların duruşma istemi yerinde görülmeyerek ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.