Danıştay 13. Daire E.2022/2925 K.2024/356

2) ... Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU

Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parselde kayıtlı bulunan taşınmazın 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun uyarınca satış yöntemiyle özelleştirilmesi amacıyla 08/07/2019 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin iptaline ilişkin 12/11/2019 tarih ve 1794 sayılı Cumhurbaşkanı kararının iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

Ankara ili, Çankaya ilçesi, ...

Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın satışına ilişkin gerçekleştirilen 08/07/2019 tarihli ihaleye katıldığı ve en yüksek teklifi verdiği, ancak ihale sonrasında taşınmaza ifraz işlemi yapılarak ... ve ... parsel olarak ayrıldığı, satış sözleşmesi imzalamak üzere davet edilmesi gerekirken bugüne kadar hiçbir şekilde davet edilmediği, herhangi bir somut gerekçeye yer verilmeden ihalenin iptal edildiği, idarenin takdir yetkisinin sınırsız olmadığı, ihale sonucunda sözleşme yapma hakkını kazandığı, sözleşmeye davet edilme açısından haklı beklenti içinde olduğunun açık olduğu,

dava konusu işlemle bu hakkının elinden alınmasının haklı beklenti ilkesine aykırı nitelikte olduğu, ihalenin iptaline ilişkin kararın Resmî Gazete'de yayımlanmaması ve kendisine bir örneğinin verilmemesinin idarenin açıklığı ilkesi ile bilgi ve belgelere ulaşma hakkına aykırı nitelikte olduğu ileri sürülmüştür.

DAVALILARIN SAVUNMASI

Öncelikle usule ilişkin olarak, davanın 30 günlük dava açma süresi geçtikten sonra açıldığından süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği ileri sürülmüş;

Esasa ilişkin olarak ise, ihalenin 12/11/2019 tarihli Cumhurbaşkanı kararıyla re'sen onaylanmadığı, bu durumun davacıya bildirilerek geçici teminatının iade edildiği, davacının geçici teminatın hesabına aktarılmasına hiçbir itirazının olmamasının, ihalenin iptalini kabul ettiğinin bir göstergesi olduğu,

davacının İhale Şartnamesi'nin 12. maddesi uyarınca, ihalenin 4046 sayılı Kanun ve diğer mevzuat çerçevesinde onaya sunulacağını, sözleşme imzalayarak taşınmazı satın alabilmesi için ihalenin onaylanması gerektiğini bilerek ihaleye girdiği ve İhale Şartnamesi'nin her sayfasını imzalayarak kabul ettiği, özelleştirilecek taşınmazların gerek ilk kez ihaleye çıkılıyor olsun gerekse yeniden ihaleye çıkılıyor olsun, ihale öncesinde kurulan Değer Tespit Komisyonu'nca, daha önce ihale edilmiş taşınmazlar için geçen süre de göz önüne alınarak,

taşınmazın niteliği, hukukî ve fiziki durumu, ekonomik şartlar, gayrimenkul piyasası vb. etkenler değerlendirilmek suretiyle, kamu yararının maksimize edilmesi hedeflenerek ihaleye hazırlandığı, ihalenin iptal edilmesi sonrasında kurulan Değer Tespit Komisyonu'nca taşınmazın mahallinde yapılan incelemede, taşınmazın yan parselinde yaklaşık 30 katlı konut inşaatlarının tespit edilmesi üzerine, çevre imar bütünlüğünün ve kamu yararının sağlanması için imar değişikliği yapılması gerekliliğinin doğduğu, imar fonksiyonunda yapılan iyileştirme ile yeniden yapılan ihalede kamu yararı sağlanarak 99.800.000,00-TL Hazine geliri elde edildiği,

dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dava dosyası incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKÎ SÜREÇ

... tarih ve ... sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu kararıyla, Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı Emsal:0,50, hmax:7,5 m ve ticaret alanı fonksiyonlu taşınmazın özelleştirme kapsam ve programına alınmasına, satış yöntemiyle özelleştirmesine ve özelleştirme işlemlerinin 31/12/2022 tarihine kadar tamamlanmasına karar verilmiştir.

Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nca taşınmazın satış yöntemiyle özelleştirilmesi amacıyla ihaleye çıkılmış, 08/07/2019 tarihinde teklif sahiplerinin müştereken katılımı ile yapılan nihai pazarlık görüşmeleri sonucunda ... tarih ve ... sayılı İhale Komisyonu kararıyla, taşınmazın 9.900.000,00-TL bedel üzerinden en yüksek teklifi veren davacı ...'e İhale Şartnamesi çerçevesinde satılmasına, anılan şahsın sözleşmeyi imzalamaktan imtina etmesi veya diğer yükümlülükleri yerine getirmemesi hâlinde teminatının irat kaydedilmesine ve ihalenin iptaline, bu hususların 4046 sayılı Kanun'un 3. ve Geçici 29. maddeleri gereğince Cumhurbaşkanının onayına sunulmasına karar verilmiştir.

12/11/2019 tarih ve 1794 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla, söz konusu İhale Komisyonu kararının onaylanmamasına ve ihalenin iptal edilmesine karar verilmiştir.

Davacı tarafından Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'na yapılan 11/02/2022 tarihli başvuruyla, söz konusu ihalenin üzerinde bırakıldığı, gerekli prosedürün başlatılarak sözleşmeye davet edilmesi ve taşınmazın adına tescilinin sağlanması gerektiği, mümkün olmaması hâlinde ihale iptal edilmiş ise iptal gerekçesini içerir kararın, karar önce tebliğ edilmiş ise tebligat parçasının, karar Resmî Gazete'de yayımlanmış ise kararın yayımlandığı Resmî Gazete tarih ve sayısının tarafına verilmesi talebinde bulunulmuş;

Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nca ... tarih ve ... sayılı cevapla, ihalenin 12/11/2019 tarih ve 1794 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla onaylanmayarak iptal edildiği, bu hususun ... tarih ve ... sayılı yazı ile kendisine bildirildiği ve geçici teminatının iade edildiği davacıya bildirilmiştir.

Bunun üzerine davacı tarafından 08/04/2022 tarihinde Danıştay Genel Yazı İşleri Müdürlüğü kayıtlarına giren dilekçeyle bakılan dava açılmıştır.

Dairemizin 04/07/2022 tarihli ara kararıyla, davalı idarelerden, ihalenin iptaline ilişkin 12/11/2019 tarih ve 1794 sayılı Cumhurbaşkanı kararının davacıya bildirildiği yazı olarak belirtilen ... tarih ve ... sayılı yazı ile bu yazının davacıya tebliğine ilişkin tebliğ evrakının aslı veya onaylı birer örneklerinin gönderilmesinin istenilmesine ve ihalenin iptaline ilişkin 12/11/2019 tarih ve 1794 sayılı Cumhurbaşkanı kararının Resmî Gazete'de ve/veya internet sitesinde yayımlanıp yayımlanmadığı sorularak, yayımlanmış ise tarih ve sayılarının bildirilmesinin istenilmesine karar verilmiş;

Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nca verilen cevapta, söz konusu Cumhurbaşkanı kararı ile ... tarih ve ... sayılı yazının davacının adresinden 18/11/2019 tarihinde teslim alındığını gösterir "PTT Takip Gönderi Bilgileri" ve davacının 150.000,00-TL tutarındaki geçici teminatının 15/11/2019 tarihinde iade edildiğine ilişkin ... Bankası T.A.O.'yu hitaben yazılan ... tarih ve ... sayılı idare yazısı gönderilmiş ve ihalenin onaylanmayarak iptaline ilişkin kararların Resmî Gazete'de yayımlanmadığı, sadece ilgilisine resmi yazı ile bildirildiği belirtilmiştir.

14/09/2022 tarihli ara kararıyla, davalı idarelerden, 12/11/2019 tarih ve 1794 sayılı Cumhurbaşkanı kararı ile ... tarih ve ... sayılı yazının davacıya tebliğ edildiğine ilişkin tebliğ mazbatasının aslı veya onaylı bir örneğinin gönderilmesinin istenilmesine; ... Bankası Türk Anonim Ortaklığı'ndan, Özelleştirme İdaresi Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı'nca davacı ...'in ...IBAN numaralı hesabına 150.000,00-TL tutarındaki ödemenin yapılmasına ilişkin olarak ... Bankası T.A.O. Ankara Kolej Şube Müdürlüğü'ne yazılan ... tarih ve ... sayılı yazı gereği davacıya söz konusu ödemenin yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise hangi tarihte yapıldığının sorularak buna ilişkin tüm bilgi ve belgelerin gönderilmesinin istenilmesine karar verilmiş;

Davalı Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nca verilen cevapta, Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi'nin ... tarih ve ... sayılı yazısıyla söz konusu gönderinin davacı tarafından bildirilen adreste ... adlı şahsa 18/11/2019 tarihinde teslim edildiğine ilişkin belge örneği dosyaya sunulmuş; ... Kolej Şubesi'nce verilen cevapta, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı talimatına istinaden, şubelerince Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nın hesabından davacı ...'in hesabına elektronik fon transferi (eft) yapıldığının belirlendiği belirtilerek ilgili eft dekontu dosyaya sunulmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (e) bendinde, dilekçelerin süre aşımı yönünden de inceleneceği; 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, 14. maddenin üçüncü fıkrasının (e) bendine aykırılık görülmesi hâlinde davanın reddine karar verileceği; "İvedi yargılama usulü" başlıklı 20/A maddesinde, ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemleri ile Özelleştirme Yüksek Kurulu kararlarından doğan uyuşmazlıklar hakkında ivedi yargılama usulünün uygulanacağı, ivedi yargılama usulünde dava açma süresinin otuz gün olduğu kurala bağlanmıştır.

4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun'un "Özelleştirme Yüksek Kurulu ve Görevleri" başlıklı 3. maddesinin ikinci fıkrasında, "... d) Özelleştirme programına alınan kuruluşların 'satış, kiralama, işletme hakkı devri, mülkiyetin gayri ayni hakların tesisi ve işin gereğine uygun sair hukuki tasarruflarla gerçek ve/veya özel hukuk tüzel kişilerine devredilmesi' yöntemleriyle yapılan ihaleler sonucunda ihale komisyonlarınca verilen nihaî kararları onaylamak, ..." Kurul'un görevleri arasında sayılmıştır.

09/07/2018 tarih ve 30473 (3. Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 85. maddesinde, "24/11/1994 tarih ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun'un; ... e) ... 3. maddesinin birinci fıkrası ... yürürlükten kaldırılmıştır. f) Geçici 28. maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

GEÇİCİ MADDE 29- Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Özelleştirme Yüksek Kurulu'nca görülmekte olan işler Cumhurbaşkanı veya yetkilendireceği makam tarafından sonuçlandırılır.".

"Kurulların görevleri" başlıklı Geçici 8. maddesinde, "Bu Kanun Hükmünde Kararname ile yürürlükten kaldırılan kanun ve kanun hükmünde kararnamelerle bakanlıklar ve kamu kurum ve kuruluşları bünyesinde danışma kurulu, koordinasyon kurulu, değerlendirme komitesi ve benzer adlar altında yapısı ve görevleri düzenlenmiş olan kurul, komisyon, komite, çalışma grubu ve benzeri birimlerden;

ilgili bakanlık ve kamu kurum ve kuruluşuna dair bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararnamesine aktarılmayanlara ait politika belirlemeye ilişkin görev ve yetkiler Cumhurbaşkanlığı politika kurullarına, bunların dışındaki görev ve yetkiler Cumhurbaşkanlığına veya yetkilendirilecek kurum ya da makama devredilmiş sayılır." kuralına yer verilmiştir.

Anayasa'da yapılan değişikliklere uyum sağlanması amacıyla bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılması için 18/05/2018 tarih ve 30425 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 7142 sayılı Kanun'un verdiği yetkiye dayanılarak, Bakanlar Kurulu'nca 02/07/2018 tarihinde kararlaştırılan 703 sayılı KHK'nin 85. maddesi ile 4046 sayılı Kanun'un "Özelleştirme Yüksek Kurulu ve Görevleri" başlıklı 3. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "Başbakanın başkanlığında, Başbakanın belirleyeceği dört bakandan oluşan Özelleştirme Yüksek Kurulu (Kurul) kurulmuştur.

Kurul, üyelerin tamamının katılımı ile toplanır ve kararları oybirliği ile alır. Kurulun sekretarya hizmetleri Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nca yürütülür." düzenlemesi yürürlükten kaldırılmış olmakla birlikte, 4046 sayılı Kanun'un 3. maddesinin ikinci fıkrasında Kurul'un görevlerinin sayıldığı metin yürürlükte bulunmaya devam etmekte olup.

703 sayılı KHK'nin Geçici 8. maddesi ile de, bu Kanun Hükmünde Kararname ile yürürlükten kaldırılan kanun ve kanun hükmünde kararnamelerle bakanlıklar ve kamu kurum ve kuruluşları bünyesinde yapısı ve görevleri düzenlenmiş olan kurul ve benzeri birimlerin bu maddenin yürürlüğe girdiği 09/07/2018 tarihinde yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'ne aktarılmayanlara ait ve politika belirlemeye ilişkin görev ve yetkiler haricindeki diğer görev ve yetkilerin ise Cumhurbaşkanlığı'na veya yetkilendirilecek kurum ya da makama devredilmiş sayılacağı belirtilerek,

703 sayılı KHK'nin 85. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca yürürlükten kaldırılan 4046 sayılı Kanun'un 3. maddesinin birinci fıkrasında oluşumuna yer verilen Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun görev ve yetkilerinin Cumhurbaşkanı'na veyahut yetkilendirilecek kurum ya da makama devredileceği kurala bağlanmıştır.

2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinde ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemleri ile Özelleştirme Yüksek Kurulu kararlarından doğan uyuşmazlıklar hakkında ivedi yargılama usulünün uygulanacağının kurala bağlandığı, söz konusu taşınmazın satış yöntemiyle özelleştirilmesini teminen gerçekleştirilen ihalenin en yüksek teklifi veren davacı üzerinde bırakılmasına yönelik Özelleştirme İdaresi Başkanlığı İhale Komisyonu kararının onaylanmamasına ilişkin dava konusu Cumhurbaşkanı kararının, 4046 sayılı Kanun uyarınca Özelleştirme Yüksek Kurulu kararı mahiyetinde tesis edildiği ve ihale işlemlerine ilişkin olduğu, dolayısıyla bakılan davada 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesi uyarınca ivedi yargılama usulünün uygulanacağı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, Ankara ili, Çankaya ilçesi, ...

Mahallesi, ... ada, ... parselde kayıtlı bulunan taşınmazın 4046 sayılı Kanun uyarınca satış yöntemiyle özelleştirilmesi amacıyla 08/07/2019 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin 12/11/2019 tarih ve 1794 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla iptal edildiği, söz konusu Cumhurbaşkanı kararı ile ... tarih ve ... sayılı (ihalenin iptal edildiği, geçici teminatının iade edileceğine ilişkin) yazının davacının adresinden 18/11/2019 tarihinde teslim alındığı.

Özelleştirme İdaresi Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı'nca davacının hesabına 150.000,00-TL tutarındaki ödemenin yapılmasına ilişkin olarak ... Bankası T.A.O.

Ankara Kolej Şube Müdürlüğü'ne yazılan ... tarih ve ... sayılı yazı gereği 15/11/2019 tarihinde davacının hesabına geçici teminatının iade edildiği anlaşıldığından, 30 günlük dava açma süresinde açılması gerekirken bu süre geçirildikten sonra 08/04/2022 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenme imkânı bulunmamaktadır.