Danıştay 13. Daire E.2022/3594 K.2022/3627

Dava konusu istem: Piyasa katılımcısı davacı şirkete Enerji Piyasaları İşletme A.Ş. tarafından düzenlenen Eylül 2020 dönemi faturasında Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği'nin 102/A maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca (TEİAŞ'ın katlandığı maliyet artışına göre oransal olarak hesaplanan) 2.133.302,30-TL dengeleme güç piyasası geliri yansıtılmasına ilişkin işleme yapılan itirazın reddine dair ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Elektrik Piyasası Dairesi Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda.

03/09/2020 tarihinde saat 16.00'da sistemin enerji açığı yönünde ilerlediği ve bu açığı kapatmak için TEİAŞ'ın 5000 MW'ı aşan miktarda yük alım talimatı verdiği, davacı şirketin gün öncesi piyasasından 22 MWh alışı bulunduğu ve saatlik 43,56 MWh emre amade kapasite bildirdiği, bu durumun davacı şirketin gerektiğinde saatlik 43,56 MWh üretim yaparak yük alabileceği anlamına geldiği, dengeleme güç piyasası tarafından saat 16.00-16.59 arasında 43 MWh YAL (yük alımı) yönünde talimat verildiği, davacı şirket tarafından saat 16.00 için aldığı talimatla ilgili TEİAŞ'a 12,392 MWh teslim edilmediği bildirilmek suretiyle mutabakat sağlandığı,

ilgili ayın bitimini müteakip yapılan uzlaştırma işlemleri esnasında davacı şirketin teslim ettiği miktarın 7,57 MWh olduğu, yerine getiremediği miktarın ise 35,43 MWh olduğunun tespit edildiği, davacı şirketin teslim edemediği miktarı eksik bildirmek suretiyle 23,038 MWh eksik mutabakat sağladığı, bu durumun yapılan sayaç okumaları ile teyit edildiği gibi davacı tarafından da kabul edildiği, aynı saatte tüm piyasa katılımcıları tarafından teslim edilemeyen enerji miktarının toplamda 56,60 MWh olduğu,

teslim edilemeyen enerji miktarı nedeniyle TEİAŞ'ın katlandığı maliyet artışının 5.231.580,00-TL olduğu ve bu maliyetin vaat edilmesine karşın fiziksel olarak teslim edilemeyen 23,038 MWh'a karşılık gelen kısmının davacıya yansıtıldığı, (bir gün önce) gün öncesi dengeleme güç piyasasından yük alma talimatını kabul eden ve 03/09/2020 tarihinde saat 16.00'da emre amade 43,65 MWh elektrik üretme yükümlülüğü altına giren davacı şirketin yükümlülüğünü eksik yerine getirdiği, eksik üretilen kısma ilişkin yanlış bildirimde bulunduğu ve eksik mutabakat sağladığının tartışmasız olduğu,

bu sebeple TEİAŞ'ın katlanmak zorunda kaldığı maliyetin davacıya isabet eden kısmının davacıya yansıtılması suretiyle tesis edilen işleme karşı yapılan itirazın reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu işlemin “kamu yararı” ve “eşitlik” ilkelerini açıkça ihlâl ettiği, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun ... tarih ve ...sayılı kararının kendilerine uygulanmadığı, güç piyasasında dengeyi bozmadıkları, 23.038 MWh elektriğin sisteme verilememesine karşılık aynı miktarda elektriğin (22.00 MWh) sistemden çekilmediği, iç tüketimde kullanılan 23,038 MWh’lik kısmın anlık olarak Yük Tevzi Bilgi Sistemi ekranlarında görülebileceği, uyuşmazlık teknik bir konuya ilişkin olduğundan, bilirkişi incelemesi yaptırılmamasının eksik incelemeye neden olduğu, tek sayaç ile hem çekiş hem satış yapılamadığından,

ihracat yapan bir firma olarak üretim tesisini de durduramayacağı için enerji ihtiyacının kendi üretiminden karşılanmak durumunda kalındığı, mecburiyetten doğan bu durumun sonucunda çekiş ile yapamadığı satış arasındaki farkın sadece 1.038 MWh olduğu, doğalgazdan elektrik üretme maliyetinin yüksekliğinden dolayı piyasaya göre talep ettiği satış fiyatının yüksek olması sebebiyle 2020 yılı içinde Eylül ayına kadar satış yönünde hiçbir MWh talimat almadığı, 2020 yılında kendi iç tüketimleri için bile doğalgaz makinelerinin çalıştırılmadığı,

her gün iç tüketimleri için Gün Öncesi Piyasasına “fiyat ne olursa olsun” çekiş yönünde talimat verildiği, 2020 yılında ilk defa 2 Eylül’de 24 dakika için talimat geldiği, ancak “start hava kompresör arızası” sebebiyle üretim yapılamadığı için satışın gerçekleşmediği, 2020 yılında 2. talimatın sürpriz bir şekilde 03/09/2020 tarihinde alındığı, Gün Öncesi Piyasasından çekiş talimatı verilerek her gün olduğu gibi satın almanın planlandığı, üretim talimatı sürpriz bir şekilde alındıktan sonra makinelerin çalıştırıldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.