Danıştay 13. Daire E.2022/4758 K.2024/497

2. ... Profil Metal İnşaat Hırdavat Nakliyat Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti. VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) :...Bakanlığı VEKİLİ : Av. ...

MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) : ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi'nce gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı ''Sfero Döküm Rögar Kapak ve Sfero Izgara Mal Alımı İşi'' ihalesi uhdesinde bırakılan davacı şirket tarafından, mücbir sebepler dışında ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine göre süresi içinde taahhüdün yerine getirilmediğinden bahisle, davacı şirket ve ortağının 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 26. maddesi uyarınca 1 (bir) yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmalarına ilişkin 06/01/2022 tarihli ve 31711 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nce verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu ihalenin davacı şirket üzerinde bırakılması üzerine 30/10/2020 tarihinde sözleşme imzalandığı, ancak ihale konusu malların bir kısmının istenilmesine rağmen tesliminin yapılmaması üzerine ihaleyi yapan idare tarafından gecikme cezası uygulanacağı hususunun 03/08/2021 tarihli yazıyla davacı şirkete bildirildiği, bunun üzerine davacı şirket tarafından 12/08/2021 tarihli yazı ile Covid-19 pandemisi ve döviz kurundaki artışın neden olduğu ekonomik kriz sonucu geri kalan malların teslimatının yapılamadığının ilgili idareye bildirildiği,

ilgili idare tarafından 14/10/2021 tarihli yazı ile sözleşmede belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda sözleşmenin feshedileceğinin davacı şirkete ihtar edildiği, söz konusu ihtar üzerine davacı şirket tarafından 28/10/2021 tarihli dilekçe ile sözleşmenin feshedildiğinin bildirildiği, bunun üzerine Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü'nün 03/12/2021 tarihli yönetim kurulu kararıyla 4735 sayılı Kanun'un 20. maddesi uyarınca sözleşmenin feshine karar verilerek 24/12/2021 tarihli yazı ile 4735 sayılı Kanun'un 25/f ve 26. maddeleri uyarınca yasaklama talebinde bulunulduğu,

davalı idare tarafından anılan talep doğrultusunda, davacı şirket ile sermayesinin tamamına sahip olan Fatih Şendal'ın 1 (bir) yıl süre ile bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmalarına ilişkin işlemin tesis edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı,

İdarenin ilgili veya bağlı bulunulan bakanlığa, yasaklama kararının gereğinin yapılmasını bildirdiği tarihin, yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespit edildiği tarih olarak alınması ve sürenin bu tarihten itibaren işletilmesi gerektiği, Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü'nce dava konusu yasaklama kararının verilmesine yönelik talebin 24/12/2021 tarihinde davalı Bakanlığa gönderildiği, yasaklama kararınının bu bildirim üzerine 45 gün içerisinde tesis edildiği,

Davacı şirketin mücbir sebep iddiasıyla sözleşmeyi feshinin, bu iradenin idareye intikali ile sonuç doğurmadığı, ancak idarenin bu talep hakkındaki değerlendirmeleri sonucu talebin haklı görülmesi hâlinde karşılıklı olarak edimin ifasından vazgeçilmesinin söz konusu olacağı, davacının talebinin davalı idarece uygun görülmemesi hâlinde hizmeti sunmaya devam etmesi ve adli yargıda dava açabilmesi söz konusu iken, yasayla idareye tanınan yaptırım kullanma yetkisini işlevsiz bırakacak ve yasanın bir kamu ihtiyacının karşılanması için idareye tanıdığı yetkileri ortadan kaldırıp yüklenicileri idareden de üstün konuma getirecek, dolayısıyla yasa sistematiğini tersine çevirecek bir yorumun kabulüne olanak bulunmadığı,

Bu itibarla, davacı şirketin Covid-19 pandemisi nedeniyle sözleşme yükümlüğünü yerine getiremeyeceğinden bahisle sözleşmeyi feshi talebinin idareye ulaştıktan sonra idarenin bu konudaki değerlendirmelerini, bu kapsamda Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın görüşünün alınıp fesih talebi ile ilgili kararın kendisine bildirilmesini beklemeden, ürün teslimi yapmayarak taahhüdünü yerine getirmemesi yasak fiil ve davranış olduğundan, davacıların bir yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmalarına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacılar tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacılar tarafından, ekonomik kriz sebebiyle teslimat yapılamadığı, pandemi nedeniyle oluşan ekonomik krizin mücbir sebep olarak kabul edilmesi gerektiği, bu konuda yapılan başvuru üzerine idarece bir uyarlama ve çözüm getirilmediği, bunun üzerine ihaleye ait Sözleşme'nin 35.2. ve 35.4. maddeleri uyarınca feshedildiği, yasaklama kararının yasal süresinde alınmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare ve davalı yanında müdahil tarafından, kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.