Danıştay 13. Daire E.2022/881 K.2023/2123

Hukuk Müşaviri V. …

İSTEMİN KONUSU

… Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü'nce 18/10/2018 tarihinde gerçekleştirilen 2018/457598 ihale kayıt numaralı "Okmeydanı ADSH ve Sarıyer ADSM için 24 Aylık Malzeme Dahil Taşımalı Yemek Hizmeti Alımı" ihalesi uhdesinde kalan davacı şirketin mücbir sebepler dışında ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmediğinden bahisle 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 25. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ve 26. maddesi uyarınca 1 (bir) yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 18/08/2020 tarih ve 31217 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda.

Mahkemeleri'nce yapılan 25/12/2020 tarihli ara kararı ile davacı ve davalı idareye yetkili adli yargı merciinde sözleşmenin feshi için dava açılıp açılmadığının sorulduğu, davalı idare tarafından verilen ara kararı cevabında, adli yargı mercilerinde açılan bir dava olmadığı bilgisinin verildiği, davacı şirketin 4735 sayılı Kanun'un 10. maddesi ile 20/11/2018 tarihinde imzalanan sözleşmenin "Mücbir sebeplerden dolayı sözleşmenin feshi" başlıklı 28. maddesi uyarınca tek taraflı olarak sözleşmeyi feshettiği, bu tarihte feshin hüküm ve sonuçlarını doğurduğu,

bu tarihten itibaren feshedilen sözleşmenin devam ettiğinin kabul edilemeyeceği ve sözleşmenin tek taraflı feshedilmesi sebebiyle sözleşme hükümlerine aykırı olarak taahhüdün yerine getirilmemesinden bahsedilemeyeceği, bu durumdan bahsedilebilmesi için sözleşmenin feshinin yargı kararıyla haksız olduğuna karar verilmesi gerektiği, davalı idarece yetkili adli yargı merciine başvurulduğu ve sözleşmenin davacı şirket tarafından tek taraflı feshinin haksız fesih olduğu yönünde bir karar verildiğine ilişkin dosya kapsamında bir bilgi veya belge sunulamadığı;

Bu itibarla, ihale ile üstlenilmiş olan işe ait sözleşmenin davacı şirket tarafından tek taraflı olarak feshinin haklı olup olmadığı hususu yetkili adli yargı mercilerince ortaya konulmaksızın, bu fesih sebebiyle davacı şirketin taahhüdünü yerine getirmediğinden bahisle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. . Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Ankara Bölge İdare Mahkemesi 7. İdari Dava Dairesi'nce; davacının mücbir sebep iddiasıyla sözleşmeyi feshinin, bu iradenin idareye intikali ile sonuç doğurmayıp, ancak idarenin bu talep hakkındaki değerlendirmeleri sonucu talebin haklı görülmesi hâlinde karşılıklı olarak edimin ifasından vazgeçilmesi ile söz konusu olacağı, davacının talebinin davalı idarece uygun görülmemesi hâlinde hizmeti sunmaya devam etmesi ve adli yargıda dava açabilmesi söz konusu iken,

yasayla idareye tanınan yaptırım kullanma yetkisini işlevsiz bırakacak ve yasanın bir kamu ihtiyacının karşılanması için idareye tanıdığı yetkileri ortadan kaldırıp, yüklenicileri idareden de üstün konuma getirecek, dolayısıyla yasa sistematiğini tersine çevirecek bir yorumun kabulüne olanak bulunmadığı;

Bu itibarla, davacı şirket tarafından, Covid-19 pandemisi nedeniyle ekonomik sorunların yaşandığı ve tam kapanma tedbirleri sonucu işin yürütülemez hâle geldiğinden bahisle mücbir sebep nedeniyle sözleşmenin feshi talebi idareye ulaştıktan sonra hizmeti yürütmeye devam etmeyip, idarenin bu konudaki değerlendirmelerini, bu kapsamda Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın görüşü alınıp fesih talebi ile ilgili kararın kendisine bildirilmesini beklemeden, temizlik hizmetini durdurarak taahhüdünü yerine getirmemesi yasak fiil ve davranış kapsamında olduğundan, davacının bir yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

. Belirtilen gerekçelerle, davalının istinaf başvurusunun kabulüne, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, Covid-19 nedeniyle tedarik ve dağıtım kanallarında sorunlar meydana geldiği, genel olarak malzemeli yemek hizmeti verdiği, bu projelerden/ihalelerden pandemi nedeniyle zarar ettiği, aylık fatura edilen tutarların işçi ve malzeme giderlerini dahi karşılamadığı, pandemi sürecinin genel itibarıyla mücbir bir sebep olarak kabul edilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.