Danıştay 13. Daire E.2023/1454 K.2023/2274

Dava konusu istem: Tekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nca 05/10/2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen "Tekirdağ İli Hayrabolu İlçesi Rekreasyonel, Sosyal ve Sportif Tesis Yapımı" ihalesi uhdesinde bırakılan davacının mücbir sebepler dışında ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmediğinden bahisle 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 26. maddesi uyarınca 1 (bir) yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 28/05/2022 tarih ve 31849 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan kararın iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; yasaklama işlemine konu ihalenin davacı şirketin de dahil olduğu ortaklık üzerinde bırakılarak sözleşme imzalandığı, 25/10/2017 tarihinde yer teslimi yapılarak işe başlandığı, şartnameye göre iş yapım süresinin 540 gün olduğu, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın 23/07/2019 tarih ve 244823 sayılı yazısı doğrultusunda 289 günlük süre uzatımı verildiği, bu süre uzatım ile birlikte yeni iş bitim tarihinin 31/08/2020 olduğu,

işin yapımı konusunda aksamalar olması nedeniyle Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi tarafından 15/11/2019 ve 04/12/2019 tarihli iki yazı ile davacıya durumun bildirilerek ihtarda bulunulduğu, en son 23/11/2021 tarihli yazı ile 10 gün içinde iş programına uygun hâle getirilmediği takdirde sözleşmenin feshedileceği ihtarında bulunulduğu, 24/12/2021 tarihinde yerinde yapılan tespitle eksikliklerin tespit edilmesi üzerine sözleşmenin feshedildiği ve sözleşmenin tarafı Belediye tarafından davacılar hakkında yasaklama işlemlerinin yapılması amacıyla davalı idareye bildirimde bulunulduğu,

son yapılan ihtarın işin bitirilmesi gereken 31/08/2020 tarihinden yaklaşık bir buçuk yıl sonra gönderildiği, iş yapım süresinin bu süre kadar (yeniden) uzamasına rağmen işin bitirilemediği anlaşıldığından, taahhüdünü ihale dökümanı ve sözleşme hükümleri çerçevesinde yerine getirmeyen davacının 1 (bir) yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu yasaklama işleminin gerekçesine itirazının olmadığı, işlemin 45 günlük yasal süre içerisinde tesis edilmediği, ihaleyi gerçekleştiren idarenin … tarih ve … sayılı sözleşmenin feshine yönelik işleminin 06/01/2022 tarihinde taraflarına bildirildiği, 4735 sayılı Kanun'un 26. maddesi uyarınca bu tarihten itibaren 45 günlük süre içerisinde yasaklama kararı verilmesi gerekirken, yaklaşık 5 ay sonra verilen kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, dava konusu yasaklama işleminin hukuka uygun biçimde tesis edildiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacının dava konusu yasaklama işleminin Kanun'da öngörülen 45 günlük süre içerisinde verilmediği iddiası yönünden yapılan değerlendirmede;

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "İhalelere katılmaktan yasaklama" başlıklı 58. maddesinde, yasaklama kararlarının, yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespit edildiği tarihi izleyen en geç kırkbeş gün içinde verileceği kuralına yer verilmiş olup, somut uyuşmazlıkta yasaklama kararının verilmesi için tanınan kırk beş günlük sürenin hangi tarihten başlatılacağının tespit edilmesi için Kanun'da belirtilen yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespit edildiği tarihin ortaya konulması gerekmektedir.

İhaleyi gerçekleştiren idareler tarafından doğrudan yasaklama kararlarının verilemediği hâllerde bu idarelerin ilgili veya bağlı olduğu bakanlıklar tarafından yasaklama kararları verilmektedir. Bu gibi durumlarda yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespit edildiği tarihin belirlenebilmesi için ihaleyi gerçekleştiren idarelerce ilgili veya bağlı oldukları bakanlığa gerekli bildirimlerin yapılması gerekmektedir.

İhaleyi gerçekleştiren idareler tarafından yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışta bulananlar hakkında gerekli inceleme yapılıp hazırlanan dosyanın yasaklama kararını verecek bakanlığa bildirildiği tarihte ilgili bakanlıkça kendisine yapılan bildirim üzerine ayrıca bir inceleme, araştırma yapılmadan yasaklama kararının verildiği durumlarda, Kanun'da öngörülen kırk beş günlük hak düşürücü sürenin ihaleyi gerçekleştiren idarenin bildiriminin bakanlığa ulaştığı tarihten başlayacağı açıktır.

Dosyanın incelenmesinden, Tekirdağ Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından, davacının Kanun'da belirtilen yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışta bulunduğundan bahisle yasaklama kararının verilmesi için durumun … tarih ve … sayılı yazıyla davalı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na bildirildiği, davalı Bakanlık'ça Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nün teklifi doğrultusunda ayrıca bir inceleme yapılmadan 26/05/2022 tarihli Bakan Yardımcısı Oluru'yla yasaklama kararının verildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda 29/04/2022 tarihinde Bakanlığa yapılan bildirim üzerine bu tarihten itibaren Kanun'da öngörülen kırk beş günlük süre içerisinde 26/05/2022 tarihinde verilen yasaklama kararında hukuka aykırılık bulunmadığından davacının söz konusu iddiasına itibar edilmemiştir.

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.