Danıştay 13. Daire E.2023/2711 K.2023/5053

Dava konusu istem: Balıkesir ili, Ayvalık ilçesi, ... Mahallesi ... ada, ..., ..., ..., ... ve ... numaralı parseller ile ... Mahallesi ... ada, ... numaralı parselin Balıkesir Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü Ayvalık Milli Emlak Müdürlüğü'nce 23/05/2023 tarihinde açık teklif usulü ile kiralama ihalesine çıkartılmasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davacı şirket tarafından, ihale konusu parsellerin bir kısmının üzerinde pasa döküm sahası ve ulaşım yolu yapılmasının planlandığı belirtilerek Balıkesir Valiliği İl Mera Komisyonu'na müracaat edildiği, Komisyonun uygun görüşlerine istinaden söz konusu taşınmaz malların 118.662,41 m²'lik kısmının 20 yıl süre ile Hazine adına tesciline karar verildiği, 20 yıllık süre için hesaplanan ot bedelinin davacı şirketten tahsil edildiği,

meradan tahsis edilen ihale konusu parselleri de kapsayan toplam 130.573,09 m² yüzölçümlü taşınmazın ulaşım yolu ve pasa sahası olarak kullanılmak üzere kiralanmasının davacı tarafından talep edilmesi üzerine, taşınmaz malların kiralama incelemesi yapılarak kiralama izni ve kiralama ihalesine çıkartma onay belgesine istinaden 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 45. maddesine göre 23/05/2023 tarihinde kiralama ihalesi yapılmasına karar verildiği, belirlenen tarihte kiralama ihalelerine iki ayrı şirketin katıldığı, ihale edilen 6 parselin 4 adedinin davacı şirket üzerinde, 2 adedinin de başka bir şirket üzerinde kaldığı,

söz konusu ihalelerden 3 adedinin Kaymakam Olur'u ile kesinleştiği, 3 adedinin de Bakanlık onayına sunulduğu, her ne kadar davacı tarafından, ihale konusu parseller için 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 46. maddesinin 10. fıkrasında yer alan "(...) madencilik faaliyetleri için (...) kira, ecrimisil alınmaz." hükmü kapsamında kira alınamayacağı iddia edilmişse de ihale konusu taşınmazların davacı şirkete ait ruhsat sahası içerisinde bulunup bulunmadığına dair 13/06/2023 tarihli ara kararına Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün 12/07/2023 tarihli cevabında, ihaleye konu taşınmazların ruhsat sahası içerisinde kalmadığının anlaşıldığı,

ruhsat sahası dışına çıkılması durumunda taşınmazın niteliğine göre kira, ecrimisil ve diğer yasal düzenlemelerden kaynaklanan ödemelerin yapılması gerektiğinden davacının anılan iddiasına itibar edilmediği, bu durumda, dava konusu taşınmazların 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 45. maddesine göre 23/05/2023 tarihinde kiralama ihalesi yapılması işleminin 2886 ve 3213 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak tesis edildiği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, 4342 sayılı Mera Kanunu ve Mera Yönetmeliği uyarınca meraların mera dışı amaçlar için kiraya verilemeyeceği, ihale konusu taşınmazların ulaşım yolu ve pasa sahası olarak kiralanmasının hukuka aykırı olduğu, meraların tahsis amacı değişikliği dışında kullanılamayacağı, meranın tahsis amacı değişikliği sürecinde şirketleri tarafından alınan Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) Olumlu kararında yazılı proje konusu, proje yeri ve proje sahibi kayıtlarının davalı idareyi bağladığı, tahsis amacı değişikliği sürecinde 20 yıllık ot bedelinin ve geri dönüşüm teminatının kendileri tarafından yatırıldığı,

meranın gelirinin ot gelirinden ibaret olduğu, dolayısıyla meralardan ot geliri dışında kiralama bedeli alınamayacağı, ÇED Olumlu kararındaki proje yerinin yalnızca proje sahibi tarafından proje konusu iş için kullanılabileceği, ÇED Olumlu kararına karşı açılan davada davalı yanında müdahil sıfatıyla yer aldıkları, bu durumun proje sahibi olarak menfaat sahibi olduklarını gösterdiği,

ihale konusu parsellerde masraflarını kendileri karşılayarak yol, beton menfez ve gözlem kuyuları yaptırdıkları, davalı idarenin bu yapılarda herhangi bir tasarrufta bulunamayacağı, maden zenginleştirme tesisi ile bu tesisten kaynaklı atıkların depolanacağı tesisin bulunduğu alanların madencilik faaliyetine ayrılmış alan olarak kabulünün gerektiği, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü Metalik Madenler Daire Başkanlığı'nın 06/07/2023 tarihli görüş yazısında da geçici tesislerin ruhsat sahasının içerisinde yapılma zorunluluğunun olmadığının ve belirtilen alanda yalnızca şirketlerinin faaliyet gösterebileceğinin belirtildiği,

ihale ilanının ihale şartnamesine uygun olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.