Danıştay 13. Daire E.2023/3293 K.2024/1360

Ticaret Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ...Bakanlığı VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesi'nin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: "... Mahallesi, ... Sokak, No:... Şişli/İSTANBUL" adresinde faaliyette bulunan davacı şirkete ait iş yerinde izin alınmaksızın döviz alım satım faaliyetinde bulunularak Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karara İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2018-32/45)'in 5. maddesinin ikinci fıkrası ile 13. maddesinin üçüncü fıkrasına aykırı hareket edildiğinden bahisle 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun'un 3. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca söz konusu iş yerinin faaliyetlerinin 1 (bir) ay süreyle geçici olarak durdurulmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Hazine ve Maliye Bakanlığı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nce verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; söz konusu iş yerinde yapılan 02/11/2022 tarihli vergi denetiminde, altın alım satımı ile ilgili faaliyette bulunan iş yerinde döviz alım satım belgesinin bulunmadığı, alışveriş yapan müşteriler ile yapılan görüşmede müşterilerce döviz alım satımında bulundukları ve kendilerine döviz alım satım belgesi düzenlenmediğinin beyan edildiği, ayrıca mükellefin bilgisayar ekranı kontrol edildiğinde döviz alım satımına dair bir kur programının bulunduğu,

iş yerinde yapılan kontrolde yabancı para alış ve satışlarını gösteren evraklarda yabancı kurları ve TL karşılığı tutarları gösteren mali belgelere rastlandığı, söz konusu tespitlerin davalı Bakanlığa gönderildiği, Bakanlıkça yapılan değerlendirme sonucunda iş yerinde yetkisiz döviz alım satımı yapıldığından bahisle, söz konusu iş yerinin faaliyetlerinin 1 ay süreyle geçici olarak durdurulmasına karar verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı;

Davacı şirkete ait iş yerinde yapılan denetimde elde edilen bilgi ve belgelerin, iş yerinde dövize ilişkin işlem yapıldığı izlenimini doğurduğu, dolayısıyla 02/11/2022 tarihli denetimde tespit edilen hususlar doğrultusunda davacının Tebliğ'e aykırı hareket ettiği anlaşıldığından, davacı şirkete ait iş yerinin faaliyetinin 1 ay süreyle geçici olarak durdurulmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, şirket bünyesinde hiçbir şekilde ayrı bir ticari sektör olan döviz alım satımı yapılmadığı, bunun aksini kanıtlayacak yeterli delilin ne raporda yer aldığı, ne de dosyaya sunulduğu, yoklama memurunun bahsettiği emarenin şirket yetkilisinin iş yerinde ticari işleyişle ilgili tuttuğu notlarında yer alan yabancı para birimleri olduğu, ancak bu notların tamamen gün içinde kendi için aldığı notlar olup "mali kağıt" adı altında resmi bir anlam ifade etmediği, Mahkemece sadece yoklama fişi esas alınarak değerlendirme yapıldığı,

yoklama fişinde yer alan defter fotoğraflarının mali belge/kağıt olarak değil, adi belge olarak nitelendirilmesi gerektiği, defter adi belge olduğu gibi defter üzerinde şirkete ait olduğuna ilişkin ne bir imza/kaşe/mühür ne de bir paraf yer aldığı, kuyumculuk sektöründe döviz ile alışverişin yaygın bir durum olduğu, kuyumcuda dolar, euro görmenin döviz alım satımı yapıldığına dair makul şüphe oluşturamayacağı, ticari hayatta olağan bir durum olduğu, İstanbul gibi yoğun turist akımının olduğu bir şehirde yerleşik olmayan turistlerin döviz ile alışveriş yapmasının çok olağan olduğu,

yoklama memurunca yalnızca gözlemle hiçbir somut bulguya dayandırmadan subjektif bir şekilde döviz alım satımı yapıldığına ilişkin kanaat oluşturulduğu, yoklama fişinde, müşterilerin kimlik bilgileri ve beyanlarına ilişkin bir belge veya imza, ne kadar tutarda ve ne zaman alışveriş yaptıklarına dair hiçbir bilginin yer almadığı, ayrıca beyanlarla uyuşacak maddi bir olguya da rastlanmadığı,

belgelendirilmeyen delilin değerlendirmeye esas teşkil etmemesi gerektiği, bu durumun yargılamanın aleniliğine ve güvenilirliğine gölge düşüreceği, kişilerin beyanlarının dikkate alınabileceği ancak bu kişilerin beyanları tanık yerine geçtiği için kimlik bilgileri gerektiği, bahsedilen programın döviz alım satımına ilişkin değil kur takibine ilişkin bir program olduğu, doların değerinin düşmesi veya yükselmesinin altın fiyatları üzerinde etkili olduğundan basiretli bir tacir gibi mesleğini sürdürmek için bu programı kullandığı,

emsal Danıştay kararında döviz tabelasının bulunmasının bile iş yerinde döviz alım satımı yapıldığına yönelik bir delil olarak değerlendirilmediği, kendi iş yerinde döviz satışına ilişkin tabela bulunmaması, tutulan hesapların mali veya adi defterde yer almaması ve alış/satışa ilişkin fiş/fatura/makbuz yer almamasının yetkisiz olarak döviz alış satışı yapılmadığına delil teşkil ettiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlem ile temyiz edilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka aykırılık bulunmadığı, kararın yargı incelemesinden geçerek kesinleşen kararlarla oluşan içtihatlara uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKÎ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.