Danıştay 13. Daire E.2023/3333 K.2024/368

Dava konusu istem: Lüleburgaz Belediye Başkanlığı'nca 08/06/2023 tarihinde 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca 29 yıl süreyle ruhsat verme yöntemiyle gerçekleştirilen ihalede "..." servis aracı plakası için teklif sunan davacı tarafından, İhale İlanı'nın 2.5. ve İhale Şartnamesi'nin 5.5. (işlemde sehven 2.5. olarak belirtilmiş) maddeleri uyarınca "ihale dışı bırakılması" yönündeki … tarih ve … sayılı Encümen Kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davalı idarenin, ihale şartnamesi düzenleyerek ihaleye katılacaklarla ilgili özel şartlar belirleme yetkisinin bulunduğu, İhale Şartnamesi'nin 5.5. maddesinde, ihaleye katılacakların Lüleburgaz ilçe sınırları içerisinde son 2 yıldır faaliyet gösterdiğine ilişkin vergi dairesinden mükellefiyet kaydı sunması gerektiğinin açıkça belirtildiği, her ne kadar davacı tarafından, Lüleburgaz'da mesken satın aldığı, 5 yıldır anılan meskende oturduğu ileri sürülse de, şartnamede belirtilen vergi dairesi mükellefiyet kaydını sunmadığı dosya kapsamından anlaşıldığından, davacının ihale dışı bırakılmasına yönelik tesis olunan dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, fiilen Lüleburgaz ilçesinde ikamet ettiği ve servis taşımacılığı işi ile uğraştığı, Babaeski Vergi Dairesi'nin mükellefi olduğu, servis taşımacılığı yapan çok sayıda aracının bulunduğu, ... plakalı aracı ile 39 S 1499 plakalı servis plakası ihalesine iştirak ettiği, 2018 yılında Lüleburgaz ilçesinde mesken satın aldığı, 5 yıldır anılan meskende ikamet ettiği, servis taşımacılığı yaptığı firmalar ve fabrikalar ile uzun süreli sözleşmeleri olduğu, davalı idarenin yıllardır süren taşımacılık faaliyetini vergi dairesinin yerine göre hukuka aykırı olarak engellediği,

Devlet İhale Kanunu uyarınca ihaleye katılamayacak olanlar arasında bulunmadığı, davalı idarenin ihale şartnamesi düzenleme yetkisini hukuka aykırı kullandığı, kamu yararına aykırı şartlar getirilerek rekabetin engellendiği, hemşehricilik yapıldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, davacının fiilen Lüleburgaz'da oturduğunu iddia etmesine rağmen ikâmete ilişkin belge sunamadığı, 2018 yılında mesken satın almış olmasının burada ikamet ettiğini göstermediği, ayrıca davacının Lüleburgaz ilçe sınırları içinde 2 yıldır faaliyet gösterdiğine ilişkin (son 3 ay içinde alınmış) belge de sunamadığı, mevzuatın verdiği yetki kapsamında şartname hazırlandığı, koşullar belirlenirken ilgili Bakanlık ve Lüleburgaz Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odası ve Lüleburgaz Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odası'ndan yazılı görüşler alındığı,

personel ve öğrenci servis taşımacılığı yapan taşımacı esnafının haklarının gözetildiği, servis hizmetinden faydalanan vatandaşların güvenliğinin ve kamu yararının gözetildiği, davanın yalnızca 1 adet (... plakalı araç) araca ilişkin olduğu, davacının diğer araçları için ihalelere katılıp S plaka aldığı, ihale sonrası sözleşme imzaladığı, iddia edildiği gibi ticari bir zararı veya hak kaybı olmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dava, Babaeski'de servis taşımacılığı faaliyetinde bulunan davacı tarafından, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 45. maddesine göre açık teklif usulü ile Lüleburgaz İlçesi'nde 29 yıl süre ile çalışmak üzere "..." servis aracı plakası verilmesine yönelik olarak gerçekleştirilen ihalede, Lüleburgaz'da faaliyette bulunmadığı için ihale dışı bırakılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Encümen Kararının iptali istemiyle açılmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 12. maddesi uyarınca il trafik komisyonlarının görevli olduğu ve belediye sınırlarında da uygulandığı dönemde, Anayasanın 104. maddesi ile verilen Devlet organlarının düzenli ve uyumlu çalışmasını gözetme görevi ile 48. maddesi ile verilen özel girişimcilerin milli ekonomi ve sosyal amaçlara uygun yürümesini sağlayacak önlem olma görevi kapsamında, merkezi idare teşkilatının yürütmeye ilişkin en yüksek karar organı olan Bakanlar Kurulunca düzenlenip yürürlüğe konulan 86/10553 sayılı Ticari Plakaların Verilmesinde Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında Kararın 1. maddesinde de değinildiği üzere,

vatandaşın ulaşım ihtiyacının karşılanması, toplu taşımacılığın geliştirilmesi, plaka karaborsacılığının ve korsan taksiciliğin önlenmesi, çalışmakta olan şöför esnafının haklarının korunması amacıyla, taksi, dolmuş, minibüs ve umum servis araçlarına verilecek plakaların sayısı, verilme usul ve esaslarının 2918 sayılı Kanun'un tanıdığı yetkiler uyarınca mahalli il trafik komisyonlarınca yapılan belirlemeler esas alınarak bölgeler ve şehirler arası eşitsizliğin giderilmesi amaçlanmıştır.

Anılan Bakanlar Kurulu Kararının 1986 yılında yürürlüğe girdiği ilk halinde "En az iki yıldan beri o ilde oturuyor olmak" şartı mevcut iken, ihale ilan tarihinde yürürlükteki son halinde “ikamet” şartı kaldırılmıştır. Ayrıca anılan Kararın 3. maddesinde, taksi, dolmuş, minibüs ve umum servis araçlarına verilecek plakalar açısından şoförlük mesleğini geçim kaynağı olarak seçmiş ve ilgili meslek odasına veya şoförler odasına üye olanların ihalelere katılımı yeterli görüldüğünden, ihalelerde oda kaydı bulunan ve şoförlük mesleğini geçim kaynağı olarak seçmiş kişiler açısından bu ihalelere katılımını zorlaştıracak şekilde ayrıca vergi dairesinden mükellefiyet kaydı istenmesinin rekabeti daralttığında şüphe bulunmayıp, anılan Karara uygun değildir.

Uyuşmazlık konusu ihale ilanında ve ihale şartnamesinde, "Lüleburgaz ilçe sınırları içerisinde son 2 (iki) yıldır faaliyet gösterildiğine ilişkin son 3 (üç) ay içinde alınmış Vergi Dairesinden mükellefiyet kaydı." ihaleye katılım şartı olarak belirlenmiştir.

Bu itibarla, ihale ilanının 'İhaleye Girebilme Koşulları'' başlıklı 2. maddesinde, ihale şartnamesinin "İhaleye Katılabilmek İçin İstenen Belgeler" başlıklı 5. maddesinde düzenlenen mezkûr ihaleye katılım şartının rekabeti daralttığı, şoförlük mesleğini geçim kaynağı olarak seçmiş ve ilgili meslek odasına veya şoförler odasına üye olanların mükellefiyet kaydı yoksa ihaleye katılımının engellendiği, ayrıca Lüleburgaz dışında faaliyet gösterenler açısından da ayrımcılığa neden olduğu anlaşıldığından, anılan Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen ihaleye katılım ilkelerini göz ardı eden dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, davanın reddine ilişkin temyize konu İdare Mahkemesi kararının bozulmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.