Danıştay 13. Daire E.2023/3481 K.2024/199

Dava konusu istem: Bilecik Belediye Başkanlığı'nca 22/06/2023 tarihinde 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 45. maddesine göre açık teklif usulü ile yapılan ve mülkiyeti kendilerine ait olan 70 adet taşınmazın kiralanması işine ilişkin ihalede 39. sırada yer alan taşınmazın kiralanması ihalesine davacı tarafından verilen teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin 29/06/2023 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararı ile bu karara karşı yapılan itirazın reddine dair … tarih ve … sayılı Bilecik Belediyesi Encümen kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; dava konusu ihaleye ait şartnamede, isteklilerden "Ticaret ve Sanayi/Esnaf ve Sanatkârlar odasından ihale tarihinin içinde bulunduğu yılda alınmış, tüzel kişiliğin odaya kayıtlı olduğu ve hâlen faaliyette bulunduğuna dair belgesinin" ve 39 sıra no.lu ihaleye özel olarak "Bilecik Esnaf ve Sanatkarlar Odası-Bilecik Ticaret ve Sanayi Odasına kayıtlı olarak ihale tarihi itibariyle otopark işletmeciliği yapıldığını gösterir belge"nin istenildiği,

davacının teklif dosyasında, Bilecik Esnaf ve Sanatkarlar Odası Müdürlüğü'nce düzenlenmiş … tarih ve … no.lu belgeye davacının dava konusu taşınmazın kendisinde otopark ve garaj işletmeciliği faaliyetinde bulunduğunu gösterir belgeye, Bilecik Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odası Müdürlüğü'nce düzenlenmiş … tarih ve … no.lu belgeye davacının otopark ve garaj işletmeciliği faaliyetinde bulunduğunu gösterir oda kayıt belgesine yer verdiği,

dava konusu 39 sıra no.lu "..." adresinde yer alan, niteliği oto yıkama/otopark olan taşınmazın bir önceki sene yapılan ihale ile 04/08/2022 tarih ve 298 sayılı Encümen kararıyla 1969 Bilecik Spor Kulübü'ne kiralanmış olduğu, spor kulübü yetkilisi tarafından davalı idareye başvurularak işbu taşınmazın alt kiracıya kiralanması için izin istendiği, bu izin talebinin davalı idare encümeninde görüşülerek, … tarih ve … sayılı karar ile görüşü alınmak üzere Hukuk İşleri Müdürlüğü'ne başvurulduğu, ancak nihai olarak bu alt kiralama talebine ilişkin bir karar verilmediği,

Mahkemelerinin 26/07/2023 tarihli ara kararı ile Bilecik Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden, davacının sözü geçen taşınmazda ticari faaliyette bulunduğuna ve gelir vergisi mükellefi olduğuna ilişkin yoklama tutanağı vs. bilgi ve belgelerin istenmesi üzerine gönderilen bilgi ve belgelerden, söz konusu taşınmaza ilişkin olarak yapılan yoklama sonucu düzenlenen e-yoklama fişinde, davacının 11/01/2023 tarihinde oto yıkama ve otopark işletmeciliği faaliyetine başladığı, tespit anında faal olduğu, "Tespit edilen diğer hususlar" başlıklı kısmında ise "...Bilecik Belediyesinin yeni yapılan sözleşme ile işyerini Bilecik 1969 Spor Kulübüne kiraladığı,

kulübün de alt kiracı olan mükellef ...'e 01/01/2023 tarihli sözleşme ile işyerini kiraladığı ve mükellefin de verdiği dilekçe ile 11/01/2023 tarihinde fiilen otopark işletmesi ve oto yıkama faaliyetine başladığı beyan edilmiş, yoklama esnasında fiilen faaliyete başladığı..." tespitlerine yer verilerek söz konusu yoklama fişinin ekine dava konusu otopark/oto yıkama işletmesine ilişkin yapının ve alt kira sözleşmesinin fotoğraflarının eklendiği, kural olarak resmi belgelerin içeriğinin aksi ispat edilene kadar doğru olduğu ve ilgili olduğu olgunun ispatında dikkate alınması gerektiği, e-yoklama fişinin de resmi bir belge olduğu,

yoklama memurları tarafından yerinde yapılan tespitlere istinaden düzenlendiği, aksi ispat edilene kadar içeriğinin doğru olduğunun kabulü gerektiği, bu bakımdan e-yoklama fişinin yukarıda yer verilen içeriğinden hareketle, davacının söz konusu adreste alt kiracı olarak oto yıkama ve otopark işletmeciliği yaptığının anlaşıldığı, keza mezkûr oda belgelerinde de, belgelerin düzenlendiği tarih itibarıyla davacının söz konusu adreste otopark ve garaj işletmeciliği faaliyetinde bulunduğu, ihale tarihi itibarıyla da bu olgunun aksini gösterir bir tespitin bulunmadığı,

her ne kadar davalı idare organları tarafından dava konusu 39 sıra no.lu taşınmaz yönünden bir alt kiralama kararı alınmamış ve davacıya söz konusu adreste faaliyette bulunabilmesi için iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verilmemişse de, bu olguların davacının söz konusu adreste otopark ve oto yıkama işletmeciliği yapmadığı anlamına gelmediği, kaldı ki şartnamede istenilen belgeler arasında alt kiracılığa ilişkin karar ya da iş yeri açma ve çalışma ruhsatına yer verilmediği,

şartnamede aranan belgelerinin eksik olmadığı anlaşılan davacının teklifinin de değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekirken, teklifin değerlendirme dışı bırakılması yolundaki dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu taşınmazın 07/07/2022 tarihinde gerçekleştirilen 1 yıl süreyle kiralama ihalesinin 1969 Bilecik Spor Kulübü uhdesinde kaldığı, 25/08/2022 tarihinde kulüp tarafından ilgili taşınmazın alt kiracıya kiralanmasının talep edildiği, … tarih ve … sayılı karar ile talep hakkında Hukuk İşleri Müdürlüğü’nden görüş istendiği, son tahlilde bu talebin zımmen reddedildiği, zımmi ret işlemine karşı yargı yoluna başvurulmadığı,

dava konusu ihalede ilgili taşınmaza ilişkin teklifler hakkında ihale komisyonu tarafından yapılan incelemede, davacıya ait oda kaydı incelendiğinde ilgili kayıtta yer alan adresin alt kiralaması hususunda bir encümen kararı verilmemiş olduğu, ilgili iş yerine ait İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı bulunmadığının tespit edildiği, ihalenin müdahil uhdesinde bırakıldığı, davacının geçmiş yıllarda Bilecik Spor Kulübü yöneticiliği ve ...

Başkanlığı'nda bulunduğu, geçmiş yıllardan gelen ilişkilerini kendi çıkarı amacıyla kullandığı, vergi dairesi yoklama fişi incelendiğinde davacının otoparkı 3.000,00-TL bedelle kiraladığı, ilgili taşınmazın kulüp tarafından 5.100,00-TL bedelle kiralandığı görüldüğünde, kulübün ilgili taşınmazı 2.100,00-TL zarar ile bir başkasına kiralamasının hayatın olağan akışına uygun olmadığı, şartları sağlamayan davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

Davalı idare yanında müdahil tarafından, davacı hakkında Bilecik Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/6031 Soruşturma sayılı dosyası ile ihaleye fesat karıştırma ve özel belgede sahtecilik suçlarından yürütülen soruşturma bulunduğu, bu soruşturma kapsamında alınan, kira sözleşmesinin yapıldığı tarihteki Bilecik 1969 Spor Kulübü Derneği başkanının ifadelerinin alt kiralama sözleşmesinin sahteliğine işaret ettiği, sahteliği iddia olunan evrak esas alınarak Bilecik Vergi Dairesi Müdürlüğü'nce tanzim edilen e-yoklama fişinin ve e-yoklama fişine bağlı olarak da Bilecik Esnaf ve Sanatkarlar Odası kaydının türetildiği,

davacının söz konusu adreste faaliyette bulunmasının en temel unsuru olan işyeri açma ve çalışma ruhsatının hiçbir şekilde verilmediği, davacının hukuk düzeni içinde bir çalışmasının olmadığı, sunulan alt kiralama sözleşmesinde dönemin kulüp başkanının imzasının bulunmadığı, kulüp adına atılan imzada kaşe bulunmadığı, karar defteri ekinin olmadığı, başkanlığı döneminde böyle bir kira sözleşmesine imza atmadığı ve alt kira sözleşmesindeki imzanın kendisine ait olmadığına dair savcılık ifadesi olduğu,

kulübün taşınmazı zararla alt kiraya vermiş olmasının kulüp yöneticilerini sorumluluk altına sokacağı, e-yoklama fişinin hiçbir surette vergi levhası veya fiili çalışmayı göstermediği, davacının taşınmazda fuzuli şagil niteliğinde bulunduğu, korsan çalışan ve kamu malını işgal eden kişiye hukuki koruma sağlanamayacağı, Bilecik 1969 Spor Kulübü Derneği ile davalı arasında 15/08/2022 tarihinde imzalanan Kira Sözleşmesi'nin 7. maddesinde devir-temlik ve alt kira yasağının bulunduğu, muvazaa yoluyla bir şekilde burada çalışması varmışçasına e-yoklama fişi düzenlendiği, işyeri teslim tutanağında yer aldığı üzere, 3 adet deponun kapalı olduğu,

anahtarlarının bulunmadığı, 3 adetin ofisin kapalı olduğu ve anahtarlarının bulunmadığı, otopark giriş bariyerlerine ait kumandalarının bulunmadığı, oto yıkama alanında herhangi bir malzemenin bulunmadığı, dolayısıyla davacının işgalci olarak dahi çalışmadığının tutanakla tespit edildiği, yoklama fişinin gerçeğe aykırı bir biçimde düzenlendiği, taşınmaz maliki olarak spor kulübünün gösterildiği, davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatı müracaatı olmadığı gibi, burada çalıştığına dair vergi levhası ve interaktif vergi dairesi kaydı da bulunmadığı,

spor kulübünün 31/07/2023 tarihli dilekçe ile kiracı olarak taşınmazı tahliye ettiklerini beyan ettiği, ceza soruşturmasının bekletici mesele yapılması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.