Danıştay 13. Daire E.2023/3636 K.2024/1205

2-... Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... İdare Mahkemesi'nin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nce ... ilinde bulunan ER:... sayılı maden sahası için gerçekleştirilen ihalenin uygun bulunmamasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Bağlı, İlgili ve İlişkili Kuruluşlar Taşınmaz Komisyonu (Taşınmaz Komisyonu) kararı ile ihalenin bu karara dayalı olarak iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; dava dilekçesinde dava konusu işlemlerin tebliğ tarihinin 18/08/2023 olarak belirtildiği, dava açma süresinin bu tarihi izleyen günden itibaren başladığının kabul edilmesi gerektiği, bu hâliyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A maddesi uyarınca otuz günlük dava açma süresinin son gününün 17/09/2023 tarihi olduğu, ancak bu tarihin pazar gününe denk gelmesi nedeniyle en geç 18/09/2023 tarihine kadar dava açılması gerekirken, 20/09/2023 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine imkân bulunmadığı sonucuna varılmıştır.Belirtilen gerekçelerle davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, davanın 60 günlük dava açma süresi içerisinde açıldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idareler tarafından, davanın süre aşımı dolayısıyla reddi yönündeki kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nce ... ilinde bulunan ER:... numaralı I-B Grubu maden sahasına ilişkin olarak gerçekleştirilen ihale davacının uhdesinde kalmış, Taşınmaz Komisyonu'nca yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin uygun bulunmadığına ilişkin ... tarih ve ... sayılı karar alınmış, ... tarih ve ... sayılı işlemle söz konusu karar uyarınca ihalenin iptal edilerek sahanın tekrar ihalelik konuma getirildiği bildirilmiş, aynı işlemde bu karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 2577 sayılı Kanun'a göre altmış (60) gün içinde İdare Mahkemelerine dava açma hakkının bulunduğu belirtilmiştir.

Anılan işlemin 18/08/2023 tarihinde tebliğ edilmesi üzerine 20/09/2023 tarihinde Mahkeme kaydına giren dilekçe ile bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü" başlıklı 11. maddesinde, Anayasa hükümlerinin, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kuralları olduğu; "Hak arama hürriyeti" başlıklı 36. maddesinde, herkesin, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahip olduğu; "Yargı yolu" başlıklı 125. maddesinde, idari işlemlere karşı açılacak davalarda sürenin, yazılı bildirim tarihinden başlayacağı kuralına yer verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış gün olarak belirlenmiş, bu sürelerin başlangıçlarının idari uyuşmazlıklarda, yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlayacağı kurala bağlanmıştır.

2577 sayılı Kanun'a 6545 sayılı Kanun'un 18. maddesiyle eklenen "İvedi yargılama usulü" başlıklı 20/A maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda ivedi yargılama usulünün uygulanacağı; 2. fıkrasının (a) bendinde, dava açma süresinin otuz gün olduğu belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Aktarılan mevzuatın birlikte değerlendirilmesinden, ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden kaynaklanan uyuşmazlıkların ivedi yargılama usulüne tâbi olduğu, bu usule tâbi olan uyuşmazlıklarda dava açma süresinin otuz gün olduğu anlaşılmaktadır.

Anayasa'nın 125. ve 2577 sayılı Kanun'un 7. maddesinde, özel kanunlarında aksine bir hüküm bulunmadıkça, idarî işlemlerde dava açma süresinin yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlayacağı kurala bağlanmak suretiyle, dava açma süresinin başlamasında "yazılı bildirim"in esas alınması öngörülmüş olup, hak arama özgürlüğünün kullanılması bakımından ilgililerin bireysel nitelikteki işlemlere karşı, bu işlemlerin kendilerine yazılı olarak bildirildiği tarihten itibaren yasal süre içerisinde dava açabilecekleri kuşkusuzdur. Başka bir anlatımla, belirtilen kural ile idari işlemlerin idare tarafından ilgililere açık ve anlaşılır bir biçimde duyurulması ve bu işlemlere karşı idarî yollara veya dava yoluna başvurulmasına imkân sağlanması amaçlanmaktadır.

Bireysel nitelikteki idarî işlemlerin iptali istemiyle açılan davalarda, dava açma süresinin işlemeye başlaması için öncelikle usulüne uygun bir yazılı bildirimin varlığı ve dava açma sürelerinin hesabında idarî işlemin ilgilisine tebliğ edildiği tarihin esas alınması gerekmekle birlikte; idarece yapılan bildirimle dava açma süresi ve yolu gösterilirken ilgilinin doğru bilgilendirilmesi ve yanıltılmamış olması gerekmektedir.

İdarece ilgililerin yanlış bilgilendirilerek yanıltılması nedeniyle özel dava açma süresinin geçirilmiş olması durumunda, hak arama hürriyeti ve mahkemeye erişim hakkı kapsamında idarece bildirilen süre içerisinde açılan davanın süresinde olduğu kabul edilmelidir.

Bu itibarla, idarece 18/08/2023 tarihinde tebliğ edilen işlemde altmış (60) gün içinde dava açılabileceği belirtilerek davacının yanlış bilgilendirildiği dikkate alındığında, idarece bildirilen süre içerisinde ve 20/09/2023 tarihinde açılan davanın süresinde olduğu anlaşıldığından, davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin kararda usûl hükümlerine uygunluk bulunmamaktadır.