Danıştay 6. Daire E.2023/3647 K.2024/1527

Dava konusu istem: Zonguldak İli, Kdz. Ereğli İlçesi, … mevkii, … ada, … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Kdz. Ereğli Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan revizyon ve ilave 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile 1/5000 ölçekli nazım imar plan değişikliğinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu parselin park alanından çıkarılması talebiyle İdari Yargılama Usulu Kanununun 11. Maddesi kapsamında yapılan 15/03/2021 tarihli itiraz başvurusunun 14/05/2021 tarihinde cevap verilmeyerek reddedilmesi üzerine 60 gün içerisinde ve en son 13/07/2021 tarihinde açılması gerekirken, bu süre geçirildikten çok sonra 09/02/2022 tarihinde (dava açma süresini ihya etmeyen 12/01/2022 tarihli durum belgesi düzenlenmesi üzerine) açılan işbu davanın esasının incelemesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle süreaşımı yönünden reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Danıştay içtihatları gereğince uygulama işlemi niteliğindeki imar durum belgesi üzerine dayanağı imar planlarına karşı dava açılabileceği, mülkiyet hakkının kısıtlandığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … NIN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Zonguldak İli Kdz.

Ereğli İlçesi, … mevkii, … ada, … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile 1/5000 ölçekli nazım imar plan değişikliğinin Karadeniz Ereğli Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanarak 03/07/2012-03/08/2012 tarihleri arasında belediye ilan tahtasına asılmak suretiyle ilan edildiği, davacı tarafından, 12/03/2021 tarihli başvuruyla taşınmazına yönelik imar durum belgesi verilmesi isteminde bulunulması üzerine aynı tarihli imar durum belgesinin düzenlendiği,

akabinde davacının, dava konusu parselin park alanından çıkarılmasına yönelik imar planı tadilatı istemini içeren 15/03/2021 tarihli başvrusunun zımnen reddedildiği, ardından davacı tarafından, yeniden imar durum belgesi verilmesi istemiyle yapılan 10/01/2022 tarihli başvuru kapsamında 12/01/2022 tarihli imar durum belgesinin düzenlenmesi üzerine anılan imar durum belgesinin dayanağı imar planlarının iptali istemiyle 09/02/2022 tarihinde bakılmakta olan davanı açıldığı görülmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun “Dava açma süresi” başlıklı 7. maddesinde, “Dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, aynı maddenin dördüncü fıkrasında ise: "İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler." kuralı yer almıştır.

2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 10. Maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler.

Otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Otuz günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı, isteminin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, otuz günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler." denilmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda anılan Yasa maddelerinin değerlendirilmesinden, ilgililerin talebi ile tesis edilen uygulama işlemi üzerine sadece dayanağı düzenleyici işleme karşı dava açılabileceği gibi, uygulama işlemi ile düzenleyici işleme karşı birlikte veya ayrı ayrı dava açabileceği, uygulama işlemi ile düzenleyici işlemin birlikte dava konusu edilmesi zorunluluğunun bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 22. maddesi ile yapı ruhsatı almak için yasanın verilmesini zorunlu kıldığı belgeler, üzerine yapı yapılmak istenilen taşınmazın imar planında gösterilen tahsis şekli, yapı nizamı, binanın niteliği, kat adedi gibi bilgiler olmaksızın düzenlenemeyeceğine göre başvuru üzerine idarece verilen imar durumu belgesinin düzenleyici işlem olan imar planının uygulanması niteliğinde olduğunu kabul etmek zorunludur.

Anayasal güvence altındaki temel hak ve özgürlüklerden olan mülkiyet hakkının kullanılabilmesi için ilgililerin gerekli işlemin yapılmasını idareden her zaman isteyebilecekleri açıktır. İmar planları mülkiyet hakkıyla ilgilidir ve bu mülkiyet hakkının kullanılabilmesi için imar durumu alınmış olması halinde aynı konuda idareye tekrar başvurulmasına ve başvuruya verilen cevap üzerine imar planına karşı dava açılmasına bir engel bulunmamaktadır. Her yeni başvuru üzerine idarece tesis edilecek işlem üzerine 2577 sayılı Yasanın 7. maddesinde öngörülen 60 günlük süre içinde imar planına dava açılması mümkündür.

Uyuşmalıkta davacı tarafından 2. kez alınan imar durum belgesi üzerine dayanağı imar planlarının iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır. Yukarıda yer verilen açıklamalar ışığında mülkiyet hakkıyla ilgili bir konuda uygulama işlemi niteliğindeki imar durumu belgesi alınması üzerine dayanak imar planlarına yönelik süresi içerisinde her zaman dava açılabileceği açıktır.

Bu itibarla, yeniden imar durum belgesi verilmesi istemiyle yapılan 10/01/2022 tarihli başvuru üzerine tesis edilen 12/01/2022 tarihli imar durum belgesi üzerine dayanağı imar planlarına karşı 09/02/2022 tarihinde açılan işbu dava süresinde açıldığından işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken davanın süreaşımı nedeniyle reddine karar verilmesinde isabet bulunmamaktadır.