Danıştay 13. Daire E.2024/2062 K.2025/247

Dava konusu istem: Davacı şirkete ait ''...'' logosuyla yayın yapan televizyon kanalında... tarihinde saat ...da yayınlanan "..." adlı programda 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun’un 8. maddesinin 1. fıkrasının (ı) bendinde yer verilen "Yayın hizmetleri ...tarafsızlık, gerçeklik ve doğruluk ilkelerini esas almak ve toplumda özgürce kanaat oluşumuna engel olmamak zorundadır; soruşturulması basın meslek ilkeleri çerçevesinde mümkün olan haberler, soruşturulmaksızın veya doğruluğundan emin olunmaksızın yayınlanamaz;

(...)" şeklindeki yayın ilkesinin ihlal edildiğinden bahisle, aynı Kanun'un 32. maddesinin 2. fıkrası uyarınca 564.400,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin...tarih ve ... sayılı Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (Üst Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K... sayılı kararda; uyuşmazlığa konu programda sunucu tarafından “(...) Ve neden kadınların seçimi olmalı ve neden daha çok hemcinslerime sesleniyorum onu anlatayım. Son katılımlarda aşırı sağ hale gelen ... İttifakı zihniyeti sizden okumanızı istemiyor, çalışmanızı istemiyor.

Bizzat ... kadının görevinin çocuk doğurmak olduğu anlayışını ... ile eşinin üzerinden yaptığı uyarıyla hatta daha birçok açıklamasında ortaya koymuştu. Ee okuma, dolayısıyla çalışma, çocuk yap, evde otur, ayrılabilirsen nafaka da alma, öyle çaresiz kal ki şiddete bile karşı laf edeme (...) Kadına reva görülen, Türkiye'nin ikinci yüzyılında bu mu oldu şimdi. Hani kadının adı bile ...

Parti'den önce yoktu?” şeklinde sarf edilen ifadelerin 2023 yılı cumhurbaşkanlığı ve milletvekili seçimi sürecinin yoğun tartışma atmosferi altında siyasi ittifak ve siyasi liderlere yönelik olarak eleştirel değer yargısı mahiyetinde olduğu ve sunucunun ifade özgürlüğüne yapılan müdahalenin demokratik bir toplumda gerekli bir müdahale olmadığı anlaşıldığından, dava konusu Üst Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, görsel ve işitsel yayınlar daha geniş bir hedef kitlesine ulaştığı, etki alanının daha büyük olduğu ve görsel-işitsel yayınlarla ilgili ihlallerin yazılı basına göre daha ağır sonuçlara yol açtığı, bu nedenle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi'nin genellikle basılı yayınlar üzerinden sunulan ifadeler için tanımladığı ve geliştirdiği ifade hürriyetine ilişkin ilkelerin niteliği gereği görsel-işitsel basına doğrudan uygulanmaması gerektiği, ihlale konu ifadelerle tarafsızlık, doğruluk, gerçeklik ilkelerinin ihlal edildiği, izleyicinin özgürce kanaat oluşturmasının engellendiği,

iktidara belli olguların isnat edildiği, bu ifadelerin salt değer yargısı olarak değerlendirilemeyeceği, izleyici kitlesinin doğruluktan uzak ve yanıltıcı bilgilerle karşı karşıya bırakıldığı, programın bir haber programının taşıması gereken şartları taşımadığı, nesnel bakış açısından uzak ve yanlı bir tutum sergilendiği, ana haber sunucusunun bilgi yoğun olmak yerine duygu yoğun habercilik yaparak kişisel kanaatlerini ön plana çıkarmaması gerektiği, Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesiz olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, ihlale konu ifadelerin eleştiri hakkının kullanılması olduğu ve ifade ve basın özgürlüğü kapsamında kaldığı, dava konusu işlemin amaç ve konu unsurları bakımından sakat olduğu, haberin ve haberin sunuluş biçiminin toplumda özgürce kanaat oluşumuna engel olmadığı, aksine özgürce kanaat oluşumunu kolaylaştırdığı, program sunucusunun ifadelerinin bağlamından ve bütünlüğünden kopartılarak değerlendirme yapıldığı, kamuoyunun özellikle seçim döneminde siyasi partilerin kadın hakları konusundaki tavrı ve tutumu konusunda aydınlatılmasının basının görevi olduğu, haberin görünen gerçeklik kriterine uygun olduğu,

davalı idare tarafından tarafsızlık, gerçeklik ve doğruluk yayın ilkelerinin ne şekilde ihlal edildiğine ilişkin hiçbir gerekçe gösterilmediği, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.