Danıştay 13. Daire E.2024/3277 K.2024/5768

2. (DAVALI YANINDA MÜDAHİL) ... Enerji Tedarik Depolama Ticaret A.Ş. VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Enerji A.Ş. VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: ... Enerji Tedarik Depolama Ticaret A.Ş.'nin (müdahil şirket) Denizli ili, Çivril ilçesinde yer alan Çivril Müstakil EDT projesine ilişkin önlisans başvurusuna yönelik olarak davacı şirket tarafından yapılan 24/03/2023 tarihli itirazın zımnen reddine ilişkin işlem ile söz konusu tesise ilişkin olarak müdahil şirkete verilen ... tarih ve ... numaralı önlisansın iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirket tarafından Denizli ili, Çivril ilçesinde 50 MWe/50 MWh kurulu gücüne sahip müstakil enerji depolama tesisi için "..." ismi ile yapılan lisans tadil başvurusunun Türkiye Elektrik İletim A.Ş.

(TEİAŞ) tarafından sunulan olumsuz görüş yazısı göz önünde bulundurularak bağlantı talep edilen bölgede bağlanabilir kapasite bulunmaması sebebiyle ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararıyla reddedildiği, anılan kararın iptali istemiyle Mahkemelerinin E:... sayılı dosyasında açılan davada ... tarih ve E:... sayılı karar ile söz konusu işlemin yürütmesinin durdurulduğu, böylelikle işbu karar tarihi itibarıyla müdahil şirketin Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin Geçici 37. maddesi kapsamında "...

RES" projesi için başvuru koşulunu kaybettiği ve "... RES" projesi için verilen önlisansın dayanağının kalmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı ve müdahil tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, müdahil şirketin başvurusunun mevzuatta belirtilen süre içerisinde TEİAŞ'a gönderildiği, TEİAŞ'ın vermiş olduğu görüşe istinaden önlisans başvurusunun kabul edildiği, dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğu; davalı idare yanında müdahil tarafından, lisans başvuruları sonucunda TEİAŞ tarafından uygun bağlantı görüşü verildiği, başvuru sürecinin mevzuata uygun biçimde yürütüldüğü, davacının başvurusunun reddinde kendilerinin herhangi bir kusurunun bulunmadığı, dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, aynı noktaya ilişkin başvuruları öncelikli olmasına rağmen görüş talep yazısının TEİAŞ'a müdahilin başvurusundan sonra gönderilmesi nedeniyle ... için yapmış oldukları başvurunun olumsuz sonuçlandığı ve söz konusu başvuru noktası için müdahil şirkete önlisans verildiği, başvurularının öncelik sırasına uyularak değerlendirilmesi suretiyle kapasitenin kendilerine tahsis edilmesi gerektiği, dava konusu işlemlerin hukuka aykırı olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davalı yanında müdahilinin duruşma istemi yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

1. ... tarih ve ... sayılı tedarik lisansı kapsamında faaliyet gösteren davacı şirket tarafından, Denizli ili, Çivril ilçesinde kurulması planlanan 50 MWe/50 MWh kurulu gücündeki ... müstakil elektrik depolama tesisinin lisansına eklenmesi istemiyle 20/09/2022 tarihinde davalı idareye başvuruda bulunularak lisansının tadil edilmesi talep edilmiştir.

2. Müdahil şirket tarafından ise 21/09/2022 tarihinde davalı idareye yapılan başvuru ile tedarik lisansı ve tedarik lisansı kapsamında Denizli ili, Çivril ilçesinde kurulması planlanan 100 MWe/100 MWh kurulu gücündeki “... (sonrasında ... olarak adlandırılmıştır)” müstakil elektrik depolama tesisi için lisans başvurusunda bulunulmuştur.

3. Davalı idare tarafından anılan başvuruların incelenmesi neticesinde müdahil şirketin başvurusu için 01/10/2022 tarihinde, davacının başvurusuna ilişkin olarak ise 02/10/2022 tarihinde TEİAŞ'tan Yönetmeliğin ilgili hükümleri gereğince tesislerin bağlantı ve sistem kullanımı ile teknik uygunluğu hakkındaki görüşünü bildirmesi istenilmiştir.

4. TEİAŞ tarafından yapılan inceleme neticesinde, müdahil şirketin başvurusuna ilişkin olarak 21/10/2022 tarihinde bağlantı görüşü oluşturulmuş, müdahilin 25/10/2022 tarihli başvurusu ile ... tesisine ilişkin olarak oluşturulan görüş kabul edilerek tesisin adının ... olarak değiştirilmesi talep edilmiş, 10/11/2022 tarihli başvuru ile de anılan tesise ilişkin olarak başvuruda yer alan kurulu gücü revize edilmiştir. Bunun üzerine ... tarih ve ... sayılı Kurul kararıyla müdahilin tedarik lisansına ... tesinin eklenmesine karar verilmiştir.

5. Devam eden süreçte müdahil 19/11/2022 tarihinde yapmış olduğu başvuru ile Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin Geçici 37. maddesi kapsamında ... RES projesi için önlisans başvurusunda bulunmuş, tesis için teknik uygunluk değerlendirmesi sonrasında ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile önlisans verilmesine karar verilmiştir.

6. Davacının başvurusuna yönelik olarak TEİAŞ tarafından yapılan inceleme neticesinde, müdahilin başvurusuna ilişkin olarak daha önce bağlantı görüşü oluşturulması nedeniyle 27/10/2022 tarihli yazı ile yeterli kapasite bulunmadığı belirtilmiş, bunun üzerine ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile davacının ... için yapmış olduğu lisans tadili başvurusu bağlanabilir kapasite bulunmaması nedeniyle reddedilmiştir.

7. Aktarılan süreç sonrasında, davacı şirket tarafından davalı idareye yapılan 24/03/2023 tarihli başvuru ile ... için kendilerinin daha önce başvuruda bulunmuş olmalarına rağmen değerlendirmeye alınma ve başvuru sırası göz önünde bulundurulmaksızın müdahil şirketin aynı nokta için yapmış olduğu başvurusuna uygun görüş verildiğinden bahisle müdahil şirketin önlisans başvurusuna itiraz edilmiş, itiraza yönelik olarak süresi içerisinde herhangi bir cevap verilmemesi üzerine de itirazın cevap verilmeyerek zımnen reddine ilişkin işlem ile müdahil şirkete verilen ... tarih ve ... numaralı ön lisansın iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Hakkında Kanun'un "Kararların sonuçları" başlıklı 28. maddesinde, "Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez. (...)" kuralına yer verilmiştir.

Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin (Yönetmelik) "Lisans başvurularının alınması ve incelenmesi" başlıklı 21. maddesinin 1. fıkrasında, "Başvuru sırasında tüzel kişilerden istenen belgelerin gereğine uygun olarak sunulup sunulmadığı hakkındaki inceleme, belgelerin Kuruma sunulma tarihini izleyen on işgünü içerisinde tamamlanır.

Gereğine uygun olarak yapılmadığı tespit edilen lisans başvurularındaki eksikliklerin ilgilisine tebliğ tarihinden itibaren on beş işgünü içerisinde giderilmesi istenir ve söz konusu eksikliklerin giderilmediği takdirde başvurunun yapılmamış sayılarak başvuru sırasında Kurum evrakına sunulan belgelerin iade edileceği bildirilir.

Bu çerçevede sunulan bilgi ve belgeler on işgünü içerisinde incelenir ve söz konusu süre içerisinde de eksikliklerin giderilmemesi veya başvurudan vazgeçildiğinin Kuruma bildirilmesi halinde, başvuru yapılmamış sayılır ve başvuru sırasında Kurum evrakına sunulan belgeler iade edilir. (...);

anılan maddenin ikinci fıkrasında ise "Lisans başvuru esaslarına göre eksiksiz olarak yapıldığı tespit edilen başvurular, başvuru tarihi itibarıyla, eksik yapıldığı tespit edilen başvurular ise birinci fıkra kapsamında eksikliklerin giderilmesine ilişkin bilgi ve belgelerin Kuruma sunulduğu tarih itibarıyla 22 nci madde çerçevesinde değerlendirmeye alınır.", "Lisans tadil başvurularının incelenmesi, değerlendirilmesi ve sonuçlandırılması" başlıklı 24. maddesinin 2. fıkrasında, "Lisans tadil başvurusu ile ilgili olarak;

(...) b) Tadil başvurusu sırasında tüzel kişilerden istenen belgelerin gereğine uygun olarak sunulup sunulmadığı hakkındaki inceleme, sunulan belgelerin Kuruma sunulma tarihini izleyen on işgünü içerisinde tamamlanır.

Gereğine uygun olarak yapılmadığı tespit edilen lisans tadil başvurusundaki eksikliklerin ilgilisine yapılan tebliğ tarihinden itibaren on beş işgünü içerisinde giderilmesi istenir ve söz konusu eksikliklerin giderilmediği takdirde başvurunun yapılmamış sayılacağı ilgili tüzel kişiye bildirilir. Bu çerçevede sunulan bilgi ve belgeler on işgünü içerisinde incelenir.

Başvurudan vazgeçildiğinin Kuruma bildirilmesi veya inceleme sonucu eksikliklerin giderilmediğinin ilgili ana hizmet birimi tarafından tespiti halinde başvuru yapılmamış sayılır ve bu husus ilgili tüzel kişiye bildirilir.

Başvuru sırasında Kurum evrakına sunulan belgeler başvuru sahibinin talebi halinde iade edilir. c) Eksiksiz olarak yapıldığı tespit edilen başvurular, başvuru tarihi itibarıyla veya (b) bendi kapsamında eksikliklerin giderilmesine ilişkin bilgi ve belgelerin Kuruma sunulduğu tarih itibarıyla bu madde çerçevesinde değerlendirmeye alınır." kuralları yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından ... müstakil elektrik depolama tesisinin lisansına eklenmesi amacıyla 20/09/2022 tarihinde davalı idareye başvuruda bulunulduğu, müdahil tarafından ise 21/09/2022 tarihinde davalı idareye yapılan başvuru ile aynı noktada kurulması planlanan "... (sonrasında ... olarak adlandırılmıştır)" müstakil elektrik depolama tesisi için başvuruda bulunulduğu, TEİAŞ tarafından bağlantı görüşü oluşturulması sürecini müteakiben müdahil şirketin belirtilen noktada tesis kurmaya hak kazandığı ve devam eden süreçte yürürlüğe giren Yönetmeliğin Geçici 37. Maddesi kapsamında elektrik depolama tesisine ilaveten elektrik üretim tesisi de içeren ... RES tesisi için müdahile önlisans verildiği anlaşılmaktadır.

Davacı tarafından, kendilerinin dava konusu önlisansa konu tesisin kurulacağı bölge için daha önce başvuruda bulunulduğu, Yönetmeliğin ilgili hükümleri gereğince başvuruların değerlendirmeye alınma sırasına göre bağlantı görüşü oluşturulması için TEİAŞ'a gönderilmesi gerektiği, ancak bu kurala riayet edilmeksizin aynı bölgeye ilişkin olarak kendilerinden daha sonra başvuruda bulunan müdahilin başvurusunun kendi başvurularından önce TEİAŞ'a gönderildiği,

TEİAŞ'ın kendisine daha önce iletilen başvuru için bağlantı görüşü oluşturması nedeniyle sonradan gönderilen başvurularına yönelik olumsuz görüş verildiği ve buna bağlı oalrak kendilerinin tesis kurma imkanını ortadan kalktığı belirtilerek, kendilerinden sonra başvuran müdahilin tesis kurma hakkını elde etmesi ile sonuçlanan bu durumun hukuka aykırı olduğunun iddia edildiği görülmektedir.

Olayda, davacı tarafından ... için yapılan 20/09/2022 tarihli lisans tadili başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... kararında özetle, "lisans başvuruları ile lisans tadil başvurularının alınması ve incelenmesi prosedürünün Yönetmelikte düzenleme altına alındığı, bu kapsamda yapılan başvurular sırasında tüzel kişilerden istenen belgelerin gereğine uygun olarak sunulup sunulmadığı hakkındaki incelemenin, belgelerin sunulma tarihini izleyen on işgünü içerisinde tamamlanacağının belirtildiği, eksiksiz olarak yapıldığı tespit edilen başvuruların ise başvuru tarihi itibarıyla değerlendirmeye alınmasının öngörüldüğü,

uyuşmazlık bu yönüyle ele alındığında, davacı şirket ile müdahilin aynı bölge (Denizli ili, Çivril ilçesi) için lisans başvurusunda bulundukları, davacı şirketin müstakil EDT için lisans tadil başvurusunun 20/09/2022 tarihinde, dava dışı ...

Enerji Depolama Ticaret Anonim Şirketi'nin tedarik lisansı ile birlikte müstakil EDT için lisans başvurusunun ise 21/09/2022 tarihinde davalı idarenin evrak kaydına alındığı, her ne kadar davalı idareye ait savunma dilekçesinde ve ara kararına cevaben sunulan ek beyan dilekçesinde bahse konu Yönetmelik hükmünde öngörülen 10 günlük süreye riayet edildiği belirtilmiş ise de, uyuşmazlığın esasının başvuru tarihi itibarıyla mevcut önceliğin değerlendirme bakımından öncelik sağlayıp sağlamayacağına ilişkin olduğu,

başvuruların başvuru tarihi itibarıyla değerlendirmeye alınacağı Yönetmelikte açık bir biçimde hükme bağlanmış iken davalı idarece öncelik-sonralık esası gözetilmeksizin davacı şirketin başvurusunun 02/10/2022 tarihinde, davacı şirketin başvurusundan bir gün sonra müdahil tarafından yapılan başvurunun ise 01/10/2022 tarihinde görüş alınması amacıyla TEİAŞ'a gönderildiği,

TEİAŞ tarafından davacı şirketin başvurusuna yönelik görüş yazısının 27/10/2022 tarihinde, müdahilin başvurusuna yönelik görüş yazısının ise 21/10/2022 tarihinde davalı idareye iletildiği ve müdahilin başvuru prosedürünün tamamlattırılması suretiyle anılan şirkete lisans verildiği,

netice itibarıyla davalı idarenin, başvuru tarihi itibarıyla değerlendirme yapılması hususundaki hükme aykırı hareket etmesi suretiyle sürecin davacı şirket aleyhine hakkaniyete aykırı bir şekilde sona ermesine sebep olduğu ve başvuru tarihi itibariyle değerlendirme yapılması durumunda lisans almaya engel herhangi bir durumu bulunmayan davacı şirketin başvurusunun daha sonra yapılmış başvurunun kabul edilmesi sebebiyle reddedildiği,

bu kapsamda davacı şirketin 20/09/2022 tarihli lisans tadil başvurusunun öncelikli olarak değerlendirilmesi gerekirken müdahil tarafından sonraki bir tarih olan 21/09/2022 tarihinde yapılan lisans başvurusunun kabul edildiği ve buna bağlı olarak TEİAŞ tarafından davacının başvurusuna yönelik olumsuz görüş verildiği anlaşıldığından, dava konusu ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır." gerekçesine yer verilerek söz konusu Kurul kararının iptaline karar verildiği, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun ...

Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedildiği, Bölge İdare Mahkemesi kararına karşı davalı idare ve müdahil tarafından temyize başvurulması üzerine Dairemizin 03/10/2024 tarih ve E:2024/2151, K:2024/3744 sayılı kararıyla anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanmasına karar verildiği görülmektedir.

Bu itibarla, aktarılan yargılama süreci neticesinde İdare Mahkemesi tarafından davacının lisans tadili başvurusunun reddine ilişkin Kurul kararın iptaline karar verildiği, anılan Mahkeme kararının kanun yolu incelemesinden geçerek kesinleştiği, söz konusu Mahkeme kararının gerekçesinde ise işbu davaya konu önlisansın verilmesine (davacının lisans başvurusunun ise reddine) dayanak teşkil edilen TEİAŞ'ın bağlantı görüşü oluşturmasına ilişkin işlemlerin hukuka aykırı bir biçimde tesis edildiğine yönelik olarak,

"davacının davalı idareye daha önce başvuru yapmış olması nedeniyle kapasite tahsis talebinin öncelikli olarak değerlendirilmesi gerekirken müdahilin sonraki tarihli başvurusu için görüş oluşturulduğu" şeklinde tespit ve değerlendirmelere yer verildiği göz önüne alındığında, dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.

Öte yandan, dava konusu işlemlerin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararın gerekçeli olarak onanmasına dair işbu karar, davalı idare tarafından müdahil şirkete lisans/önlisans verilemeyeceği anlamına gelmeyip, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile Dairemizin işbu kararının gerekçesinde açıklanan hususlar göz önüne alınarak davacı ve müdahilin lisans/önlisans taleplerine yönelik olarak davalı idare tarafından yeniden işlem/işlemler tesis edilebileceği tabiidir.

(X) KARŞI OY

Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından ... müstakil elektrik depolama tesisinin lisansına eklenmesi amacıyla 20/09/2022 tarihinde davalı idareye başvuruda bulunulduğu, müdahil tarafından ise 21/09/2022 tarihinde aynı bölgede kurulması planlanan “... (sonrasında ... olarak adlandırılmıştır)” müstakil elektrik depolama tesisi için davalı idareye lisans başvurusunda bulunulduğu, TEİAŞ tarafından bağlantı görüşü oluşturulması sürecini müteakiben müdahil şirketin belirtilen noktada tesis kurmaya hak kazandığı ve devam eden süreçte yürürlüğe giren Yönetmeliğin Geçici 37. maddesi kapsamında ...

RES tesisi için müdahile önlisans verildiği, davacı tarafından ... için yapılan 20/09/2022 tarihli lisans tadili başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyası ile dava açıldığı ve bu davada Kurul kararının iptaline karar verildiği; ayrıca müdahil şirketin önlisans başvurusuna yönelik olarak yapılan 24/03/2023 tarihli itirazın cevap verilmeyerek zımnen reddine ilişkin işlem ile müdahil şirkete verilen ... tarih ve ... numaralı önlisansın iptali istemiyle de bakılan bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İdare Mahkemesi tarafından; "Mahkemelerinin E:... sayılı dosyasında açılan davada ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu kararının yürütmesinin durdurulduğu, böylelikle işbu karar tarihi itibarıyla müdahil şirketin Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin Geçici 37. maddesi kapsamında "... RES" projesi için başvuru koşulunu kaybettiği ve "... RES" projesi için verilen önlisansın dayanağının kalmadığı anlaşıldığı" gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Davacı tarafından, ... için yapılan 20/09/2022 tarihli lisans tadili başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyası ile açtığı davada verilen ve Dairemizce de onanarak kesinleşen karar uyarınca davalı idare tarafından karar gerekçeleri doğrultusunda işlem tesis edilecektir. İdare tarafından işlem tesisi için iş bu davaya konu müdahil şirketin önlisansının iptali zorunluluğu doğmayabilecektir.

Bu nedenle ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı uygulanması için müdahil şirketin ön lisansının iptali zorunluluğunun ortaya konulmamış olması ve henüz davalı idare tarafından yeni bir işlem tesis edilmemiş olması nedeniyle bu aşamada dava konusu işlemin iptaline karar verilmesinde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının belirtilen gerekçeyle bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.