Danıştay 13. Daire E.2024/345 K.2024/775

Dava konusu istem: 2015, 2016, 2017 yılında tesis edilen elektronik haberleşme altyapısı için hesaplanan 642.273,22-TL geçiş hakkı bedelinin ödenmesine ilişkin Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı Bilgi Ağları Şube Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemi ve ekinde gönderilen bir sayfalık hesap çizelgesi ile bu işleme karşı yapılan itirazın reddedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirketin, 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu kapsamında, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından altyapı hizmetleri işletmeciliği sunmak üzere, 06/03/2006 tarihi itibariyle yetkilendirildiği, ... tarih ve ... sayılı Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Meclis Kararı ile,

Eskişehir Büyükşehir Belediyesi mücavir sınırları içindeki tüm sokak, cadde, bulvar vb. güzergahlarını kullanarak elektronik haberleşme altyapı tesislerini kurmak ve bu tesisleri diğer elektronik haberleşme kurumları ile birlikte ortak kullanmak için Eskişehir Büyükşehir Belediyesine müracaat eden firmalara Aykome Yönetmeliği esasları dahilinde kazı ve çalışma izinlerini vermek, diğer ilgili yasal işlemleri yasal şartlar ve sürede uygulamak üzere hazırlanacak protokol ve sözleşmeleri Büyükşehir Belediyesi adına imzalama konusunda büyükşehir belediye başkanına yetki verilmesinin kabul edildiği,

davacı şirket ile davalı belediye arasında, söz konusu yetkilendirme doğrultusunda, belediyenin sorumluluk ve tasarruf alanı içinde tesis edilen elektronik haberleşme alt yapı tesis çalışması ile ilgili olarak hazırlanan 25/02/2015 tarihli Elektronik Haberleşme Altyapı Tesisi İşbirliği Sözleşmesi ile, davacı şirketin 400 km'den az olmamak kaydı ile, bir veya birden fazla güzergahta yer altı kazısı ve benzeri inşai çalışmalar yaparak Elektronik Haberleşme Altyapı tesis ve işletmesine ilişkin hüküm ve koşulların düzenlendiği,

söz konusu sözleşmenin, "Superonline'ın Hak ve Yükümlülükleri" başlıklı 4. maddesinin 3. bendinde, Superonline'ın vereceği bakım hizmetlerinin maliyetinin 0,60 TL olduğu, idarenin ise geçiş hakkı bedelini 0,60 TL olarak belirlediği, tarafların bakım bedeli ve geçiş hakkı bedelininin karşılıklı olarak ödenmesinden sarfı nazar ettikleri, tarafların karşılıklı olarak sözleşme süresince birbirlerinden bakım bedeli ve geçiş hakkı bedeli talep etmeyeceklerinin belirtildiği, 03/04/2018 tarihli ara kararı ile, söz konusu yıllar için, daha önce usulüne uygun olarak düzenlenmiş ve davacıya tebliğ edilmiş bir tahakkuk işleminin olup olmadığı sorulduğu,

verilen cevapta, 2015-2016-2017 yılları için herhangi bir geçiş hakkı bedelinin ödenmediği, sözleşmenin 2.1.c ve 2.1.d bendinde belirlenen iş ve işlemler ile ilgili olarak Büyükşehir Belediyesine taahhüt edilen yükümlülüklerin 2015 ve 2017 yılları arasında davacı şirket tarafından yerine getirilmediği, bu sebeple geçiş hakkı bedeli ve benzeri bedellerin doğduğunun belirtildiği,

davacı şirket ile davalı idare arasında 25/02/2015 imzalanan sözleşme uyarınca, geçiş hakkı bedelinin 2015 yılı için 0,60-TL olarak hesaplanması ve takip eden yıllar için bu miktarın ÜFE Endeks oranında artırım yapılarak hesaplanması gerekirken, bu miktarın üzerinde hesaplandığı anlaşıldığından; dava konusu işlemin, 2015 yılı için, geçiş hakkı bedelinin 0,60-TL olarak hesaplanan kısmında ve 2016 ve 2017 yılları için, bir önceki yıl için belirlenen birim fiyatının ÜFE Endeks oranında artırım yapılarak hesaplanan kısmında hukuka aykırılık, bu miktarın aşılarak hesaplandığı kısımda hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin geçiş hakkı bedelinin 2015 yılı için 0,60-TL, sonraki yıllar için bir önceki yıl için belirlenen birim fiyatının ÜFE endeksi oranında artırım yapılarak hesaplanan miktara ilişkin kısmı yönünden davanın reddine, bu miktarı aşan kısmın ise iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurularına konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, öncelikle davanın süre aşımı nedeniyle reddedilmesi gerektiği, dava konusu işlemin dayanağının Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı veya Şebekelerinde Kullanılan Her Türlü Kablo ve Benzeri Gerecin Taşınmazlardan Geçirilmesine İlişkin Yönetmelik ve Eskişehir Büyükşehir Belediye Meclisi'nin 12/10/2017 tarih ve 512 sayılı kararı ile kabul edilen Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Geçiş Hakkı Ücret Tarifesi olduğu, Sözleşme'nin 2. maddesinin 2.1.c bendinde düzenlenen tahsis ile 2.1.d bendinde belirlenen iş ile ilgili taahhüt edilen yükümlülüklerin 2015 ve 2017 yılları arasında davacı şirketçe yerine getirilmediği,

bu yükümlülükler yerine getirilmediği için bağlantılı servis ve bakım hizmetin de yapılmadığı, yükümlülüklerin davacı şirketçe yerine getirilmemesinden kaynaklı elektronik haberleşme alt yapısı için geçiş hakkı bedelinin doğduğu, Sözleşme'nin 24 adet dark fiber ve 500 adet ont cihazlarının Belediyeye verilmesi ve davacı şirketçe kurulması şartıyla imzalandığı, Sayıştay raporunda da Yönetmeliğe uygun olarak geçiş hakkı bedellerinin tahsil edilmesinin istendiği; davacı tarafından ise taraflar arasında akdi bir ilişkinin mevcut olduğu, buna göre taraflarca bakım bedeli ve geçiş hakkı bedelinin ödenmesinden karşılıklı olarak sarfınazar edildiği,

İdare Mahkemesi'nce Sözleşme'nin kendilerine yüklediği edimlerin ifa edilip edilmediği hususunda yeterli inceleme yapılmadan hüküm kurulduğu, üzerlerine düşen tüm yükümlülüklerin yerine getirildiği, yaklaşık 310 km altyapı tesisinin inşa edildiği, sözleşmede imalatın tamamlanarak teslim edileceği belli sürenin taahhüt edilmediği, 24 adet fiber kılın hâlihazırda idareye tahsis edildiği, ont cihazlarının teslimi için ise idarenin bu sistemlerin tesis edileceği binalara ilişkin herhangi bir tespitte ve bildirimde bulunmadığı, Sözleşme'nin hâlen geçerli olduğu, kendilerinden geçiş hakkı bedelinin alınmaması gerektiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMASI

Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.