Danıştay 13. Daire E.2025/1673 K.2025/2952

...

Meteoroloji Jeoloji Enerji ve İnşaat A.Ş. vekili Av. ... tarafından, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 25. Bölge Müdürlüğünce ... tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "Balıkesir DSİ 25. Bölge Müdürlüğü Sorumluluk Sahasında Yer Alan Kuyulara 41 Takım Otomatik Seviye Ölçüm Sistemi Takılması, Koruma Sistemlerinin Yapımı Mal Alımı İşi" ihalesine ilişkin olarak yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine dair 05/02/2025 tarih ve 2025/UM.II-419 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istemiyle Kamu İhale Kurumuna karşı açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolundaki ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı davalı idare tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine, ... Bilişim Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. vekili Av. ... tarafından verilen davalı yanında davaya müdahale istemini içeren dilekçe incelenerek gereği görüşüldü:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinde, üçüncü kişilerin davaya katılması konusunda Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiş; 6100 sayılı Hukuki Muhakemeleri Kanunu'nun 66. maddesinde ise, üçüncü kişinin, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, fer'i müdahil olarak davada yer alabileceği kurala bağlanmıştır. Dosyanın incelenmesinden, müdahale isteminde bulunan ... Bilişim Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin davaya müdahalede hukuki yararının bulunduğu anlaşıldığından, davalı idare yanında MÜDAHALE İSTEMİNİN KABULÜNE, 06/10/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda davaya müdahale konusunda özel bir hüküm bulunmamakla birlikte "Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile Vergi Usul Kanununun uygulanacağı haller" başlıklı 31. maddesinde, bu Kanun'da hüküm bulunmayan hallerde uygulanmak üzere 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na atıfta bulunulan haller arasında "üçüncü şahısların davaya katılması" konusu da sayılmıştır.

6100 sayılı Kanun'un 65. maddesinde "asli müdahale" düzenlenmiş; "Fer'i müdahale" başlıklı 66. maddesinde ise, "(1) Üçüncü kişi, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, tahkikat sona erinceye kadar, fer’î müdahil olarak davada yer alabilir."; "Tahkikatın konusu" başlıklı 143. maddesinde, "(1)Tarafların davada ileri sürdükleri bütün iddia ve savunmalar birlikte incelenir. (2) Hâkim, muhakemeyi basitleştirmek veya kısaltmak için resen veya taraflardan birinin talebi üzerine tahkikatın her aşamasında iddia veya savunmalardan birinin veya bir kısmının diğerinden önce incelenmesine karar verebilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, İdare Mahkemesince, dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, anılan kararın davalı idare tarafından temyiz edildiği, bununla birlikte ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen ... Bilişim Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. vekili Av. ... tarafından, 6100 sayılı Kanun'un 66. maddesi kapsamında davalı idare yanında davaya fer'i müdahale isteminde bulunulduğu anlaşılmaktadır.

Fer'i müdahale isteminde bulunulduğunun tespitinin ardından, davanın hangi aşamasına kadar bu istemde bulunulabileceğinin tespit edilmesi zorunludur.

6100 sayılı Kanun'un yukarıda metnine yer verilen 66. maddesinde, fer'i müdahilin, taraf yanında ve tarafa yardımcı olarak tanımlandığı ve ancak tahkikat sona erinceye kadar davaya katılma isteminde bulunulabileceği belirtilerek ne zamana kadar bu istemde bulunulabileceğinin açıkça hükme bağlandığı görülmektedir.

İdari yargılama hukukunda "tahkikat" evresi bulunmamakla beraber kanun hükmünün düzenleniş şekli ile 6100 sayılı Kanun'un 143. maddesinde yer alan tahkikatın konusu birlikte değerlendirildiğinde; hakim tarafından, iddia ve savunmaların birlikte incelendiği tahkikat aşamasının ilk derece yargılaması içerisinde yer aldığı, kanun yolu aşamasını kapsamadığı sonucuna varılmaktadır.

Nitekim anılan Kanun'un sistematiğine bakıldığında da "Kanun Yolları" başlıklı Sekizinci Kısım'da bu yolların; istinaf, temyiz ve yargılamanın yenilenmesi olduğu da açıkça hüküm altına alınmıştır.

Söz konusu 66. maddenin gerekçesinde kanun koyucu tarafından, asli müdahaleden farklı olarak tahkikat sona erinceye kadar fer'i müdahalede bulunulacağının kabul edildiği, asli müdahilin taraf olduğu ve bir dava açtığı, oysa fer'i müdahilin taraf yardımcısı olarak mevcut bir davanın içinde yer aldığının belirtildiği; hükümde arzu edilenin ilk derece yargılaması içerisinde bu istemde bulunulması olduğu, kanun yollarının bu kapsam içerisinde kalmadığı anlaşılmaktadır.

Somut uyuşmazlığa gelindiğinde; ilk derece mahkemesi sıfatıyla İdare Mahkemesince yargılama yapılıp esas hakkında karar verildikten sonra, kanun yolu olan temyiz aşamasında Danıştay Onüçüncü Dairesinden fer'i müdahale isteminde bulunulduğu görülmektedir.

Yukarıda yapılan tespitler ve 6100 sayılı Kanun'un ilgili hükümleri uyarınca, kanun yolu aşamasında fer'i müdahale isteminde bulunulmasının mümkün olmadığı görüldüğünden, temyiz aşamasında yapılan bu istemin incelenmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.

Bu itibarla, müdahale isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği oyuyla karara katılmıyorum.

T.C.

DANIŞTAY

ONÜÇÜNCÜ DAİRE

Esas No:2025/1673 Karar No:2025/2952

TEMYİZ EDENLER

1. (DAVALI) : ... Kurumu VEKİLİ : Av. ...

2. (DAVALI YANINDA MÜDAHİL) : ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Meteoroloji Jeoloji Enerji ve İnşaat A.Ş. VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 25. Bölge Müdürlüğünce ... tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "Balıkesir DSİ 25. Bölge Müdürlüğü Sorumluluk Sahasında Yer Alan Kuyulara 41 Takım Otomatik Seviye Ölçüm Sistemi Takılması, Koruma Sistemlerinin Yapımı Mal Alımı İşi" ihalesine ilişkin olarak yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine dair 05/02/2025 tarih ve 2025/UM.II-419 sayılı Kurul kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Ankara 13. İdare Mahkemesince verilen kararda; dava konusu ihaleye en avantajlı teklifi veren müdahil şirket tarafından sözleşmeye konu iş kapsamında “Kapalı Borularda Online Ultrasonik Tip Sıvı Debi Ölçüm Sistemi” ve “Online Hidrostatik Seviye Sensörlü Sıvı Seviye Ölçüm Sistemi” olmak üzere 2 farklı sistemin veri yönetim ve aktarım cihazları, sensörleri, sistem panoları, enerji ekipmanları ve montaj aksesuarları ile birlikte tesliminin dava dışı ...

Enerji Elekt. Mak. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. (... Ltd. Şti.) firmasına gerçekleştirildiği ve iş karşılığında ... tarihli ve ... numaralı faturanın düzenlendiğinin tespit edildiği, anılan iş kapsamında teslime konu sistem ve ekipmanlarının montaj hizmetinin gerçekleştirilmediği, sözleşmeye konu işin sadece mal tesliminden ibaret olduğu,

itirazen şikayete konu ihalede isteklilerin benzer iş deneyim kriterini sağlayabilmeleri için ihale konusu işe veya idarece belirlenen benzer işe uygun iş deneyimlerini tevsik etmeleri gerektiği dikkate alındığında, benzer işin “Taşkın Erken Uyarı Sistemi, Akarsu, Göl, Gölet, Baraj, Yeraltı Suyu ölçümü amacıyla gözlem istasyonlarından en az 1 (bir) tanesinin kurulumunu yapmış olmak” şeklinde tanımlandığı, hem ihale konusu işin tanımında hem de benzer iş tanımında mal teslimi ile montaj/kurulum hizmetinin bir arada düzenlendiği,

dolayısıyla isteklilerin sadece mal teslimi gerçekleştirdiği işlerden elde ettiği deneyimin benzer iş deneyimi kapsamında değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, müdahil şirket tarafından sunulan sözleşme kapsamında gerçekleştirilen işler ile benzer iş deneyim kriterinin sağlanamadığı, bu durumda müdahil şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, İdare Mahkemesince sadece dava konusu Kurul kararındaki 1. iddia yönünden inceleme yapıldığı, Kurul kararının diğer kısımlarının incelenmediği, dava konusu Kurul kararının hukuka uygun olduğu; davalı yanında müdahil tarafından, İdare Mahkemesinin somut olaydaki benzer iş ile ilgili olmayan bir benzer işi somut olaydaki ihalenin benzer işi olarak kabul ederek açık bir maddi hatada bulunduğu, ihale dokümanında yer alan benzer iş tanımının yerine getirildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 25. Bölge Müdürlüğünce ... tarihinde açık ihale usulüyle ... ihale kayıt numaralı "Balıkesir DSİ 25. Bölge Müdürlüğü Sorumluluk Sahasında Yer Alan Kuyulara 41 Takım Otomatik Seviye Ölçüm Sistemi Takılması, Koruma Sistemlerinin Yapımı Mal Alımı İşi" ihalesi gerçekleştirilmiş, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin sahibi davacı şirket tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu dava konusu Kurul kararıyla reddedilmiş, anılan Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10. maddesinde, “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir: (…)

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için; (…)

2) İstekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; (…)

d) Son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarına ilişkin deneyimi gösteren belgeler, (…)” kuralına yer verilmiştir.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3. maddesinde, “(…) b) Benzer iş: İhale konusu alım veya alımın bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer üretim usul ve tekniğiyle üretilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri,(...)” olarak tanımlanmış; “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 37. maddesinde, "İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında gerçekleştirilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kesin kabul işlemleri tamamlanan mal alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

b) Devredilen işlerde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kesin kabul işlemleri tamamlanan mal alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin istenilmesi zorunludur.", "Özel sektöre ve yurt dışında gerçekleştirilen işler ile alt yükleniciler tarafından gerçekleştirilen işlerin iş deneyiminin belgelendirilmesi” başlıklı 46. maddesinde, "1) Özel sektöre ve yurt dışında gerçekleştirilen işler ile alt yükleniciler tarafından gerçekleştirilen işlerin iş deneyiminin belgelendirilmesinde aşağıdaki hususlar esas alınır:

a) Özel sektöre gerçekleştirilen işler ile alt yükleniciler tarafından gerçekleştirilen işlerde; işe ilişkin sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına yönelik olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri ile serbest meslek makbuzu nüshaları veya bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri, iş deneyimini gösteren belgelerdir.

Aday veya istekli, iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifleriyle birlikte sunar. Bu maddede belirtilen işler için iş bitirme belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınmaz. (...)" kurallarına yer verilmiştir.

Uyuşmazlık konusu ihaleye ait İdari Şartname'nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7. maddesinde, "7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir: Bu ihalede benzer iş olarak sıvıların seviye ve debi ölçüm cihazlarıyla ölçümü ve Online web tabanlı ölçüm kontrol ve donanım otomasyonunu sağlayan sistem alımı, satımı ve montajı kabul edilecektir.” düzenlemesi yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlığın, müdahil şirketin iş deneyimini belgelendirmek maksadıyla sunduğu sözleşmenin, İdari Şartname’nin 7.6. maddesi uyarınca belirlenen benzer işler kapsamında olup olmadığı noktasında toplandığı anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, temyize konu İdare Mahkemesi kararında ihaleye ilişkin benzer işin “Taşkın erken uyarı sistemi, akarsu, göl, gölet, baraj, yeraltı suyu ölçümü amacıyla gözlem istasyonlarından en az 1 (bir) tanesinin kurulumunu yapmış olmak” şeklinde tanımlandığı belirtilmişse de, uyuşmazlık konusu ihaleye ait İdari Şartname'de benzer işin "sıvıların seviye ve debi ölçüm cihazlarıyla ölçümü ve online web tabanlı ölçüm kontrol ve donanım otomasyonunu sağlayan sistem alımı, satımı ve montajı" olarak düzenlendiği, müdahil şirketin sunduğu sözleşmenin konusunun kapalı borularda online ultrasonik tip sıvı debi ölçüm sistemi ile online hidrostatik seviye sensörlü sıvı seviye ölçüm sisteminin satımına ilişkin olduğu görülmektedir.

Bu durumda, müdahil şirket tarafından iş deneyimini belgelendirmek maksadıyla sunulan sözleşme kapsamında yapılan işin uyuşmazlık konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin 7.6. maddesi kapsamında sayılan satım işlerinden olduğu anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık; dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.