Danıştay 13. Daire E.2025/1689 K.2025/2926

Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Bayilik lisansı sahibi davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda 24/04/2013 tarihinde yapılan denetimde, dağıtıcısı dışında akaryakıt ikmalinde bulunulduğunun tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin yedinci fıkrası uyarınca 70.000,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .. İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda 24/04/2013 tarihinde yapılan denetimde dağıtıcısı dışında akaryakıt ikmal edildiğinin tespit edilmesi üzerine davacı şirket hakkında ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile doğrudan soruşturma açılmasına karar verilerek ... tarih ve ... sayılı Soruşturma Raporu'nun düzenlendiği,

soruşturma raporunda yer alan tespitlere yönelik olarak davacıdan yazılı savunma istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı yazının 31/03/2016 tarihinde önce akaryakıt istasyonunun bulunduğu "..." adresine gönderilen tebliğ evrakının, şirketin adresten taşındığı ve yeni adresinin bilinmediği, adreste görevli ...'un sözlü beyanından öğrenilmiş olduğu şerhi düşülerek merciine iade edildiği,

daha sonra 11/05/2016 tarihinde şirket merkezinin bulunduğu "..." adresine gönderilen tebligat evrakının, şirketin adresten taşındığı ve adresinin bilinmediği şerhi düşülerek yine iade edilmesi üzerine yazılı savunma istemine ilişkin söz konusu yazının 15/06/2016 tarih ve 29743 sayılı Resmî Gazete'de ilanen tebliğ edildiği,

ardından tesis edilen dava konusu 26/01/2017 tarih ve ... sayılı Kurul kararının 23/03/2017 tarihinde akaryakıt istasyonunun bulunduğu "..." adresine gönderilen tebliğ evrakının şirketin adresten taşındığı ve yeni adresinin bilinmediğini söyleyen komşusu ...'nın sözlü beyanından öğrenildiği şerhi düşülerek merciine iade edilmesi üzerine 24/04/2017 tarih ve 30047 sayılı Resmî Gazete'de ilanen tebliğ edildiği, davacı tarafından ise 06/04/2022 tarihinde söz konusu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı;

... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin 16/02/2023 tarihli ara kararı ile davalı idareden, dava konusu işleme esas alınan ... tarih ve ... sayılı Soruşturma Raporu'nda belirtilen hususlarla ilgili davacı şirketin savunmasının istenilmesine ilişkin Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Denetim Dairesi Başkanlığı yazısının davacı şirketin adresine tebliğ edilememesi üzerine 15/06/2016 tarih ve 29743 sayılı Resmî Gazete'de ilanen tebliğ yapılmadan önce ve dava konusu ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının bildirimine yönelik olmak üzere,

24/04/2017 tarih ve 30047 sayılı Resmî Gazete'de ilanen tebligat yapılmadan önce 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 28. maddesine uygun şekilde davacının adres araştırmasının yapılıp yapılmadığı sorularak konuya ilişkin açıklayıcı bilgi ve belgelerin gönderilmesinin istenildiği; ara kararına verilen 27/02/2023 tarihli cevapta, hem Kurum kayıtlarında, hem Gelir İdaresi Başkanlığı kayıtlarında, hem de Ticaret Sicili Gazetesi üzerinde adres araştırması yapılarak tespit edilen adreslere anılan yazıların gönderildiğinin, tebligatların iade gelmesi üzerine Resmî Gazete'de ilanen tebligat yapıldığının belirtildiği;

Davalı idarece, 7201 sayılı Kanun'un ilgili düzenlemelerindeki usul izlenerek bir adres araştırması yapılması ve bütün araştırmalara rağmen tebligat yapılacak bir adrese ulaşılamaması halinde davacının adresi meçhul kapsamında değerlendirilerek ilanen tebligat usulünün uygulanmasına geçilmesi gerekirken, bu yol izlenilmeden ilanen tebligat yapılmasının tebligata ilişkin mevzuat düzenlemelerine aykırı olduğu;

Bu durumda, savunma istem yazısının usulüne uygun şekilde davacıya tebliğ edilmediğinin anlaşılması karşısında, usulüne uygun şekilde savunma istem yazısı tebliğ edilmeden ve savunma alınmadan davacı hakkında cezai işlem tesis edilmesine dair dava konusu işlemin hak arama özgürlüğü ve savunma hakkını kısıtlaması nedeniyle hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, yargılama giderleri arasında Kurumları aleyhine harca hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu.

24/04/2013 tarihinde yapılan denetimde dağıtıcısı dışında akaryakıt ikmali yapıldığının tespit edildiğinden bahisle dava konusu Kurul kararının tesis edildiği, savunma istem yazısının öncelikle Kurum kayıtlarında yer alan davacı şirketin adresine tebliğe çıkarıldığı, şirketin adresten taşındığı, yeni adresinin bilinmediği gerekçesi ile tebligatın iade edildiği, şirketin ticaret sicili gazetesinde ilan edilen adresine tebligat çıkarıldığı, bu tebligatın da şirketin adresten taşındığı ve yeni adresinin bilinmediği gerekçesiyle iade geldiği,

hem Kurum kayıtlarında hem Gelir İdaresi Başkanlığı kayıtlarında, hem de Ticaret Sicili Gazetesi üzerinde yapılan adres araştırması neticesinde davacı şirketin tespit edilen adreslerine tebligat çıkarıldığı, tebligatların iade edilmesi üzerine yazıların Resmî Gazete'de ilanen tebliğ edildiği, mevzuattan doğan yükümlülüklerin yerine getirildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

"..." adresinde bulunan davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda 24/04/2013 tarihinde gerçekleştirilen denetimde, dağıtıcısı dışında akaryakıt ikmal edildiğinin tespit edilmesi üzerine davacı şirket hakkında ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile doğrudan soruşturma açılmasına karar verilerek ... tarih ve ... sayılı Soruşturma Raporu düzenlenmiştir.

Soruşturma Raporu'nda yer alan tespitlere yönelik olarak davacı şirketten yazılı savunma istenilmesine ilişkin Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Denetim Dairesi Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı yazısı, önce akaryakıt istasyonunun bulunduğu "..." adresine gönderilmiş, tebliğ mazbatası, şirketin adresten taşındığının ve yeni adresinin bilinmediğinin adreste görevli ...'un sözlü beyanından öğrenilmiş olduğu şerhi düşülerek 31/03/2016 tarihinde mercine iade edilmesi üzerine,

anılan yazı bu defa 07/07/2011 tarih ve 7853 sayılı, 01/03/2012 tarih ve 8017 sayılı, 31/05/2012 tarih ve 8080 sayılı Ticaret Sicili Gazetelerinde davacı şirketin merkez adresi olarak ilan edilen "..." adresine gönderilmiş, bu tebliğ mazbatası da şirketin adresten taşındığı ve adresinin bilinmediği şerhi düşülerek 11/05/2016 tarihinde yeniden merciine iade edilmiştir.

Yazılı savunma istemine ilişkin söz konusu yazı 15/06/2016 tarih ve 29743 sayılı Resmî Gazete'de ilanen tebliğ edilmiş, ardından tesis edilen dava konusu ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı akaryakıt istasyonunun bulunduğu "..." adresine gönderilmiş ise de, tebliğ mazbatası şirketin adresten taşındığı ve yeni adresinin bilinmediğini söyleyen komşusu ...'nın sözlü beyanından öğrenildiği şerhi düşülerek 23/03/2017 tarihinde merciine iade edilmesi üzerine, dava konusu Kurul kararı da 24/04/2017 tarih ve 30047 sayılı Resmî Gazete'de ilanen tebliğ edilmiştir. Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin 16/02/2023 tarihli ara kararı ile davalı idareden, dava konusu işleme esas alınan ... tarih ve ... sayılı Soruşturma Raporu'nda belirtilen hususlarla ilgili davacı şirketin savunmasının istenilmesine ilişkin Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Denetim Dairesi Başkanlığı yazısının davacı şirketin adresine tebliğ edilememesi üzerine 15/06/2016 tarih ve 29743 sayılı Resmî Gazete'de ilanen tebliğ yapılmadan önce ve dava konusu ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının bildirimine yönelik olmak üzere,

24/04/2017 tarih ve 30047 sayılı Resmî Gazete'de ilanen tebligat yapılmadan önce 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 28. maddesine uygun şekilde davacının adres araştırmasının yapılıp yapılmadığı sorularak konuya ilişkin açıklayıcı bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiş; davalı idarece ara kararına verilen 27/02/2023 tarihli cevabi yazıda, hem Kurum kayıtlarında, hem Gelir İdaresi Başkanlığı kayıtlarında, hem de Ticaret Sicili Gazetesi üzerinde adres araştırması yapılarak tespit edilen adreslere tebligat gönderildiği, tebligatların iade gelmesi üzerine anılan yazıların Resmî Gazete'de ilanen tebliğ edildiği belirtilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun "İlanen tebligat" başlıklı 28. maddesinde, "Adresi meçhul olanlara tebligat ilanen yapılır. Yukarı ki maddeler mucibince tebligat yapılamıyan ve ikametgahı, meskeni veya iş yeri de bulunamıyan kimsenin adresi meçhul sayılır. Adresin meçhul olması halinde keyfiyet tebliğ memuru tarafından mahalle veya köy muhtarına şerh verdirilmek suretiyle tesbit edilir. Bununla beraber tebliği çıkaran merci, muhatabın adresini resmî veya hususi müessese ve dairelerden gerekli gördüklerine sorar ve zabıta vasıtasıyla tahkik ve tespit ettirir. ..." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelemesinden, davacı şirketin "..." adresinde bulunan akaryakıt istasyonunda gerçekleştirilen denetimde, dağıtıcısı dışında akaryakıt ikmal edildiğinin tespit edilmesi üzerine davacı şirket hakkında doğrudan soruşturma açılmasına karar verilerek düzenlenen Soruşturma Raporu'nda yer alan tespitlere yönelik olarak davacı şirketten yazılı savunma istenildiği, savunma isteme yazısının davacı şirketin akaryakıt istasyonunun bulunduğu adrese ve Ticaret Sicili Gazetelerinde merkez adresi olarak ilan edilen adresine gönderildiği,

şirketin bu adreslerden taşınması ve yeni adresinin bilinmemesi sebebiyle tebligat yapılamaması üzerine Resmî Gazete'de ilanen tebliğ edildiği, akabinde davaya konu Kurul kararının da davacı şirkete tebliğ edilememesi üzerine Resmî Gazete'de ilan edildiği, davalı idarece ara kararına verilen cevabi yazıda, Kurumlarında, Gelir İdaresi Başkanlığı kayıtlarında ve Ticaret Sicili Gazetelerinde yapılan araştırmalarda davacı şirketin başkaca bir adresine rastlanmadığının bildirildiği,

davacı şirket tarafından bu duruma yönelik olarak adreslerinde değişiklik yapıldığına ve bu hususta yeni adresin davalı idareye bildirildiğine yönelik bir iddiada bulunulmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davalı idare tarafından Kurumlarında kayıtlı olan davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunun bulunduğu adrese ve yapılan araştırmalar sonucunda edinilen şirketin merkez adresine gönderilen tebligatların iade edilmesi üzerine savunma isteme yazısının ve dava konusu ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının ilanen tebliğ edildiği; öte yandan, davacı şirket tarafından dava konusu Kurul kararının 21/02/2022 tarihinde öğrenildiği belirtilerek anılan Kurul kararının iptali istemiyle 06/04/2022 tarihinde açılan davanın süresinde görüldüğü,

bu bağlamda davacı şirketin dava konusu Kurul kararının iptali istemine ilişkin uyuşmazlığı mahkeme önüne taşıyarak uyuşmazlığın etkili bir şekilde karara bağlanmasını isteyebilmeye ilişkin mahkemeye erişim hakkının ve hukuk devleti ilkesinin uygulanma araçlarından biri olan hak arama hürriyetinin elinden alınmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, dosyanın esasının incelenmesi suretiyle karar verilmesi gerekirken,

savunma isteme yazısının usulüne uygun tebliğ edilmediği gerekçesiyle verilen dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.