Danıştay 13. Daire E.2025/1967 K.2025/2618

Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.

DAVALI : ... Kurumu VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359/b maddesinde belirtilen kaçakçılık suçunun işlendiğinden bahisle davacıya ait akaryakıt istasyonunun 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 20. maddesinin ikinci fıkrasının (g) bendi uyarınca mühürlenerek piyasa faaliyetinin geçici olarak durdurulmasına ilişkin Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (Kurum) Denetim Dairesi Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemine istinaden tesis edilen 21/03/2023 tarihli mühürleme işlemlerinin iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemlerin iptaline ilişkin ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılması ve davanın reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının onanmasına dair Dairemizin 18/12/2024 tarih ve E:2024/2066, K:2024/5652 sayılı kararının yargılamanın yenilenmesi yoluyla kaldırılarak bozulması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 53. maddesinin 2. fıkrası uyarınca davanın görev yönünden reddi ile davanın görevli ve yetkili olan ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve yargılamanın yenilenmesi talepli dilekçe 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, bölge idare mahkemeleri, idare mahkemeleri ve vergi mahkemelerinin bu Kanunla verilen görevleri yerine getirmek üzere kurulmuş "genel görevli" mahkemeler olduğu. 5. maddesinde, idare mahkemelerinin, vergi mahkemelerinin görevine giren davalarla ilk derecede Danıştay'da çözümlenecek olanlar dışındaki davaları çözümleyeceği.

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, “Bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere” karşı açılacak davaların ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'ca karara bağlanacağı. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde, dilekçelerin görev ve yetki yönünden inceleneceği.

15. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, 14. maddenin 3/a bendine göre adlî yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddine, idari yargının görevli olduğu konularda ise görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verileceği kurala bağlanmış.

"Yargılamanın yenilenmesi" başlıklı 53. maddesinin 2. fıkrasında, "Yargılamanın yenilenmesi istekleri esas kararı vermiş olan mahkemece karara bağlanır." kuralına yer verilmiştir.

Bu nedenle, yargılamanın yenilenmesi istemini karara bağlayacak yargı merciinin belirlenmesi için öncelikle "esas kararı vermiş olan mahkeme" kavramının irdelenmesi gerekmektedir.

Fıkra hükmünde sözü edilen esas karar deyimi ile, davanın tarafları arasındaki maddi uyuşmazlığı çözümleyen kararların amaçlandığı anlaşılmakta olup buna göre, Danıştayca verilen kararlara karşı yargılamanın yenilenmesine olanak tanıyan madde hükmünün, Danıştayın ancak ilk derece mahkemesi olarak verdiği kararlara veya Danıştayın ivedi yargılama usulü kapsamında temyiz başvuruları üzerine bozma kararıyla birlikte gerekli inceleme ve tahkikatı kendisi yaparak esas hakkında yeniden verdiği nihai kararlara karşı yapılacak başvurular hakkında uygulanabileceği sonucuna varılmaktadır.

Dava konusu işlemlerin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının, Dairemizin 18/12/2024 tarih ve E:2024/2066, K:2024/5652 sayılı kararıyla onandığı, Dairemizce ilk derece mahkemesi olarak veya ivedi yargılama kapsamında esas hakkında yeniden verilen bir nihai kararın bulunmadığı, davanın tarafları arasındaki maddi uyuşmazlığı çözümleyen nihai kararın Bölge İdare Mahkemesince verildiği gözetildiğinde, yargılamanın yenilenmesi istemi bakımından Dairemiz "esas kararı vermiş olan Mahkeme" olarak nitelendirilemeyeceğinden, istemin Ankara Bölge İdare Mahkemesince karara bağlanması gerekmektedir.

(X) KARŞI OY

Yargılamanın yenilenmesi talebinin öğretide de kabul edildiği üzere yeni bir dava olması ve yeni bir dava olarak adil yargılama ilkesinin bir unsuru olan üç dereceli yargılamanın gerçekleştirilmesi açısından genel yargılama usulü kapsamında 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda öngörülen yargılama aşamalarının bu dava için de tamamlanması gerektiği gerekçesiyle yargılamanın yenilenmesi talebinin ilk derece Mahkemesince karara bağlanması gerektiği oyuyla karara katılmıyorum.