Danıştay 13. Daire E.2025/1994 K.2025/2830

Dava konusu istem: İstanbul Gaz Dağıtım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketince 24/03/2025 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "12 Ay Süreli Yemek Temini ve Servisi Hizmeti" ihalesi dokümanına yönelik itirazen şikayet başvurusu üzerine ihalenin iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; dava dışı şirket tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine 2, 3 ve 4 numaralı iddialarının herhangi bir dayanağının bulunmaması, gerçeğe ve mevzuata aykırı olması gerekçesi ile reddedildiği, 1 numaralı iddiaya ilişkin olarak.

İdari Şartname’nin 25.3.1. maddesinde ihale konusu işte çalıştırılacak personelin hafta içi yemek ve ulaşımının idare tarafından ayni olarak karşılanacağı, ancak yüklenicinin ayda dört gün olmak üzere, personelinin sözleşme süresince çalışma günleri içerisinde bulunan ve idarenin yemek ve ulaşım hizmeti olmayan çalışmasında 71 personeline yemek hizmeti için günlük brüt 240 TL, ulaşım için 126 TL ödeme yapılacağı, bu ücretlerin 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’na göre,

her yıl Resmi Gazete'de tebliğ edilen “Yemek ve Ulaşım İstisna” tutarına göre arttırılarak çalıştırılan personele yüklenici tarafından ödenmek zorunda olduğu düzenlemesine yer verildiği, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’da bu hususta bir açıklama bulunmadığından, söz konusu düzenlemenin mevzuata aykırı olduğundan bahisle ihalenin iptaline ilişkin dava konusu Kurul kararının tesis edildiği;

davalı idarenin savunmasında, anılan Esaslar’ın 6. maddesinde ihale konusu işte tam zamanlı çalışan personel için asgari ücrette meydana gelecek değişiklik sebebiyle fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin kurallara yer verildiği, ancak Esaslar’da ihale konusu işlerde çalışan personele ödenen yol ve yemek ücreti için fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmadığı,

dolayısıyla konuya ilişkin düzenlemeleri içeren Esaslar’da yer almayan bir maliyet unsuru için fiyat farkı hesaplanması mümkün olmadığından bahsedilmiş ise de, Fiyat Farkına İlişkin Esaslar'ın 6. maddesinde sadece işçilik maliyetlerindeki değişikliklerde fiyat farkının nasıl hesaplanacağına ilişkin bir düzenleme getirildiği, buna göre fiyat farkının brüt işçilik giderleri üzerinden hesaplanması gerektiği, ödenecek yol ve yemek ücretlerine ilişkin ayrı bir satırın açılmadığı, zira bu giderlerin de işçilik giderlerine dahil olduğunun anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu Kurul kararında yer alan gerekçelerle temyiz isteminin kabulünün gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Mahkeme kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul Gaz Dağıtım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketince 24/03/2025 tarihinde açık ihale usulüyle... ihale kayıt numaralı "12 Ay Süreli Yemek Temini ve Servisi Hizmeti" ihalesi gerçekleştirilmiş, ihale dokümanına yönelik şikayet başvurusunun ihaleyi gerçekleştiren idarece reddedilmesi üzerine 28/03/2025 tarihinde itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuş, itirazen şikayet başvurusunda ileri sürülen 1. iddia yerinde görülerek ihalenin iptaline yönelik ... tarih ve ... sayılı Kamu İhale Kurulu tesis edilmiş, anılan Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar'ın "İşçilik maliyetlerindeki değişiklik" başlıklı 6. maddesinde, "(1) İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca çalıştırılan işçinin idari şartnameye göre ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki fark, 5 inci madde uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.

(2) İhale dokümanında sözleşme kapsamında çalıştırılacak personele brüt asgari ücretin belli bir yüzde fazlası oranında ücret ödenmesi öngörülmüş ise, uygulama ayında fiilen ödenen ücret üzerinden fiyat farkına esas olacak brüt maliyet bulunur ve fiyat farkı, bu maliyete asgari ücretteki brüt artış oranı uygulanarak hesaplanır. Ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma ücretiyle ilgili olarak bu fıkraya göre belirlenen ücret esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.

(3) Uygulama ayına ilişkin aylık ücret bordrosunda belirtilen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı ile idari şartnamede idarece öngörülen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı arasında farklılık olması halinde, bu değişiklik fiyat farkı hesabında dikkate alınır."; "Uygulama esasları" başlıklı 7. maddesinde, "Bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Bu hizmet alımı ihalelerinde aşağıdaki hususlar çerçevesinde düzenleme yapılır.

a) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunludur.

b) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşmayan;

1) İhale dokümanında personel sayısı belirlenerek haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı düzenlenen hizmet alımlarında, sadece 6 ncı maddeye göre veya idarelerin takdirine bağlı olarak tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilir.

2) Diğer hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilebilir." kuralları yer almaktadır.

Uyuşmazlık konusu ihaleye ait İdari Şartname'nin "Teklif fiyata dahil olan giderler" başlıklı 25. maddesinde; " 25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. (…)

Bu sözleşme kapsamında çalışan personelin hafta içi yemek ve ulaşımı İdare tarafından ayni olarak karşılanacaktır. Ancak Yüklenici, personelinin sözleşme süresince çalışma günleri içerisinde bulunan ve İdare’nin yemek ve ulaşım hizmeti olmayan çalışmasında (ayda dört gün), 18. lokasyonda çalışacak 3 (üç) personel hariç olmak üzere 71 (yetmiş bir) personeline yemek hizmeti için 240 TRY/Gün brüt, ulaşım hizmeti için ise 126 TRY/Gün brüt günlük ödeme yapacaktır.

Sözleşme süresi boyunca yemek ve ulaşım ücreti, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununa göre, her yıl Resmi Gazete'de tebliğ edilen “Yemek ve Ulaşım İstisna” tutarına göre arttırılarak çalıştırılan personele Yüklenici tarafından ödenmek zorundadır. Bu ödemeler maaş bordrosunda gösterilecektir. 18. lokasyon personeline yemek ve ulaşım ücreti ödenmeyecektir. (…)”, “Fiyat farkı” başlıklı 46. maddesinde “46.1.

İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1. 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar'ın 6'ncı maddesine göre fiyat farkı hesaplanacaktır.” kurallarına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, İdari Şartname'nin 46. maddesinde, fiyat farkı hesaplamasının 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar'ın 6. maddesine göre yapılacağının düzenlendiği, anılan Esaslar'ın 6. maddesinin ihale konusu işte tam zamanlı çalışan personel için asgari ücrette meydana gelecek değişiklik sebebiyle fiyat farkı düzenlenmesine ilişkin olduğu,

İdari Şartname'nin 25.3.1. maddesinde yer alan bazı günler için verilecek yemek ve ulaşım ücretinin 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununa göre, her yıl Resmi Gazete'de tebliğ edilen “Yemek ve Ulaşım İstisna” tutarına göre arttırılması düzenlendiği, ancak anılan Esaslarda yer almayan bir maliyet unsuru için fiyat farkı hesaplanmasının mümkün olmadığından bahisle dava konusu Kurul kararının tesis edildiği anlaşılmaktadır.

İdare Mahkemesince, Esaslar'ın 6. maddesinde sadece işçilik maliyetlerindeki değişikliklerde fiyat farkının nasıl hesaplanacağına ilişkin bir düzenleme getirildiği, buna göre fiyat farkının brüt işçilik giderleri üzerinden hesaplanması gerektiği, ödenecek yol ve yemek ücretlerine ilişkin ayrı bir satırın açılmadığı, zira bu giderlerin de işçilik giderlerine dahil olduğu değerlendirilerek dava konusu Kurul kararının iptaline karar verilmiştir.

Bununla birlikte, idarenin yemek ve ulaşım hizmeti olmayan 4 güne ilişkin olarak ödeyeceği yemek ve yol ücretinin istisna tutarına göre güncellenmesinin fiyat farkına ilişkin bir düzenleme olmadığı, yapılması istenilen ödemenin yemek ve yol ücretine ilişkin olarak Gelir Vergisi Kanunu'nun gelir vergisinden istisna tutulacak günlük yemek ve yol ücretinin yıl sonunda çıkarılacak olan Tebliği ile artırılan rakam üzerinden gerçekleştirilmesine ilişkin olduğu, başka bir anlatımla bu unsurun anılan Esasların 6. maddesi kapsamında değerlendirilmemesi gerektiği anlaşıldığından,

anılan Esaslarda yer almayan bir maliyet unsuru için fiyat farkı hesaplanmasının mümkün olmadığından bahisle tesis edilen dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk, dava konusu işlemin iptaline ilişkin Mahkeme kararında ise sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.