Danıştay 13. Daire E.2025/2293 K.2025/3039

Dava konusu istem: Mülkiyeti davalı Belediyeye ait ... Mahallesi, ... Bulvarı, ... ... ada, ... parsel üzerinde bulunan 20 m² alanın büfe yeri olarak 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca açık teklif usulüyle 3 yıl süreyle kiraya verilmesine ilişkin 10/12/2024 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin idare tarafından iptal edilmesine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen kararda; davacı şirketin uyuşmazlık konusu ihale için gerekli şartları sağlayarak ihaleye katıldığı ve idarece öngörülen muhammen bedelin (aylık 15.000,00-TL+KDV) üzerinde bir teklifle (aylık 34.000,00-TL+KDV) ihalenin uhdesinde bırakılmasına karar verildiği, ancak ihalenin ita amirince uygun bulunmayarak iptal edildiği, davalı idare tarafından, dava konusu işlemde ihalenin iptaline ilişkin herhangi bir gerekçe belirtilmediğinden Mahkemelerinin 30/05/2025 tarihli ara kararı ile "İhalenin neden iptal edildiğinin açıklanarak, ihalenin iptaline dayanak olan bilgi ve belgelerin gönderilmesi"nin istenildiği,

ara kararına davalı idarece verilen cevapta. "Çevrede yaşayan vatandaşların söz konusu yerde büfe yapılmasına yoğun tepki göstermeleri ve alanın tamamen kamuya açık park olarak kalmasını talep etmeleri nedeniyle ihalenin iptal edildiği"nin bildirildiği;

Bu itibarla, uyuşmazlık konusu ihalenin 19/12/2024 tarihinde iptal edildiği, vatandaşlar tarafından verilen bahse konu dilekçenin ise 26/12/2024 tarihinde kayda alındığı, işlem öncesinde vatandaşlardan bu yönde bir talep geldiğine dair somut herhangi bir bilgi ve belgenin dosyaya sunulmadığı, kaldı ki vatandaşlardan gelen söz konusu talebin, usulüne uygun bir şekilde açıklık ve rekabet ilkeleri sağlanmak suretiyle muhammen bedelin üzerinde bir bedelle gerçekleştirilen ihalenin iptaline tek başına sebep olamayacağı, ihalede kamu yararı bulunmadığını gösteren hukuken itibar edilebilir başkaca somut herhangi bir delilin de ortaya konulamadığı anlaşıldığından, ihalenin ita amirince iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, ... tarih ve ... sayılı Beylikdüzü Belediyesi İşletme ve İştirakler Müdürlüğü yazısında, "ihale konusu alanın meri imar planında 'Özel Proje Alanı' olarak planlandığı, bu taşınmazla ilgili Başkanlık Makamınca farklı projelendirme çalışmaları düşünüldüğünden günübirlik tesislerin yapılmasının planlanmadığı"nın belirtildiği, ihalenin iptali kararının kamu yararı dışında subjektif nedenlerle alındığının ortaya konulamadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, davalı idarenin uyuşmazlık konusu ihalenin kamu yararına aykırı olduğunu gösterecek herhangi bir somut, nesnel ve hukuken geçerli belge veya rapor ibraz edemediği, bu yönüyle idarenin, kamu yararı iddiasını ispatlayamadığı, temyize konu Mahkeme kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Mülkiyeti davalı Belediyeye ait İstanbul ili, Beylikdüzü ilçesi ... Mahallesi, ... Bulvarı, ... ... ada, ... parsel üzerindeki 20 m² alanın büfe yeri olarak 2886 sayılı Kanun'un 45. maddesi uyarınca açık teklif usulüyle üç yıl süreyle kiraya verilmesine ilişkin ihale 10/12/2024 tarihinde gerçekleştirilmiş ve aynı tarihli encümen kararı ile ihalenin 34.000,00-TL+KDV(Aylık) bedelle davacı şirket üzerinde bırakılmasına, kararın 2886 sayılı Kanun'un 31. maddesi uyarınca ita amirinin onayına sunulmasına karar verilmiştir.

... tarih ve ... sayılı işlem ile ita amirince encümen kararı onaylanmayarak ihale iptal edilmiş, ihalenin iptalini davacı şirkete bildiren aynı tarih ve ... sayılı yazı davacı şirketin adresine tebliğe çıkmış ancak 23/12/2024 tarihli tebliğ mazbatasında tebliğ olunan şahsın ad ve soyadı bilgisine yer verilmemiştir.

Bununla birlikte, davacı tarafından 26/12/2024 tarihli dilekçeyle; "... tarafımca ihale kazanılmış ve hak sahibi olunmuştur. Başkanlık Makamınca iptal edilmesinin haklı gerekçesinin tarafıma bildirilmesini rica ederim." denilmek suretiyle davalı idareye başvuruda bulunulmuştur.

Anılan başvuruya verilen ... tarih ve ... sayılı cevabi yazı üzerine, ihalenin idare tarafından iptal edilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle 26/02/2025 tarihinde bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin birinci fıkrasında, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gün olduğu; 11. maddesinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce idari işlemin kaldırılmasının, geri alınmasının, değiştirilmesinin veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı kurala bağlanmıştır.

2577 sayılı Kanun'un "İvedi yargılama usulü" başlıklı 20/A maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda ivedi yargılama usulünün uygulanacağı; ikinci fıkrasının (a) bendinde, ivedi yargılama usulünde dava açma süresinin otuz gün olduğu; (b) bendinde ise, ivedi yargılama usulünde Kanun'un 11. maddesinin uygulanmayacağı kuralı yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Aktarılan mevzuatın değerlendirilmesinden, ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden kaynaklanan uyuşmazlıkların ivedi yargılama usulüne tabi olduğu, bu usule tabi olan uyuşmazlıklarda dava açma süresinin otuz gün olduğu ve dava açılmadan önce idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması istemiyle, 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında yapılacak bir başvurunun işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmayacağı anlaşılmaktadır.

Öte yandan, Anayasa'nın 40. maddesinin ikinci fıkrasına göre, idarelerin işlemlerinde, ilgililere hangi mercilere başvurulabileceği ve sürelerini belirtmesi gerekmekte olup, idarece yazılı olarak bildirilen ve özel dava açma süresine tabi olan bir işlemde dava açma süresinin gösterilmemiş olması durumunda, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 15/03/2022 tarih ve E:2021/2, K:2022/1 sayılı kararıyla, genel dava açma süresinin uygulanması gerektiği yönünde içtihatların birleştirilmesine karar verilmiştir.

Bu itibarla, uyuşmazlık konusu ihalenin ita amirince onaylanmayarak iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde, başvuru yolunun ve süresinin gösterilmediği, bu işlemin davacı şirkete usulüne uygun olarak tebliğ edilip edilmediğinin de anlaşılamadığı dikkate alındığında, dava açma süresinin tespitinde 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesi uyarınca otuz günlük özel dava açma süresinin değil, altmış günlük genel dava açma süresinin uygulanması gerektiği, davacı tarafından 26/12/2024 tarihli dilekçeyle davalı idareye başvuruda bulunularak "ihalenin iptal edilmesinin haklı gerekçesinin tarafına bildirilmesi"nin talep edildiği,

dolayısıyla davacının en geç 26/12/2024 tarihinde ihalenin iptal edildiğinden haberdar olduğu, bu nedenle, dava açma süresinin anılan tarihi izleyen günden itibaren başladığının kabulü gerekmektedir.

Buna göre, 26/12/2024 tarihini izleyen günden itibaren altmış günlük dava açma süresi içinde ve en geç 24/02/2025 tarihinde dava açılması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra 26/02/2025 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, davanın esası incelenerek dava konusu işlemin iptali yolunda verilen temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet görülmemiştir.