Danıştay 2. Daire E.2005/2066 K.2006/506

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2/a maddesinde '' iptal davalarının idari işlemlerden dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılabileceği kuralı yer almıştır.

Devlet memurlarının görevlerindeki başarı durumlarının, ehliyet ve liyakatlarının, görev sırasındaki tutum ve davranışlarının, kişilik yapılarının birbirinden farklılık göstermesinin doğal bulunması nedeniyle sicillerin doldurulmasında 100 tam not üzerinden derecelendirme sistemi benimsenmiş ve Devlet Memurları Sicil Yönetmeliğinin 16.maddesinde sicil notu ortalaması 60 dan 75 e kadar olanların orta, 76 dan 89 a kadar olanlar iyi, 90 dan 100 e kadar olanların çok iyi derecede başarılı olmuş olumlu, 59 ve daha aşağı not alanların ise yetersiz görülmüş, olumsuz sicil almış sayılacakları hükme bağlanmıştır.

657 sayılı Yasanın değişik 119.maddesinde sicil raporlarındaki sicil notu ortalaması 100 üzerinden 60 ve daha yukarı olanların olumlu sicil almış sayılacakları belirtilmiştir. Kamu görevlilerinin kimi hakları elde edebilmeleri açısından puan durumuna bakılmaksızın olumlu sicil almış almak, diğer koşullarında varlığı halinde yeterli sayılmış ise de, başka bazı hakları kazanabilmek yönünden, salt olumlu sicil almanın yeterli olmadığı ve olumlu sicil derecesinin esas tutulduğu bilinmektedir.

Pekiyi ya da iyi dercecede olumlu sicil almış olanların, liyakat esasının doğal sonucunu olarak bir üst göreve veya yöneticilik görevine atanma konusunda orta derecede olumlu sicil alanlara göre tercih edilmesi de "olumlu sicilin derecesinin" kamu görevlilerinin mesleki geleceklerinde taşıdığı önemi göstermektedir.

Sicil raporlarının belirtilen hukuki sonuçlarına göre, olumlu sicil almış bulunan bir kamu görevlisinin olumlu sicilin derecesini yetersiz bularak sicilin bu yönden iptali için dava açmakta hukuki menfaatinin bulunduğuna kuşku yoktur.

Belirtilen sebeple, uyuşmazılğın esası incelenerek hüküm kurulması gerekirken, dava konusu sicillerin olumlu olduğu, dolayısıyla "...davacının hukukunu etkilemediği,hak ve yükümlülüklerinde değişiklik meydana gelmediği''gerekçesiyle, 2577 sayılı kanunun 15/1-b maddesi uyarınca, davanın reddi yolundaki idare mahkemesi kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.

Açıklanan sebeplerle, davacının temyiz isteminin kabulüyle İdare Mahkemesi kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49.maddesinin 1/b fıkrası uyarınca bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmüştür.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay İkinci Dairesi'nce işin gereği düşünüldü:

Dava, davalı idarede Başmüfettiş olarak görev yapan davacının 4982 sayılı Bilgi Edinme Kanunu kapsamında öğrenmiş olduğu 69 puanla orta düzeyde düzenlenmiş 2003 yılına ait sicil raporunun iptali istemiyle açılmıştır.

... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; sicil raporunun olumsuz olmadığı ve bu raporlara istinaden ilgililer hakkında herhangi bir işlem tesis edilmediği sürece iptal davasına konu edilemeyeceği, bu durumda orta düzeyde bile olsa olumlu olarak düzenlenen dava konusu 2003 yılı sicil raporu davacının hukukunu etkilemediği için davanın esasının incelenmesi olanağı bulunmadığı gerekçesiyle 2577 sayılı Yasanın 15/1-b maddesi uyarınca dava reddedilmiştir.

Davacı, 2003 yılı sicil raporunun orta düzeyde belirlenmesinin hukuki açıdan çeşitli biçimlerde hak kaybına yol açabileceğini ileri sürmekte ve İdare Mahkemesi kararının temyizen incelenerek bozulmasını istemektedir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 111. maddesinde, Devlet memurlarının ehliyetlerinin tespitinde, kademe ilerlemelerinde, derece yükselmelerinde, emekliye çıkarma veya hizmetle ilişkilerinin kesilmesinde özlük ve sicil dosyalarının başlıca dayanak olduğu;113. maddesinde, sicil amirlerinin belli zamanlarda düzenleyecekleri sicil raporlarında, memurların liyakat derecesini not esasına göre kıymetlendirerek tespit edecekleri.

115. maddesinde, sicil amirlerinin mahiyetlerindeki memurların sicil raporları ile birlikte, bunların genel durum ve davranışları bakımından da olumlu ve olumsuz nitelikleri, kusur ve eksiklikleri hakkında mütalaalarını bildirecekleri.

119. maddesinde de, sicil raporlarındaki sicil notu ortalaması 100 üzerinden 60 ve daha yukarı olanların olumlu sicil almış sayılacağı, sicil raporlarındaki sicil notu ortalaması 60'ın altında olanların olumsuz sicil almış sayılacağı belirtilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 121. maddesi hükmü uyarınca çıkarılan Devlet Memurları Sicil Yönetmeliği'nde de benzer düzenlemelere yer verilmiştir. Anılan Yönetmeliğin 17. maddesinde, sicil amirlerinin sicil raporunu doldurdukları her memuru; a) dış görünüşü (kılık, kıyafet), b) zeka derecesi ve kavrayış kabiliyeti, c) azim ve sebatkarlık, dürüstlük, sır saklamada güvenirlilik ve beşeri münasebetlerdeki başarısı,

d) alkol, kumar, vb. alışkanlıkları memuriyetle bağdaşmayacak ölçüde sürdürme, dedikodu yapma, kıskançlık, kin tutma gibi kötü huy davranışları, bakımından genel bir değerlendirmeye tabi tutacakları, sicil döneminde edinilen bilgi ve müşahadelerden yararlanılarak yapılacak değerlendirme sonuçlarına göre memurların olumlu ve olumsuz yönleri, kusur ve noksanları hakkındaki düşüncelerin sicil raporunun şahsiyet değerlendirilmesine ait bölümüne ayrı ayrı açık ve gereğine göre kısa veya teferruatlı olarak yazılacağı, sicil amirlerinin memurların genel durum ve davranışları hakkındaki düşüncelerinin, not takdirlerinde dikkate alınacağı.

19. maddesinde, sicil amirlerinin sicil raporlarını itinalı, doğru ve tarafsız bir şekilde düzenlerken, Devlete sadakat ve bağlılığı, memuriyet sıfatının gerektirdiği şeref ve itibar ile hizmetlerin süratli ve ekonomik bir şekilde yürütülmesini, güvenilir ve yetenekli memurların yükselmelerini, diğerlerinin ise kamu hizmetlerinden uzaklaştırılmaları gerektiğini esas alacakları.

20. maddesinde de, her derecedeki sicil amirlerinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak memurlar hakkında sicil raporlarında yaptıkları değerlendirmelerin birbirinden bağımsız ve 16 ncı madde hükümlerine göre etkili ve geçerli olduğu hükme bağlanmıştır.

Yukarıda belirtilen hukuki düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, sicil raporları; her yıl için yeniden düzenlenen, ilgili memurun o yıl içindeki mesleki bilgisini, deneyimini, tutum ve davranışlarını yansıtan ve tüm bu hususların yetkili sicil amirlerince değerlendirilmesinden sonra oluşan bir hukuki belgedir. Sicil raporlarındaki kanaatin oluşmasına etki eden hususların somut bilgi ve belgeye dayandırılma zorunluluğu ise, "sicillerin objektifliği" ilkesinin sonucudur.

657 sayılı Yasanın değişik 119. maddesinde sicil raporlarındaki sicil notu ortalaması 100 üzerinden 60 ve daha yukarı olanların olumlu sicil almış sayılacakları belirtilmiştir. Kamu görevlilerinin kimi hakları elde edebilmeleri açısından puan durumuna bakılmaksızın olumlu sicil almış olmak, diğer koşulların da varlığı halinde yeterli sayılmış ise de, başka bazı hakları kazanabilmek yönünden, salt olumlu sicil almanın yeterli olmadığı, olumlu sicilin derecesinin de önem arzettiği bilinmektedir.

Pekiyi ya da iyi derecede olumlu sicil almış olanların, liyakat esasının doğal sonucu olarak bir üst göreve atanma konusunda tercih edilmeleri sicilin derecesinin kamu görevlilerinin mesleki geleceklerinde taşıdığı önemi göstermektedir. Bu nedenle olumlu sicil almış bulunan bir kamu görevlisinin sicil notunu yetersiz bularak iptali için dava açmasında menfaatinin bulunduğunu kabul etmek gerekir.

Bu durumda uyuşmazlığın esası incelenerek hüküm kurulması gerekirken, dava konusu sicil raporunun olumlu olduğu, dolayısıyla davacının hukukunu etkilemediği, hak ve yükümlülüklerinde değişiklik meydana getirmediği gerekçesiyle davanın 2577 sayılı Yasanın 15/1-b maddesi uyarınca incelenmeksizin reddi yolundaki Mahkeme kararında yasal isabet bulunmamaktadır.