Danıştay 2. Daire E.2021/10636 K.2023/2619

Dava Konusu İstem

Dava; İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, … Mahallesi, … Sokak, … Apartmanı, No:… adresinde bulunan "… Optik" unvanlı optisyenlik alanında faaliyet gösteren işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadığından bahisle ruhsat ibraz edilmemesi halinde işyerinin sanat ve ticaretten men edilerek mühürleneceğine ilişkin 03/09/2014 ve 20/11/2014 günlü tebellüğ ilmühaberleri ile işbu tebellüğ ilmühaberlerinin iptal edilmesi istemiyle yapılan 18/12/2014 günlü başvurunun reddine yönelik … günlü, … sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti :.

İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; davacı şirkete ait optisyenlik müessesine İstanbul İl Sağlık Müdürlüğünce verilmiş 20/04/2012 günlü optisyenlik müessesesi ruhsatnamesi bulunduğu ve müessesenin bugüne kadar bu ruhsatnameye dayalı olarak faaliyetini sürdürdüğü, optisyenlik müesseselerine mahsus olmak üzere hazırlanan 5193 sayılı Optisyenlik Hakkında Kanun ve bu kanuna istinaden çıkartılan Optisyenlik Müesseseleri Hakkında Yönetmelik'in 8. maddesinin 6. fıkrası uyarınca davacı şirketin İl Sağlık Müdürlüğünden aldığı ruhsatname dışında ilgili belediyeden ayrıca işyeri açma ve çalışma ruhsatı alma zorunluluğunun bulunmadığı,

davacı şirkete ait işyerinin Optisyenlik Müesseseleri Hakkında Yönetmelik hükümleri dikkate alınmadan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine dayanılarak işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı bulunmadığı gerekçesiyle sanat ve ticaretten men edilerek mühürlenmesine ilişkin dava konusu işlemlerin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemler iptal edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, bildirim niteliğindeki dava konusu 03/09/2014 ve 20/11/2014 günlü tebellüğ ilmühaberlerinin icrai nitelikte olmadıkları, mühürleme işleminin 18/12/2014 tarihinde gerçekleştirildiği, mühürleme işlemine herhangi bir itirazda bulunulmadığı gibi, dava konusu da edilmediği,

optisyenlik müessesesi açacak işyerlerine yönelik İl Sağlık Müdürlüğü tarafından düzenlenen optisyenlik müessesesi ruhsatnamesi ile belediye tarafından verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının kapsam bakımından farklı nitelikte belgeler oldukları, 5193 sayılı Kanun'a göre alınacak izin dahilinde açılacak optisyenlik müesseselerinde faaliyetin yürütüleceği mekana dair işyerinin fen ve itfaiye yönünden uygunluğu, yapı kullanma izni bulunup bulunmadığı yönlerinden de belediyelerce tetkiki suretiyle işletme ruhsatı verilmesi gerektiği,

3572 sayılı Kanun'un 2. maddesinde bu kanunun uygulanmayacağı istisnalar arasına optisyenlik müesseselerinin sayılmadığı, dolayısıyla dava konusu işletmenin belediyeden işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınması zorunluluğu bulunduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararı uyarınca Danıştay Onuncu Dairesine; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen davada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul ili, Beşiktaş İlçesi,. Mahallesi,. Sokak,. Apartmanı, No:… adresinde bulunan işyerinin davacı şirket tarafından optisyenlik müessesesi olarak işletildiği, söz konusu işyerinin bulunduğu taşınmazdaki kat malikleri tarafından mesken niteliğindeki davaya konu işyerinin muvafakatleri alınmaksızın davacı şirket tarafından işyeri olarak kullanıldığından bahisle yasal işlem yapılması yönünde talepte bulunulması üzerine,

davalı idarece 03/09/2014 ve 20/11/2014 günlü tebellüğ ilmühaberleri düzenlenmek suretiyle davacı şirketin işyerinin ruhsatsız faaliyet gösterdiği tespitiyle İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 6. maddesi uyarınca işyeri açma ve çalışma ruhsatı ibraz edilmediği takdirde işyerinin sanat ve ticaretten men edilerek mühürleneceğinin davacı şirkete bildirildiği,

davacı şirket tarafından 18/12/2014 günlü başvuru ile İl Sağlık Müdürlüğü tarafından işyeri adına düzenlenen 20/04/2012 günlü optisyenlik müessesesi ruhsatnamesi bulunduğundan bahisle Optisyenlik Müesseseleri Hakkında Yönetmelik'in 8. maddesi uyarınca ayrıca işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınması gerekmediği gerekçesiyle idareden 03/09/2014 ve 20/11/2014 günlü tebellüğ ilmühaberlerinin iptaline karar verilmesinin talep edildiği,

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 5. maddesinin (b) bendine istinaden faaliyet gösterilen binanın kat maliklerinden söz konusu yerde faaliyet gösterilebileceğine dair oybirliğiyle alınmış bir karar olması şartıyla işyeri açma ve çalışma ruhsatı alması gerektiği gerekçesiyle davacı şirketin18/12/2014 günlü başvurusunun … günlü, … sayılı işlem ile reddi üzerine 03/09/2014 ve 20/11/2014 günlü tebellüğ ilmühaberleri ile bu ilmühaberlerin iptal edilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3572 Sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 2. maddesinde; bu Kanun hükümlerinin.

1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanununun 268-275 inci maddeleri kapsamına giren 1 inci sınıf gayrisıhhi müesseselere, nerede açılırsa açılsın, yakıcı, parlayıcı, patlayıcı ve tehlikeli maddelerle çalışılan işlerle oksijen LPG dolum ve depoları, bunlara ait dağıtım merkezleri, perakende satış yerleri, taşocakları, akaryakıt istasyonları ve benzeri yerlere, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu kapsamına giren turizm işletmelerine, 1., 2. ve 3. sınıf gıda maddesi üreten gayri sıhhi müesseselere,1136 sayılı Avukatlık Kanunu uyarınca açılan avukatlık bürolarına,

3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu uyarınca meslek mensuplarınca açılan bürolara, 1512 sayılı Noterlik Kanununa göre kurulan noterlik dairelerine uygulanmayacağı, 3. maddesinde; belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan tüm işyerleri ve işletmelere işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye yetkili idarenin belediyeler olduğu hükme bağlanmıştır.

10/08/2005 günlü, 25902 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 6. maddesinin 1. fıkrasında, yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı, işyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemlerin bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmayacağı,

işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin ise yetkili idareler tarafından kapatılacağı, Geçici 1. maddesinde ise; bu Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce mevzuatına uygun olarak ruhsatlandırılmış bulunan işyerlerinin yeniden ruhsatlandırılmayacağı düzenlenmiştir.

5193 sayılı Optisyenlik Müesseseleri Hakkında Kanun'un 7. maddesinin 2. fıkrasında; Optisyenlik müessesesi açıp işletmek isteyenlerin, müessesenin açılacağı ilin en yüksek sağlık idaresinden optisyenlik müessesesi ruhsatı almak zorunda olduğu kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunda işyeri ruhsatı alması gerekmeyen kuruluşların sayma yoluyla belirtildiği, optisyenlik müesseselerinin ise bu kuruluşlar arasında sayılmadığı, Optisyenlik Müesseseleri Hakkında Kanun'da optisyenlik müessesesi açıp işletmek isteyenlerin müessesenin açılacağı ilin en yüksek sağlık idaresinden optisyenlik müessesesi ruhsatı almak zorunda olduğu kurala bağlanmakla birlikte, işbu özel kanuna istinaden alınan ruhsat haricinde ayrıca işyeri açma ve çalışma ruhsatı almak zorunda olunmadığı yönünde herhangi bir hükme yer verilmediği,

dolayısıyla bu müesseselerin 3572 sayılı Kanun kapsamında yer alan ve ruhsata tabi müesseselerden olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda.

10/08/2005 günlü, 25902 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in yürürlüğe girdiği 10/08/2005 gününden sonra İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü tarafından düzenlenen 20/04/2012 günlü optisyenlik müessesesi ruhsatnamesine istinaden faaliyette bulunan davaya konu işletmenin, salt İl Sağlık Müdürlüğü tarafından düzenlenen ruhsata sahip olmasının ilgili belediyeden işyeri açma ve çalışma ruhsatı alma mükellefiyetini ortadan kaldırmayacağı,

Geçici 1. madde kapsamında bulunmayan işyerinin yukarıda aktarılan düzenlemeler uyarınca belediyeden ayrıca işyeri açma ve çalışma ruhsatı da alması gerektiği açık olup, Mahkemece her ne kadar İl Sağlık Müdürlüğünden optisyenlik müessesesi ruhsatnamesini almış müesseselerin ilgili belediyeden ayrıca işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı almak zorunda olmadığı yönünde hüküm bulunan Optisyenlik Müesseseleri Hakkında Yönetmelik'in 8. maddesinin 6. fıkrası uyarınca dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiş ise de;

kararda dayanak alınan işbu yönetmelik hükmünün iptali istemiyle açılan davada, Danıştay Onbeşinci Dairesinin 04/03/2016 günlü, E:2014/607, K:2016/1370 sayılı kararı ile optisyenlik müesseselerinin 3572 sayılı Kanun kapsamında olduğu,

bu Kanun uyarınca ruhsat almaları gerektiği, dayanak Kanun'da ayrıca belediyeden işyeri açma ve çalışma ruhsatı almaları gerekmediği yönünde bir hüküm bulunmadığı halde bu konuya anılan yönetmelik hükmüyle istisna getirilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle Optisyenlik Müesseseleri Hakkında Yönetmelik'in 8. maddesinin 6. fıkrasının iptali yönündeki kararın Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 15/11/2018 günlü, E:2016/4283, K:2018/4801 sayılı kararı ile onanıp, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 05/03/2020 günlü, E:2019/746, K:2020/628 sayılı kararı ile de karar düzeltme isteminin reddine karar verildiği görüldüğünden,

ruhsatsız faaliyet gösterdiği sabit olan işyerinin bu şekilde faaliyette bulunamayacağı, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesine istinaden işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılması gerektiği gözönüne alındığında, ruhsat ibraz edilmemesi halinde işyerinin sanat ve ticaretten men edilerek mühürleneceği bildirimine yönelik tebellüğ ilmühaberleri ile söz konusu tebellüğ ilmühaberlerinin iptal edilmesi yönündeki başvurunun reddine ilişkin işlemde

hukuka aykırılık bulunmadığından, söz konusu işlemlerin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.