Danıştay 2. Daire E.2021/10676 K.2023/3125

2- …

İSTEMİN KONUSU

… İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava Konusu İstem : Dava; Antalya ili, Alanya ilçesi, … Mahallesi, … Cad., … Apt., No:… adresinde faaliyet gösteren … Fırın unvanlı işyerine ait 23/12/2014 günlü işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin 06/02/2015 günlü işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : … İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; önceki işyeri sahibinin işyerini 22/12/2014 tarihinde kapattığı, davacının ise ertesi gün 23/12/2014 tarihinde başvuruda bulunarak işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlenmesini istediği gibi, davalı idarece de aynı tarihli 23/12/2014 günlü işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği dikkate alındığında davacının bu işyerini devraldığı, bu nedenle de İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlama İlişkin Yönetmeliğin 8. maddesi hükmünün uygulanarak işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlenmesi gerektiği açık olduğundan, davalı idarece işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; davacının söz konusu işyerini 14/01/2014 tarihinde satın aldığı, önceki işletmeci olan … adlı şahsın vergi dairesine 2013 yılı Aralık ayında işyeri kapatma bildirimi yaptığı, yani işyerinin 2013 yılı Aralık ayında kapatıldığı.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 8. maddesinde “Ruhsatın yenilenmesi veya intibakı gereken hallerde yetkili idareye en geç üç ay içinde müracaat edilmesi zorunludur”. hükmü yer aldığı, davacı tarafça bu süre içerisinde herhangi bir başvuruda bulunulmadığı; bu nedenle dava konusu işyerinde devir hükümlerinin uygulanabilmesinin mümkün olmadığı, müracaat tarihinde faal bir işyeri bulunmaması nedeniyle davacı tarafından yapılan müracaatın yeni bir ruhsat talebi olarak değerlendirildiği ve Yönetmeliğin 12. maddesine göre kendisine işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildiği.

Yine aynı Yönetmeliğin 26/11/2014 günlü resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Geçici 3. maddesinde “Bu maddenin yayımı tarihinden önce yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi özel şekline uygun olarak düzenlenen ve bu haliyle tapu kütüğüne tescil edilen yapılarda açılacak fırınlarda ayrık nizamda müstakil bina şartı aranmaz.

İşyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan ancak ayrık nizamda müstakil binada bulunmayan ekmek fırınları devredilemez.” hükmünün yer aldığı; anılan işyerinin bu şartları taşımadığı; ayrık nizamda müstakil binada bulunmayan dava konusu işyerinin devredilmesinin mümkün olmadığı.

Yönetmelik hükümleri gereğince “özel yapı şeklini gerektiren” işyerine, ekmek fırını olarak ruhsat verilebilmesi için yapı kullanma izin belgesinin fırın olarak düzenlenmesi gerektiği, tapuda fırın olarak tescil edilmemiş olan, yapı kullanma belgesi de fırın olarak düzenlenmemiş olan işyerine ekmek fırını olarak ruhsat verilmesinin mümkün olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz istemin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesi tarafından Danıştay Onuncu Dairesine ve Danıştay Onuncu Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dosyanın incelenmesinden, Antalya ili, Alanya ilçesi,. Mahallesi,.

Cad., …Apt., No:… adresinde faaliyet gösteren fırın için ilk defa … günlü, … sıra nolu işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği 22/12/2014 tarihinde … tarafından davalı idareye işyerini kapatma dilekçesi verildiği 23/12/2014 tarihinde (1 gün sonra) davacı tarafından söz konusu işyerine ruhsat almak için başvuruda bulunulduğu ve davalı idarece ... günlü (aynı tarihli), ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği, ancak daha sonra yapılan kontrolde özel yapı şeklini gösterir fırın olarak yapı kullanma izin belgesinin olmadığı,

işyeri açılması hususunda kat maliklerinin apartman yönetim karar defterinde oybirliği ile alınmış kararın olmadığı gerekçeleriyle işyeri açma ve çalışma ruhsatının dava konusu işlemle iptal edilmesi üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle temyizen bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

10/08/2005 günlü, 25902 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına ilişkin Yönetmeliğin 6. maddesinde;" yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı," 5. maddesinin, 1. fıkrasının (b) bendinde," 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamına giren gayrimenkullerin, tapu kütüğünde mesken olarak gösterilen bağımsız bölümünde fırın açılması hususunda kat maliklerinin oybirliği ile karar alması," (c) bendinde, "özel yapı şeklini gerektiren ekmek fırını için yapı kullanma izin belgesinin alınmış olması," gerektiği öngörülmüş;

(m) bendinde, "Ekmek fırınlarının bu amaca tahsisli ayrık nizamda müstakil binalarda açılmış olması (Ancak, alışveriş merkezleri içinde bulunan 1000 m² ve üstü alana sahip hipermarket, süpermarket, grosmarket ve megamarket gibi adlarla açılan işyerleri bünyesinde yer alan fırınlarda ayrık nizamda müstakil bina şartı aranmaz.)" kuralına yer verilmiş olup;

dava konusu işlem tarihi itibarıyla yürürlükteki şekliyle 8. maddesinde de, "Ruhsatta belirtilen faaliyet konusu ve adresin değişmemesi kaydıyla işyerinin devredilmesi halinde, devralan kişinin başvurusu üzerine dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınmak suretiyle yeni işletmeci adına tekrar ruhsat düzenleneceği;

umuma açık istirahat ve eğlence yerleri ile gayrisıhhî müesseseler hariç olmak üzere, sıhhî işyerleri için adresin değişmemesi kaydıyla faaliyet konusunun değiştiği durumlarda ruhsat başvurusunda bulunulması halinde, dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınarak yeni faaliyet konusu ile ilgili şartlar karşılanmak kaydıyla başvuru sahibi adına tekrar ruhsat düzenleneceği; işyerine yeni ortak alınması veya ortaklardan birinin ayrılması durumunda yeni ruhsat düzenlenmeyeceği, ruhsatın yenilenmesi veya intibakı gereken hallerde yetkili idareye en geç üç ay içinde müracaat edilmesinin zorunlu olduğu,

bu sürenin mirasçılar için altı ay olarak uygulanacağı, süresi içinde müracaat yapılmadığının yetkili idarelerce tespiti durumunda tespit tarihinden itibaren onbeş günlük süre verileceği, bu süre sonunda ruhsat yenilenmediği veya intibak yaptırılmadığı hallerde ruhsatın iptal edileceği" hükümleri yer almış olup.

Geçici 3. maddesinde ise, "Bu maddenin yayımı tarihinden önce yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi özel yapı şekline uygun olarak düzenlenen ve bu haliyle tapu kütüğüne tescil edilen yapılarda açılacak fırınlarda ayrık nizamda müstakil bina şartı aranmayacağı, işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan; ancak ayrık nizamda müstakil binada bulunmayan ekmek fırınlarının devredilemeyeceği" düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Mahkeme kararının gerekçesinde her ne kadar, "...Önceki işyeri sahibinin işyerini 22/12/2014 tarihinde kapattığı, davacının ise ertesi gün 23/12/2014 tarihinde başvuruda bulunarak işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlenmesini istediği gibi, davalı idarece de aynı tarihli 23/12/2014 günlü işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği dikkate alındığında davacının bu işyerini devraldığı..." sonucuna varılmış ise de; uyuşmazlıkta, işyeri açma ve çalışma ruhsatının devrinin yapıldığına dair dosyada herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı gibi, devri talep edilen ruhsatın 23/01/2014 tarihinde iptal edildiği anlaşılmaktadır.

Bu nedenle; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına ilişkin Yönetmeliğin işyeri açma ve çalışma ruhsatı devrini düzenleyen 8. maddesine ilişkin hükümlerinin somut olayda uygulanamayacağı sonucuna varılmaktadır.

Ayrıca, dava konusu işlem tarihi itibarıyla yürürlükte olan, anılan Yönetmeliğin "İş yerinde aranacak genel şartlar başlıklı" 5. maddesinin 1. fıkrasında, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerlerinin taşımak zorunda oldukları şartlar belirtilmiş, (m) bendinde yer verilen, "Ekmek fırınlarının bu amaca tahsisli ayrık nizamda müstakil binalarda açılmış olması" hükmü karşısında, mevzuatta belirtilen şartı taşımadığı anlaşılmaktadır.

Öte yandan, 26/11/2014 günlü, 29187 sayılı Resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Geçici 3.maddedeki, “Bu maddenin yayımı tarihinden önce yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi özel yapı şekline uygun olarak düzenlenen ve bu haliyle tapu kütüğüne tescil edilen yapılarda açılacak fırınlarda ayrık nizamda müstakil bina şartı aranmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan ancak ayrık nizamda müstakil binada bulunmayan ekmek fırınları devredilemez.” hükmü karşısında, Yönetmeliğin aradığı 26/11/2014 tarihinden önce tapuda fırın olarak tescil edilmemiş olan ve yapı kullanma izin belgesi de fırın olarak düzenlenmemiş olan işyerinin mevzuatta belirtilen şartı taşımadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda; mevzuatta belirtilen şartları taşımayan işyerine ekmek fırını olarak ruhsat verilmesi mümkün olmadığından, davacıya ait işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık; dava konusu işlemin iptali yolunda verilen mahkeme kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.