Danıştay 2. Daire E.2021/10842 K.2023/3368

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; davacı şirkete ait içkili lokanta vasıflı işyerinin faaliyet gösterdiği binada aynı zamanda özel eğitim kurumu olarak öngörülen motorlu taşıt sürücü kursunun da bulunduğu hususunda taraflar arasında herhangi bir ihtilafın bulunmadığı,

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 34. maddesi uyarınca içkili lokanta olarak umuma açık şekilde faaliyet gösteren işyerinin özel eğitim kurumu niteliğindeki motorlu taşıt sürücü kursu ile aynı binada bulunamayacağı, davacı şirket tarafından işletilen içkili lokanta vasıflı işyerine mevcut halde işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesinin mümkün bulunmadığı anlaşıldığından, ruhsat iptaline yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, 2559 sayılı Kanun kapsamında olumlu kolluk görüşüne istinaden verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile faaliyette bulunulan işyerinin yine emniyet birimleri tarafından yeterli delil toplanıldıktan sonra o yerin en büyük mülki amirinin emriyle polis tarafından kapatılabileceği, içkili yerler ile özel eğitim kurumlarının aynı binada olmaması gerektiği yönündeki mevzuattaki şartın yanlış yorumlanması suretiyle işlem tesis edildiği, ehliyet alacak kişilerin 18 yaşını ikmal etmiş kişiler olduğu gözetildiğinde sürücü kurslarının özel eğitim kurumu olarak değerlendirilmesinin uygun olmadığı,

çok uzun süredir içkili lokanta olarak işletilen işyerinin bulunduğu binada özel eğitim kurumu açılmasına izin verilmemesi gerektiği, ruhsat önceliği olan işyerinin kazanılmış hakkının bulunduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararı uyarınca Danıştay Onuncu Dairesine; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen davada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirkete ait İstanbul ili, Kadıköy ilçesi,. Caddesi, No: … adresinde bulunan işyerinde içkili lokanta vasfıyla faaliyet gösterildiği, söz konusu binada yer alan ... Motorlu Taşıt Sürücü Kursu ile ilgili yürütülen incelemeye esas olmak üzere İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından davalı idareden sürücü kursunun yer aldığı binadaki işyerleri hakkında bilgi verilmesinin istenilmesi üzerine,

idare tarafından davaya konu işyeri ile aynı binada özel öğretim kurumu niteliğindeki sürücü kursu bulunduğu anlaşıldığından bahisle İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına ilişkin Yönetmeliğin 34. maddesi ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca davacı adına sehven düzenlenen … günlü, … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının … günlü, … sayılı işlemle iptali üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 2. maddesinin (b) bendinde. "Kurumun, Okul öncesi eğitim, ilköğretim, ortaöğretim, özel eğitim okulları ile çeşitli kursları, uzaktan öğretim yapan kuruluşları, motorlu taşıt sürücüleri kursları, hizmet içi eğitim merkezleri, öğrenci etüt eğitim merkezleri, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri ile benzeri özel öğretim kurumlarını, (f) bendinde.

Motorlu taşıt sürücüleri kursunun, Motorlu taşıt sürücüsü yetiştirerek sınav sonucu sertifika veren ve trafikle ilgili eğitim-öğretim yaptıran özel öğretim kurumlarını" ifade ettiği belirtildikten sonra, aynı Kanun'un 4. maddesinin 3. fıkrasında ise; meyhane, kahvehane, kıraathane, bar, elektronik oyun merkezleri gibi umuma açık yerler ile açık alkollü içki satılan yerlerin, okul binalarından kapıdan kapıya en az yüz metre uzaklıkta bulunmasının zorunlu olduğu,

özel eğitime muhtaç bireylerin devam ettikleri öğretim kurumları ile okullar dışındaki diğer özel öğretim kurumlarında bu zorunluluk aranmayacağı, ancak, söz konusu özel öğretim kurumlarıyla yukarıda belirtilen türdeki iş yerlerinin aynı binada bulunamayacağı kuralına yer verilmiştir.

10/08/2005 günlü, 25902 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 34. maddesinde; ''Meyhane, kahvehane, kıraathane, bar, elektronik oyun merkezleri gibi umuma açık yerler ile açık alkollü içki satılan yerlerin açılmasına izin verilirken mesafe ölçümünde, bina ve tesislerin varsa bahçe kapıları, yoksa bina kapıları; kapıların birden fazla olması durumunda en yakını esas alınır.

Yüz metre uzaklığın ölçümünde, mevcut cadde ve sokaklar üzerinden yaya yolu kullanılarak, yaya kurallarına göre gidilebilecek en kısa mesafe dikkate alınır.

Bu tür yerlerin açılmasına izin verilirken, o yerin en az yüz metre civarında okul bulunup bulunmadığının yanı sıra bu işyerlerinin özel eğitime muhtaç bireylerin devam ettikleri öğretim kurumları ve okullar dışındaki diğer özel öğretim kurumları ile aynı binada olup olmadığı ve içkili yer bölgesinde bulunup bulunmadığı yetkili idarelerce tespit edilir.'' hükmüne yer verilmiştir.

03/04/2004 günlü, 25422 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Umuma Açık Yerler ve İçkili Yerler İle Resmi veya Özel Öğretim Kurumları Arasındaki Uzaklıkların Belirlenmesine Dair Yönetmeliğin "Zorunlu Uzaklık" başlıklı 5. maddesinde; "Umuma açık yerler ve içkili yerler ile okul binaları arasında kapıdan kapıya en az 100 metre uzaklığın bulunması zorunludur. Umuma açık yerler ve içkili yerler ile özel eğitime muhtaç bireylerin devam ettikleri öğretim kurumları ve okullar dışındaki diğer özel öğretim kurumlarının aynı binada bulunmaması zorunludur." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri incelendiğinde, umuma açık yerler ve içkili yerler için özel eğitime muhtaç bireylerin devam ettikleri öğretim kurumları ve okullar dışındaki diğer özel öğretim kurumları ile aynı binada bulunmama koşulu getirildiği görülmekle beraber, uyuşmazlıkta davacı adına düzenlenen ruhsatın düzenlenme tarihi itibariyle öncelikli olup olmadığına göre müktesep hak teşkil edip etmediğinin tespiti uyuşmazlığın çözümü için önem arz ettiğinden, Dairemizin 23/02/2023 günlü ara kararı ile davalı idareden davacı şirkete ait işyeri ile aynı binada bulunduğu belirtilen ...

Motorlu Taşıt Sürücü Kursu adına düzenlenen işyeri açma ve çalışma ruhsatının onaylı suretinin gönderilmesinin ve davacı şirket tarafından yapılan ruhsat başvurunun değerlendirilmesi aşamasında İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 34. maddesi uyarınca işyerinin özel öğretim kurumları ile aynı binada olup olmadığı yönünde yapılan herhangi bir tespit bulunup bulunmadığının açıklanmasının istenildiği,

idare tarafından bahse konu sürücü kursunun 11/11/2016 günlü, Valilik onayı ile kapatıldığının, 05/05/2023 günlü denetim raporunda mahallinde yapılan denetimde aynı binada sürücü kursu bulunmadığının, işyerinde mevzuatta aranan mesafe şartının sağlandığının tespit edildiğinin bildirildiği, ancak dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibariyle hangi işyerinin ruhsatının önceki tarihli olduğunu tespite yarar bilgi ve belgelerin dosyaya ibraz edilemediği görülmekle, idare tarafından dava konusu işlem tarihinde işyeri ile aynı binada bulunan sürücü kursu ile davacı şirkete ait işyerlerinin hangisinin ruhsat önceliği olduğu,

davacının müktesep hakkı bulunup bulunmadığı yönünde inceleme ve araştırma yapılmaksızın salt özel eğitim kurumu niteliğindeki sürücü kursu ile aynı binada bulunduğundan bahisle davacı şirket adına düzenlenen … günlü, … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline dair tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlılık ve davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.