Danıştay 2. Daire E.2021/11006 K.2023/3317

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla.

Mahkemece mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan bilirkişi raporunda, işyerinin mevcut haliyle İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte yer alan "Yiyecek hazırlama ve pişirme bölümünde oluşan buhar, koku, duman ve benzeri kirleticileri tahliye edecek baca sistemi kurulacaktır." hükmünü sağladığı, dava konusu işyerinde, emisyonları işletme dışına tahliye edecek bir baca yerine oluşan emisyonları yerinde tamamen gideren ve daha uygun, verimli ve çevresel açıdan koku ve kirlilik riskini azaltan bir sistemin kullanıldığının tespit edildiği hususlarının belirtildiği,

bu durumda, hükme esas alınabilecek nitelikteki bilirkişi raporunda bulunan tespitler ile dosya içeriğindeki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, davacının işyerinde Yönetmelikte belirtildiği şekilde buhar, koku, duman ve benzeri kirleticileri tahliye edecek bir emisyon sistemi bulunduğu, davacının ruhsat almasına engel başka bir durumun da mevcut olmadığı anlaşıldığından, davacının ruhsat talebinin reddi yönündeki dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; kurulan bacanın mimari proje ve ruhsata uygun olarak kurulup kurulmadığı yönünde bir inceleme yapılmadığı, işyerinde bağımsız baca veya binanın ortak bacasına yapılmış bir baca bağlantısının bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Bilirkişi raporunda, kokoreç-köfte hazırlamak için ızagara sisteminin bulunduğu işyerinin pişirme bölümünde oluşan buhar, koku ve dumanın, kurulan havalandırma sistemi ile engellenip engellenmediği, binada ikamet eden kişiler için rahatsızlık oluşturup oluşturmadığı veya çevreye koku ya da duman salınıp salınmadığı hususlarında yeterli tespitlerin yer almaması nedeniyle, ek veya yeni bir bilirkişi raporu alınması gerekirken, yeterli tespitlerin yer almadığı bilirkişi raporu esas alınarak dava konusu işlemin iptali yönünde verilen İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Onuncu Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının, Eskişehir ili, Odunpazarı ilçesi, … Mahallesi, … Bulvarı, No:… adresindeki işyerini kafeterya olarak işletmek için kiraladığı, daha sonra aynı adreste kokoreç-köfte paket satışı yapmak için faaliyet değişikliğine gittiği ve 11/02/2015 tarihinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunda bulunduğu, başvurunun zımnen reddinden sonra Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü İnceleme Kurulu tarafından işyerinde yapılan denetimde, işyerine ait müstakil veya binanın ortak kullandığı baca ile bağlantılı bir bacasının bulunmadığının tespit edilmesi nedeniyle işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmediği, davacı tarafından başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde; işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye yetkili mercilerin, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak, genel kriterlerine göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacakları düzenlemesine yer verilmiştir.

10/08/2005 günlü, 25902 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde; "Çevre sağlığı: İnsan sağlığının çevredeki fizikî, kimyevî, biyolojik, sosyal ve psiko-sosyal faktörlerle tespit edilen yaşam kalitesini," ifade ettiği belirtilmiştir.

Anılan Yönetmeliğin "Ek-1 Sıhhî Müesseseler İçin Sınıflarına ve Özelliklerine Göre Aranacak Nitelikler" bölümünde yer alan A-İşyerlerinde Aranacak Asgarî Ortak Şartlar kısmının 6. maddesinin 2. paragrafında; "Yiyecek hazırlama ve pişirme bölümünde oluşan buhar, koku, duman ve benzeri kirleticileri tahliye edecek baca sistemi kurulacaktır." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden; işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye yetkili mercilerin, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi istemiyle yapılan başvurular üzerine yapacakları incelemelerde, insan sağlığına zarar verilmemesi ve çevre kirliliğine yol açılmaması hususlarını göz önünde bulunduracakları, işyeri açma ve çalışma ruhsatı talep edilen sıhhi nitelikteki işyerlerinin, yiyecek hazırlama ve pişirme bölümünde oluşan buhar, koku, duman ve benzeri kirleticileri tahliye edecek baca sisteminin kurulu olması gerektiği anlaşılmaktadır.

İdare Mahkemesince yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu hazırlanan bilirkişi raporunda belirtildiği üzere baca; konut ve benzeri binalarda, yanma sonrası ortaya çıkan gazları çatı üstünden açık havaya atmaya yarayan, bina içine veya binaya bitişik olarak çeşitli geometrik şekillerde inşa edilmiş, içi boş bina bölümü olarak tanımlanmaktadır.

İşyeri açma ve çalışma ruhsatlarına ilişkin mevzuatta, işyerlerinin çevre ve insan sağlığına zarar veremeyecekleri, ruhsat başvuruları üzerine yapılacak incelemede bu hususa dikkat edileceği açıkça belirtilmiştir. Bu amaçla, sıhhi nitelikteki işyerlerinde, yiyecek hazırlama ve pişirme bölümünde oluşan buhar, koku, duman ve benzeri kirleticileri tahliye edecek baca sisteminin kurulu olması zorunluluğu getirilmiştir. Bu zorunluluk, hem işyeri çalışanlarının hem de çevrede yaşayanların işyerinde oluşan buhar, koku, duman ve benzeri kirleticilerden etkilenmemesi ve sağlıklı bir çevrede yaşamalarını temin etmek amacıyla getirilmiştir.

Davacıya ait işyerinde bağımsız veya apartmanın baca sistemine bağlantısı olan bir baca olmadığı konusunda ihtilaf bulunmamaktadır. Bilirkişi raporunda, davacı tarafından işyerine kurulan havalandırma sisteminin Yönetmelikte belirtilen baca sistemi fonksiyonunu yerine getirdiği belirtilmiş ise de; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte, yiyecek hazırlama ve pişirme bölümünde oluşan buhar, koku, duman ve benzeri kirleticilerin baca sistemi ile tahliye edilmesi gerektiği açıkça ifade edilmiştir.

Bu durumda, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte, yiyecek hazırlama ve pişirme bölümünde oluşan buhar, koku, duman ve benzeri kirleticileri tahliye edecek baca sisteminin kurulu olmasının zorunlu olduğunun açıkça düzenlenmesi, davacı tarafından işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi talep edilen işyerinde ise bağımsız veya binanın baca sistemine bağlantısı olan bir baca olmaması nedeniyle, işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun reddinde hukuka aykırılık bulunmamakta olup, aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.