Danıştay 2. Daire E.2021/15363 K.2023/1106

...Milli Emlak Dairesi Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın iptale ve davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısımlarının onanmasına dair Danıştay Onuncu Dairesinin 17/11/2020 günlü, E:2016/7879, K:2020/5013 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava Konusu İstem : Dava; İstanbul ili, Üsküdar ilçesi, ... Mahallesinde bulunan, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı tamamı Hazineye ait taşınmazın 815,00 m²'lik kısmının, davacı tarafından “1 adet konteyner, depo ve bitki yetiştirme alanı” yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 01/01/2011 – 13/02/2013 tarihleri arasındaki dönem için 128.795,80-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... günlü, ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti :...İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporu doğrultusunda dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 98.732,54-TL’lik kısmının iptaline, 30.063,26-TL’lik kısmı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Daire Kararının Özeti : Davacının vekalet ücreti yönünden, davalı idarenin ise iptale ilişkin kısım yönünden temyiz başvurusunda bulunmaları üzerine, Danıştay Onuncu Dairesinin 17/11/2020 günlü, E:2016/7879, K:2020/5013 sayılı kararıyla tarafların temyiz istemlerinin reddiyle anılan İdare Mahkemesi kararı onanmıştır.

KARAR DÜZELTME TALEBİNDE

BULUNANIN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; mevzuat hükümlerine uygun bedel belirlendiği, bilirkişi raporuna yapılan itirazların dikkate alınmadığı, hesaplanan m² birim bedelinin çok düşük olduğu ve hesaplamaların hatalı olduğu, idarenin takdir yetkisini kaldıracak nitelikte yargı kararı verilemeyeceği, fahişlik iddiasının somut bilgi ve belgeye dayanmaması nedeniyle dosya içeriğine göre karar verilmesi gerektiği ileri sürülerek, Danıştay Onuncu Dairesince verilen kararın İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmının onanması yönünden düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Davacı tarafından; ecrimisil bedelinin mevzuattaki veriler esas alınarak hesaplandığına yönelik iddiaların hukuki mesnedinin bulunmadığı, İdare Mahkemesince yerindelik denetimi yapılmadığı, hukuka uygunluk denetimi yapıldığı belirtilerek karar düzeltme isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararı uyarınca doğrudan Dairemizin esasına alınan dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, davalı idarenin karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Onuncu Dairesinin 17/11/2020 günlü, E:2016/7879, K:2020/5013 sayılı kararı kaldırılarak İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmı yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul ili, Üsküdar ilçesi, ... Mahallesinde bulunan, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı tamamı Hazineye ait taşınmazın 815,00 m²'lik kısmının, davacı tarafından “1 adet konteyner, depo ve bitki yetiştirme alanı” yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 01/01/2011 – 13/02/2013 tarihleri arasındaki dönem için 128.795,80-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... günlü, ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle temyizen incelemekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 75. maddesinin 1. fıkrasında, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanun'un 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisilin isteneceği, ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olmasının gerekmeyeceği ve fuzuli şagilin kusurunun aranmayacağı hükmüne yer verilmiştir.

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in 85. maddesinin 2. fıkrasında; "...ecrimisilin tespit ve takdirinde.

İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur.

İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir..." hükmüne. 5. fıkrasında. "Bakanlık, uygulamada birliği sağlamak amacıyla, ecrimisilin tespit ve takdirine ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir." hükmüne yer verilmiştir.

20/08/2011 günlü, 28031 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 336 Sıra No.lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin 5. maddesinin 3. bendinde, ''Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan;

belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir.'' düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, davalı idarenin Mahkeme kayıtlarına 04/08/2014 tarihinde giren savunma dilekçesinde, ecrimisile konu taşınmazın bulunduğu yerin emlak vergisinin % 3'ünden az olmayacak şekilde bedel hesaplandığının belirtildiği.

Mahkeme kararına esas alınan bilirkişi raporunda, ecrimisile konu alanın 615 m²'lik kısmının dava konusu dönemde bekçi kulübesi, konteyner ve depo alanı olarak kullanıldığının belirlendiği, bu kısma ilişkin m² birim bedellerinin ecrimisile konu alana yakın konumda bulunan ve kiralık olan taşınmazların kiralık ilan bedelleri dikkate alınarak taşınmazın değerini etkileyen diğer faktörler ve kullanım durumu değerlendirilerek tespit edildiği, ecrimisile konu alanın 200 m²'lik kısmının ise dava konusu dönemde tarımsal amaçlı kullanıldığının belirlendiği,

bu kısma ilişkin m² birim bedellerinin ise "gelirlerin kapitalizasyonu yöntemi" kullanılarak tespit edildiği, taşınmazın emlak vergisine esas değerine ilişkin herhangi bir araştırma ve değerlendirme yapılmadığı, Mahkemece anılan bilirkişi raporu doğrultusunda kısmen dava konusu işlemin iptaline, kısmen de davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

İşgal nedeniyle alınan tazminat olan ecrimisil tutarının hesaplanmasında; taşınmazın mevkii, kullanım şekli, elde edilen gelir, altyapı, ulaşım kolaylığı, varsa önceki dönem kira ve emsal ecrimisil bedelleri gibi tüm faktörlerin etkili olduğu, ayrıca 336 Sıra No.lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin 5. maddesinin 3. fıkrasında yer alan, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde % 1,5'undan;

belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin %3'ünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edileceği hükmü ile emsal ecrimisil ve kira bedellerinin de dikkate alınması gerektiği kuşkusuzdur.

Bu durumda, dava konusu taşınmazın ecrimisil bedelinin, emsal kira bedellerinin yanında, 615 m²'lik kısmının tarım dışı amaçla kullanıldığı, bu nedenle emlak vergisine esas asgari değerinin %3'ünden az olmayacak şekilde, 200 m²'lik kısmının ise tarımsal amaçlı kullanıldığı ve bu kısma ilişkin ecrimisil bedelinin de taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin %1,5'undan az olmayacak şekilde belirlenmesi gerektiğinden; bu hususlar gözetilmeksizin eksik incelemeye dayalı bilirkişi raporu hükme esas alınmak suretiyle İdare Mahkemesince verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.