Danıştay 2. Daire E.2021/17299 K.2025/4625

Dava Konusu İstem

Dava; Şanlıurfa ili, ... İlçe Emniyet Müdür Yardımcısı olarak görev yapan davacının, “Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak” fiilini işlediğinden bahisle 682 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 8/6-ç maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla tecziyesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, .. sayılı kararının iptali ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine hükmedilmesi istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin .. günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının Suruç Kaymakamlığının onayıyla yapılan görevlendirme kapsamında Türkiye'ye sığınan Suriyeli vatandaşların ülkelerine gönüllü geri dönüş günleri olan pazartesi ve perşembe günleri Mürşitpınar Sınır Kapısında geçiş işlemlerinin yerine getirilmesinden birinci derecede sorumlu olduğu, İlçe Emniyet Müdürünün konuyla ilgili 27/11/2015 tarihli emrine rağmen evrakları olmayan araçların sınır kapısından geçişiyle ilgili gerekli özeni göstermediği, on iki aracın usulsüz geçişini engellemediği, bu araçların geçişi yönünde personele talimat vermek suretiyle yetkisini ve nüfusunu kötüye kullandığı, isnat edilen fiilin sübuta erdiği gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir,

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararıyla; usul ve hukuka uygun bulunan Mahkeme kararının kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, disiplin soruşturmasına konu fiile ilişkin yürütülen adli soruşturma sonucunda “Görevi kötüye kullanma” suçundan kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verildiği, suçu işlediği yönünde somut delil olmadan meslekten çıkartılmasının hukuka aykırı olduğu, evrakları tam olan araçlar dışında eksik evraklı araçların da sınırdan geçirilmesi yönünde talimat vermediği, araçların sınırdan geçişi sırasında kendisinin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Suruç İlçe Emniyet Müdürlüğü emrinde müdür yardımcısı olarak görev yapan davacının, Suruç Kaymakamlığı onayı ile Suriyeli vatandaşların ülkelerine gönüllü geri dönüş işlemlerinde Mürşitpınar Sınır Kapısında sorumlu amir olarak görevlendirildiği,

03/12/2015 tarihinde Suriyeli sığınmacıların ülkelerine dönmek için araçlarıyla birlikte Suriye'ye geçişlerinin yapıldığı sırada on iki aracın evraklarının eksik olmasına rağmen Suriye tarafına geçirildiğinin tespiti üzerine konu ile ilgili olarak davacı ve bazı polis memurları hakkında başlatılan disiplin soruşturması neticesinde, davacının evrakları olmayan araçların sınır kapısından geçişi ile ilgili gerekli özeni göstermediği, on iki aracın sınırdan geçişini engellemediği ve bu araçların geçişiyle ilgili personele talimat verdiği,

davacının bu davranışıyla "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak" fiilini işlediğinden bahisle 682 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 8/6-ç maddesi uyarınca Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararıyla meslekten çıkarma cezasıyla tecziyesi üzerine, anılan işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

23/01/2017 günlü, 29957 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 8/6-(ç) maddesinde yer alan "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak" fiili, meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.

08/03/2018 günlü, 30354 sayılı (Mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7068 sayılı Kanun'un 8/6-(ç) maddesinde de "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak" fiilinin, 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'de olduğu gibi meslekten çıkarma cezasını gerektirdiği düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Disiplin cezaları, kamu görevlilerinin mevzuata, çalışma düzenine, hizmetin gereklerine aykırı fiillerine karşı düzenlenen idari yaptırımlardır. Kamu hizmetlerinden sürekli uzaklaştırılabilmek gibi ağır sonuçlara neden olabilen disiplin cezaları, ağırlığı ve önemi sebebiyle Anayasa'nın 38. maddesindeki suç ve cezalara ilişkin kurallara tabi tutulmuştur.

"Kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesi uyarınca, ceza yaptırımına bağlanan her bir fiilin tanımının yapılması ve kanunun ne tür fiilleri suç sayarak yasakladığının hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirtilmesi gerekmektedir. Sözü edilen suç tanımlaması yapıldıktan sonra, suçun karşılığı olan cezanın ve suç sayılan fiili gerçekleştiren kamu görevlisinin hangi disiplin kuralını ihlal ettiğinin açık bir şekilde ortaya konulması da zorunludur. Söz konusu fiil, mevzuatta öngörülen tanıma uymuyorsa verilen disiplin cezası hukuka aykırı olacaktır.

Uyuşmazlığa konu olayla ilgili olarak davacı hakkında yürütülen adli soruşturma neticesinde ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... günlü, Soruşturma No:..., Karar No:... sayılı kararıyla, ''Görevi kötüye kullanmak' suçundan, ''Suçun yasal unsurunda kişilerin mağduriyetine veya kamu zararına neden olma ya da kişilere haksız menfaat sağlama ibaresinden bahsedildiği, dosya kapsamında herhangi bir şahsın veya kurumun uğramış olduğu bir zarardan söz edilmediği, şüphelinin menfaat elde ettiği yönünde bir tespitin bulunmadığı, şüpheliye atılı suçun yasal unsurlarının somut olayda oluşmadığı'' gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği görülmektedir.

Uyuşmazlıkta, dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile disiplin soruşturması kapsamında verilen ifadeler birlikte değerlendirildiğinde, eksik evraklı on iki aracın sınırdan geçilmesine yönelik denetim ve kontrol yükümlülüğünü yerine getirmemesi ve bu araçların sınırdan usulsüz şekilde geçişini engellememesi sebebiyle davacının sorumlu amir olarak kusurunun bulunduğu açık ise de davacının eyleminin, 682 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 8/6-ç maddesinde yer alan "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" şeklindeki suç tanımına uymadığı,

diğer bir ifadeyle disiplin hukukunda yer alan "tipiklik" şartının gerçekleşmediği anlaşıldığından, davacının anılan madde uyarınca cezalandırılması yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görüolmemiştir.

Diğer yandan, davalı idarece, emniyet hizmetlerinin niteliği dikkate alınarak söz konusu disiplin soruşturması kapsamında davacının fiiline uyan başka bir disiplin cezasının verilebileceği de açıktır. Bu itibarla, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.