Danıştay 2. Daire E.2021/18417 K.2025/3707

Dava Konusu İstem

Dava; Ankara Emniyet Müdürlüğünde komiser yardımcısı olarak görev yapan davacının, "Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Türkiye Büyük Millet Meclisini, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini, Devletin yargı organlarını, Devletin askeri veya emniyet teşkilatını alenen aşağılamak" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu'nun ... günlü,... sayılı kararıyla Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/47. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla tecziyesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; dosya içeriğindeki bilgi ve belgeler ile mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; davacı hakkında ceza yargılaması sonucunda mahkumiyet kararına hükmedildiği ve söz konusu kararın kesinleştiğinin görüldüğü,

fiilin işlendiği tarihte yürürlükte olan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü ile daha sonra yürürlüğe giren 682 sayılı KHK ve 7068 sayılı Kanun'da, devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiiller konusunda genel düzenleme niteliğinde olan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun hükümlerinin uygulanacağının belirtildiği ve Cumhurbaşkanına hakaret fiili, Danıştay Onikinci Dairesinin 07/02/2019 günlü, E:2018/2558, K:2019/798 sayılı kararında,

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/1-E-(g) maddesi kapsamında olan bir fiil olarak değerlendirilmiş ise de davalı idare tarafından davacının sübuta eren fiilinin niteliği itibarıyla Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 8/47. fıkrasında düzenlenen fiillere benzer olduğu kabul edildiğinden davacı hakkında "meslekten çıkarma" cezası verildiği, dava konusu olan cezanın hukuki sonuçları itibarıyla "Devlet memurluğundan çıkarma" cezasından daha hafif olduğu sonucuna varıldığı,

davacının sübut bulan eylemi nedeniyle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8. maddesinin 47. fıkrasına göre "meslekten çıkarma" cezasıyla tecziyesine ilişkin ... günlü, ... sayılı yüksek disiplin kurulu kararında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, olaya ilişkin tanık beyanı ve kamera kaydının bulunmadığı, Cumhurbaşkanına hakaret içeren bir cümle kullanmadığı, yalan beyanlarla mesleğinden ihraç edildiği, Yüksek Disiplin Kurulu kararının hatalı ve taraflı olarak düzenlendiği, ceza yargılaması sonucuna göre verilen idare mahkemesi kararının adil yargılanma hakkını ihlal ettiği, eksik inceleme ve araştırma yapıldığı iddiasıyla verilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından; Ankara Emniyet Müdürlüğünde komiser yardımcısı olarak görev yaptığı dönemde hakkında yürütülen disiplin soruşturması sonucunda, "Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Türkiye Büyük Millet Meclisini, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini, Devletin yargı organlarını, Devletin askeri veya emniyet teşkilatını alenen aşağılamak" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/47. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla tecziyesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ...sayılı kararının iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/47. maddesinde "Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Türkiye Büyük Millet Meclisini, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini, Devletin yargı organlarını, Devletin askeri veya emniyet teşkilatını alenen aşağılamak" fiili, meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.

Anayasa Mahkemesinin 13/01/2016 günlü, E:2015/85, K:2016/3 sayılı kararı ile.

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü uyarınca verilen dava konusu disiplin cezasının yasal dayanağı olan, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin birinci cümlesinin, "yaptırım konusu eylemleri yasal düzeyde belirlememesi ve bireylerin hangi somut olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını belirli bir açıklık ve kesinlikte öngörebilmelerine yasal çerçevede imkan tanımaması nedeniyle, Anayasa'nın 38. ve 128. maddelerine aykırı olduğu" gerekçesiyle iptaline karar verilmiş ve anılan madde, 08/03/2018 günlü,

30354 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7068 sayılı "Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin Kabul Edilmesine Dair Kanun"un 37. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.

Öte yandan, 7068 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 657 sayılı Kanun, 6413 sayılı Kanun ve 3201 sayılı Kanun ile 23/3/1979 tarihli ve 7/17339 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre resen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezaları, bu Kanun hükümleri uyarınca verilmiş addolunur." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Ceza hukuku kökenli bir ilke olan lehe olan hükmün uygulanması ilkesi; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiil sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunuyorsa veya sonradan yürürlüğe giren düzenleme suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehinde ise, sonraki normun daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngörmektedir.

Kural olarak idari işlemlerin yargısal denetimi, tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. Bu anlamda, idari işlem niteliğindeki disiplin yaptırımının da tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, ilke olarak suç ve cezada lehe olan normun uygulanması kuralının disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir.

Dolayısıyla fiilin işlendiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise, disiplin cezası ile cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır.

Davacının disiplin cezası ile cezalandırılmasına temel alınan ve Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/47. maddesinde yer alan "Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Türkiye Büyük Millet Meclisini, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini, Devletin yargı organlarını, Devletin askerî veya emniyet teşkilatını alenen aşağılamak" fiiline, 7068 sayılı Kanun'un meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiil, işlem, tutum ve davranışların sayma suretiyle belirlendiği 8. maddesinde yer verilmemiştir.

Bu durumda, davalı idarece "Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Türkiye Büyük Millet Meclisini, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini, Devletin yargı organlarını, Devletin askeri veya emniyet teşkilatını alenen aşağılamak" fiil tipi esas alınarak disiplin cezası verilemeyeceğinden, davacı hakkında tesis edilen işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında da hukuki isabet görülmemiştir.

Öte yandan, davalı idarece, davacının fiiline uyan başka bir disiplin cezası verilebileceği de açıktır.