Danıştay 2. Daire E.2021/19204 K.2025/4600

Dava Konusu İstem

Antalya ili, ... İlçe Jandarma Komutanlığı emrinde uzman jandarma çavuş olarak görev yapan davacı; "Üstlerine, aynı rütbedeki meslektaşları ile diğer mesai arkadaşlarına fiili tecavüzde bulunmak" suçunu işlediğinden bahisle 7068 sayılı Kanun'un 8/6-dd maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Jandarma Genel Komutanlığı Merkez Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının uygun bulunmasına dair ... günlü, ... sayılı Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte kendisine ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararla; davacının J.Asb.Çvş. ...'ye kafa atarak vurması fiilinin kendi ikrarı, tanık ifadeleri ve kesin olarak verilen ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararı ile sübut bulduğu anlaşıldığından, davacının usulüne uygun olarak savunması alınmak suretiyle eylemine uyan meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan; dava konusu işlem hukuka uygun bulunduğundan, davacının işlem sebebiyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi isteminin de reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; sözlü veya yazılı savunma yapma hakkının bulunduğu hususunun davalı idare tarafından kendisine bildirilmediği, yazılı savunma yapmaya zorlandığı, 7068 sayılı Kanun ile belirlenen soruşturma ve karar usulüne uyulmadan, eksik inceleme ve değerlendirmeye dayalı olarak işlem tesis edildiği, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Davalı idare tarafından; usulüne uygun olarak başlatılan ve yürütülen disiplin soruşturması sonucunda dava konusu işlemin tesis edildiği, temyiz isteminin reddi gerektiği yolunda cevap verilmiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Antalya ili, ... İlçe Jandarma Komutanlığı emrinde uzman jandarma çavuş olarak görev yapan davacının; 7068 sayılı Kanun'un 8/6-dd maddesinde yer alan "Üstlerine, aynı rütbedeki meslektaşları ile diğer mesai arkadaşlarına fiili tecavüzde bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle meslekten çıkarma cezası ile tecziyesine ilişkin işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte kendisine ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasa'nın 129. maddesinin 2. fıkrasında, memurlar ve diğer kamu görevlileri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve bunların üst kuruluşları mensuplarına savunma hakkı tanınmadıkça disiplin cezası verilemeyeceği hükme bağlanmıştır.

7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 7/1-e maddesinde "meslekten çıkarma", personelin emniyet, jandarma ve sahil güvenlik teşkilatlarında bir daha çalıştırılmamak üzere meslekten çıkarılması olarak tanımlanmış. 8/6-dd maddesinde "Üstlerine, aynı rütbedeki meslektaşları ile diğer mesai arkadaşlarına fiili tecavüzde bulunmak" fiili, meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasından sayılmış.

20/1-ç maddesinde Jandarma Genel Komutanlığı Merkez Disiplin Kurulunun ilçe jandarma komutanlıkları kadrolarında bulunan uzman jandarma personele meslekten çıkarma cezasını verebileceği düzenlenmiş. 31. maddesinde, "(1) Disiplin amirleri veya disiplin kurulları tarafından savunma alınmadan disiplin cezası verilemez. (2) Disiplin amirince veya yetkili disiplin kurulu başkanı ya da görevlendireceği kurul üyelerinden biri tarafından ilgiliden savunma istenir.

Savunma için verilen süre yedi günden az olamaz. Süresi içinde savunmasını yapmayan personel, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır. (3) Hakkında disiplin soruşturması yapılan personel, ikinci fıkra gereğince kendisinden savunma istenmesinden itibaren soruşturma evrakını inceleme hakkına sahiptir.

(4) Hakkında meslekten çıkarma cezası veya Devlet memurluğundan çıkarma cezası istenen personel, soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahiptir." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Disiplin cezaları bakımından memura 7 günden az olmamak üzere tanınan savunma hakkı; memuriyetten çıkarma ve meslekten çıkarma cezaları açısından, soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapmaya kadar daha geniş bir şekilde tanınmış bulunmaktadır.

Yasa koyucu disiplin cezası bakımından ilgili açısından en ağır sonuçları doğuran Devlet memurluğundan çıkarma ve meslekten çıkarma cezasının verilmesinde, bu şekilde bir savunma hakkının tanınmasını memur statüsü açısından önemli bir güvence olarak öngörmüştür.

Anayasa'nın 129. ve 7068 sayılı Kanun'un 31. maddelerinin birlikte değerlendirilmesinden; Devlet memurunun veya diğer kamu görevlilerinin görevine son verilmesi sonucunu doğuran disiplin cezalarının verilebilmesi için, söz konusu disiplin cezalarını vermeye yetkili merciiler tarafından, ilgili kamu görevlisinin hakkındaki iddiaları, bu iddiaların dayandığı delilleri, üzerine atılı fiillerin hukuki nitelendirmesini ve önerilen disiplin cezasını öğrenmesi sağlanarak, savunma yapmasına imkan tanınmasının hukuken zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, disiplin kurulunca, hakkında meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılması teklif edilen ilgiliye son savunma hakkı tanınması ve ilgilinin disiplin kurulunda sözlü savunma yapma ve tanık dinletme talebinde bulunması durumunda kendisine sözlü olarak savunma yapma ve tanık dinletme hakkı verilmesi gereklidir.

Dava dosyasının incelenmesinden; davacıya 02/04/2019 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılan Jandarma Genel Komutanlığının ... günlü, ... sayılı, "Savunma istemi" konulu yazısı ile on gün savunma süresi verilerek davacının savunmasının istenildiği.

Antalya İl Jandarma Komutanlığının ... günlü, ... sayılı, "Son savunma istemi" konulu yazısında da davacının işlemiş olduğu disiplinsizlik nedeniyle durumunun görüşüleceği Jandarma Genel Komutanlığı Merkez Disiplin Kurulu toplantısının yapılacağı tarihin ve toplantı yerinin ayrıca bildirileceğinin belirtildiği; süresi içerisinde, 11/04/2019 tarihinde verilen yazılı savunmada davacı tarafından, yapılacak disiplin kurulu toplantısına katılma ve tanık dinletme talebinde bulunulduğu halde davacıya disiplin kurulu toplantı yerinin ve zamanının bildirimine ilişkin olarak tebligat yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Buna göre; disiplin kurulunda sözlü savunma yapma ve tanık dinletme talebinde bulunan ve Antalya ili, ... İlçe Jandarma Komutanlığı emrinde görev yapan davacıya meslekten çıkarma cezası vermeye yetkili olan Jandarma Genel Komutanlığı Merkez Disiplin Kurulunda sözlü savunma yapma ve tanık dinletme hakkını kullanabilmesi için usulüne uygun şekilde tebligat yapılmadan ve sözlü savunma yapma ve tanık dinletme hakkı verilmeden tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık, bu husus göz ardı edilmek suretiyle işin esasına girilerek verilen davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında da hukuki isabet görülmemiştir.