Danıştay 2. Daire E.2021/2628 K.2023/5032

Dava Konusu İstem

Dava; polis memuru olan görev yapan davacının, İzmir Rüştü Ünsal Polis Meslek Yüksekokulunda görev yapmakta iken, "amir veya üstlerini dövmek veya tehdit etmek" suçunu işlendiğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/5. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılması gerekmekte ise de aynı Tüzüğün 15. maddesinin uygulanması suretiyle 24 ay uzun süreli durdurma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin İzmir Rüştü Ünsal Polis Melek Yüksek Okulu Polis Disiplin Kurulunun … günlü. … sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

... İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla; dava dosyasında mevcut bilgi ve belgelerin, soruşturma sırasında muhakkikçe saptanan hususların ve ifadelerine başvurulan tanık beyanlarının ve bizzat davacının soruşturma sırasında verdiği ifadenin birlikte değerlendirilmesi sonucunda, disiplin suçunun davacı açısından gerçekleştiği sonuç ve kanaatine varılmakla tesis olunan dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava reddine karar verilmiş olup, anılan karar, davacının temyizi üzerine Danıştay Beşinci Dairesinin 19/02/2018 günlü, E:2016/16133, K:2018/9650 sayılı kararıyla bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Söz konusu bozma kararına uyularak verilen ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla.

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nde öngörülen ve davacı hakkında önerilen "meslekten çıkarma" cezasının, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunda görüşülmesi, Tüzüğün 15. maddesinde öngörülen koşulların varlığı halinde bir derece aşağı cezanın uygulanması kararının da, 3201 sayılı Kanun'un Ek 7. maddesinde yer alan hüküm gereğince meslekten çıkarma kararlarında olduğu gibi Genel Müdürlük Yüksek Disiplin Kurulunun görüşü ve Bakanın onayı ile kesinleşmesi gerektiğinden, İzmir Rüştü Ünsal Polis Meslek Yüksek Okulu Yüksek Disiplin Kurulunda görüşülüp karara bağlanarak,

Emniyet Genel Müdürünün onayı ile tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek, temyize konu İdare Mahkemesi kararının bozulması talep edilmiştir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İzmir Rüştü Ünsal Polis Meslek Yüksekokulunda polis memuru olarak görev yapan davacı hakkında, amir ve üstlerini tehdit ettiğinden bahisle açılan disiplin soruşturması sonucunda, müşteki ifadeleri ve tanık beyanlarından üstlerine karşı hakaret ve tehdit eyleminin sübuta erdiği sonuç ve kanaatine varılarak Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/5. maddesi gereğince meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılması önerilmiş, bu öneri doğrultusunda,

davacının Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/5. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılması gerekmekte ise de aynı Tüzüğün 15. maddesinin uygulanması suretiyle 24 ay uzun süreli durdurma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin İzmir Rüştü Ünsal Polis Meslek Yüksekokulu Polis Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararının iptali istemiyle temyizen incelemekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun (mülga) Ek 5. maddesinin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan halinde;

"Disiplin kurullarının disiplin cezası verebilecekleri personel ve uygulamaya yetkili oldukları cezalar aşağıda gösterilmiştir.

...

B) Öğretim ve eğitim kurumlarındaki polis disiplin kurulları, kurum kadrosunda görevli polis memuru ile kurumda öğrenim gören polis memuru ve adaylarına bütün disiplin cezalarını,

...

verebilir." hükmü yer almıştır.

Öte yandan, aynı Kanun'un (mülga) Ek 7. maddesinin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan halinde ise,

" Disiplin Kurulunca verilen kararlardan:

B) Genel Müdürlük Merkez Disiplin Kurulu ile öğretim ve eğitim kurumlarındaki Polis Disiplin kurullarının meslekten çıkarma dışındaki kararları Emniyet Genel Müdürünün onayı; meslekten çıkarma kararları Genel Müdürlük Yüksek Disiplin Kurulunun görüşü ve Bakanın onayı ile;

...

Kesinleşir.

(A) ve (B) bentleri uyarınca intikal eden ve Genel Müdürlük Yüksek Disiplin Kurulunca uygun görüş belirtilmeyen dosyalar Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanır.

İl Polis Disiplin Kurulunca verilen ve vali tarafından uygun görülmeyen kararlar Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca; Genel Müdürlük Merkez Disiplin Kurulu ile Öğretim ve Eğitim kurumlarındaki Polis Disiplin kurullarınca verilen ve Emniyet Genel Müdürü tarafından uygun görülmeyen kararlar Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanır.

Bakan, yukarıdaki birinci fıkranın (A), (B) ve (C) bentleri uyarınca onayına sunulan kararları uygun görmediği takdirde, konu, Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanır." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda metinlerine yer verilen Kanun hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, öğretim ve eğitim kurumlarındaki Polis Disiplin Kurullarının kendi yetki alanına giren personel bakımından meslekten çıkarma cezası dahil bütün disiplin cezalarını verebileceği; ancak nihai ceza olarak meslekten çıkarma cezasının uygulanması durumunda ek bir usulî güvence olarak bu cezanın Yüksek Disiplin Kurulu görüşü ve Bakan onayı ile kesinleşeceğinin hüküm altına alındığı görülmektedir.

Başka bir anlatımla, Emniyet Teşkilat Kanunu'nun Ek 5. ve Ek 7. maddeleri incelendiğinde; kanun koyucu tarafından öğretim ve eğitim kurumlarındaki Polis Disiplin Kurullarınca cezanın teklif edildiği ve Bakanlık makamınca cezanın verildiği bir sistemin öngörülmediği, ceza verme yetkisinin doğrudan öğretim ve eğitim kurumlarındaki polis disiplin kuruluna ait olduğu; ancak bu noktada sonuç cezanın, meslekten çıkarma cezası olması durumunda, personel bakımından ikinci bir incelemeden sonra bu yaptırımın uygulanmasının amaçlandığı anlaşılmaktadır.

Nitekim, 19/02/1980 günlü, 2261 sayılı Kamu Güvenliğine ve Kolluk Hizmetlerinle İlişkin Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Bunlara Yeni Hükümler Eklenmesi Hakkında Kanun ile 3201 sayılı Kanun'a "Ek Madde 2" olarak eklenen ve daha sonra 11/09/1987 günlü, 291 sayılı KHK ile "Ek Madde 5" olarak teselsül ettirilmiş olan maddenin gerekçesinde: "Emniyet örgütünde kurulacak disiplin kurullarının ceza verebilecekleri personel ve uygulayacakları cezalar bakımından yetki sınırlarını belirlemektedir.

Maddeye egemen olan görüşe göre, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunundaki, disiplin kurullarını ceza vermek için sadece görüş bildiren bir yer kabul eden ve ceza verme yetkisini merkezdeki atamaya yetkili amire bırakan sistem bırakılmakta ve disiplin kurulları, gösterilen yetki sınırları çerçevesinde disiplin cezası vermede birer karar yeri durumuna getirilmektedir.

Böylece 657 sayılı Kanuna göre bugüne kadar uygulamada karşılaşılan, işlerin merkezde toplanması yüzünden disiplin cezalarının geç verilmesinden doğan sakınca giderilecek ve disiplin işleri büyük bir hız kazanmış olacaktır." şeklinde ifade edilen hususlar ile de bu duruma işaret edilmekte ve işlerin merkezde toplanması yüzünden disiplin cezalarının geç verilmesinden doğan sakınca giderilerek, disiplin işlerine büyük bir hız kazandırılması hedeflenmektedir.

Olayda, meslekten çıkarma cezası yerine alt ceza uygulanmak suretiyle verilen ''24 ay uzun süreli durdurma'' cezası bakımından Polis Meslek Yüksek Okulu Polis Disiplin Kurulunun bu cezayı vermeye yetkili makam olduğu kuşkusuzdur. Bu itibarla Mahkemece, uyuşmazlığın esası incelenerek bir karar verilmesi gerekirken, dava konusu işlemin yetkili makam tarafından tesis edilmediği gerekçesiyle iptali yolunda verilen idare mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. Nitekim Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 09/07/2020 günlü, E:2019/1831, K:2020/1425 sayılı kararı da bu yöndedir.