Danıştay 2. Daire E.2021/3623 K.2023/5500

Dava Konusu İstem

Dava, ... İl Emniyet Müdürlüğünde Personel Şubesi Müdürü olarak görev yapmakta iken, aynı yer Emniyet Müdürlüğü Pasaport Şube Müdürlüğüne atanan davacının, "amir ve üstlerine iletmesi gereken bilgi ve buyrukları, zamanında üstlerine iletmemek" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 6/A-5 maddesi gereğince "4 ay kısa süreli durdurma" cezasıyla cezalandırılmasına, öğrenim durumu itibarıyla yükselebileceği kadronun son kademesinde bulunduğundan, cezanın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/5 maddesi gereğince brüt aylığından 1/4 oranında kesinti yapılmak suretiyle uygulanmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin ...... günlü, E:..., K:...sayılı kararıyla; davacıya isnat olunan "amir ve üstlerine iletmesi gereken bilgi ve buyrukları, zamanında üstlerine iletmemek" fiilinin işlendiğinin, davacının savunması ve tanık ifade tutanakları ile de sabit görüldüğünden Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün, "Kısa Süreli Durdurma" başlıklı 6/A-5 maddesi gereğince davacıya "4 ay kısa süreli durdurma" cezası verilmesinde ve yükselebileceği kadronun son kademesinde bulunması nedeniyle cezanın bürüt aylığından 1/4 oranında kesinti yapılmak suretiyle uygulanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Daire Kararının Özeti : Davacının temyiz başvurusu üzerine, Danıştay Beşinci Dairesinin karar düzeltme istemine konu kararıyla, İdare Mahkemesi kararı onanmıştır.

KARAR DÜZELTME TALEBİNDE

BULUNANIN İDDİALARI

Davacı tarafından, isnat edilen fiilin kendisi tarafından işlenmediği ileri sürülerek, Danıştay Beşinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Düzeltilmesi istenen kararın yöntem ve yasaya uygun olduğu, bu nedenle istemin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

7068 sayılı Kanun ile davacı lehine bir düzenleme getirildiği görüldüğünden, karar düzeltme isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, davacının karar düzeltme isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının onanmasına dair Danıştay Beşinci 10/04/2018 günlü, E:2016/22490, K:2018/13251 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... İl Emniyet Müdürlüğünde Personel Şubesi Müdürü olarak görev yapmakta iken, aynı yer Emniyet Müdürlüğü Pasaport Şube Müdürlüğüne atanan davacının, "amir ve üstlerine iletmesi gereken bilgi ve buyrukları, zamanında üstlerine iletmemek"" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 6/A-5 maddesi gereğince "4 ay kısa süreli durdurma" cezasıyla cezalandırılmasına, öğrenim durumu itibarıyla yükselebileceği kadronun son kademesinde bulunduğundan cezanın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/5 maddesi gereğince brüt aylığından 1/4 oranında kesinti yapılmak suretiyle uygulanmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan mülga Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 6/A-5 maddesinde, "amir ve üstlerine iletilmesi gereken bilgi ve buyrukları, zamanında iletmemek ya da olayları, olaylarla ilgili bilgileri amirlerinden ve resmen istenmesi halinde de görevli ve yetkili kuruluş ve kişilerden gizlemek" fiili, 4 ay kısa süreli durdurma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır.

08/03/2018 günlü, 30354 sayılı mükerrer Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendinin 3. alt bendinde, "amir ve üstlerine iletilmesi gereken olay, bilgi ve emirleri zamanında iletmemek" fiilinin, onbir ila onbeş günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını gerektirdiği hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare Mahkemesi kararında da belirtildiği üzere, davacının dava konusu disiplin cezasıyla cezalandırılmasına neden olan fiili sabittir. İdare, üstlenmiş olduğu kamu hizmetlerini kamu personeli eliyle ifa etmektedir. Kamu hizmetlerini yerine getirmekle yükümlü olan memurların, görev ve sorumluluklarını ifa ederken belirli bir düzen içinde çalışmaları, Anayasa, kanun, tüzük, yönetmelik hükümlerine uygun davranmaları, kamu hizmetlerinin aksamaması için zorunluluk arz etmektedir. Bu anlamda, memurlar ve diğer kamu görevlilerinin üstlenmiş oldukları görevleri layıkıyla yerine getirmelerini sağlamak amacıyla, kanun, tüzük, yönetmelik vb. mevzuat hükümleri ile disiplin kuralları öngörülmüştür.

Dava devam ederken, davacının fiiline uygulanacak disiplin cezasına ilişkin mevzuatta değişiklik olması nedeniyle uyuşmazlığın çözülebilmesi için, davacının işlediği fiile hangi mevzuat hükmünün uygulanması gerektiği hususunun karara bağlanması gerekmektedir.

Ceza hukuku kökenli bir ilke olan ancak zaman içinde hukukun tüm dallarında geçerli bir ilke olarak benimsenen "lehe olan hükmün uygulanması" ilkesi; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiilin sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunması veya sonradan yürürlüğe giren düzenlemenin suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehine sonuçlar doğurması durumunda, failin lehine olan sonraki normun daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngörmektedir.

İdare hukuku alanında, kural olarak idari işlemlerin yargısal denetimi, işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. İdari işlem niteliğindeki disiplin cezasının da tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, lehe olan normun uygulanması ilkesinin disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir.

Dolayısıyla, fiilin işlendiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise, disiplin cezası ile cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır. Ancak, lehe hükmün uygulanması amacıyla verilecek bir iptal kararının lehe olan hükme uygun olarak yeni bir disiplin cezası verilmesine engel olmayacağı da tabiidir.

Uyuşmazlıkta, davacının sabit olan fiili karşılığında, Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 6/A-5 maddesinde düzenlenen disiplin cezası,... günlü, ... sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendinin 3. alt bendinde belirtilen disiplin cezası ile karşılaştırıldığında, 7068 sayılı Kanun ile davacı lehine bir düzenleme getirildiği görüldüğünden, İdare Mahkemesince, davacı lehine olan düzenleme dikkate alınarak uyuşmazlık hakkında yeniden bir karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.