Danıştay 2. Daire E.2021/3659 K.2024/469

Dava Konusu İstem

Dava; emniyet amiri olan davacının, Balıkesir ili, Ayvalık İlçe Emniyet Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Grup Amirliğinde görev yaptığı dönemde, denetim görevini yerine getirmediğinden bahisle, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/A-3 maddesi uyarınca 4 ay kısa süreli durdurma cezası ile tecziye edilmesine ilişkin … günlü, … sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.

… İdare Mahkemesi'nin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş; anılan karar, davalı idarenin temyizi üzerine, Danıştay Beşinci Dairesinin 19/04/2018 günlü, E:2016/28809, K:2018/13707 sayılı kararıyla bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesince, Danıştay Beşinci Dairesinin anılan bozma kararına uyularak dava dosyası yeniden incelenmek suretiyle verilen temyize konu kararla; dava dosyasının incelenmesinden.

Ayvalık İlçe Emniyet Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Grup Amirliğinde uzman köpek eğitmeni olarak görev yapan ve aynı zamanda gizli hizmet ödeneğinden sorumlu olan polis memuru A.A. hakkında, "veteriner F.K'ya olan şahsi borcunu, eğitiminden sorumlu olduğu narkotik dedektör köpeğinin ihtiyaçları için mal alımı yapmış gibi fatura düzenleterek ilçe emniyet müdürlüğü bütçesinden ödettirdiği ve 13-09-10.N.21 kod no'lu operasyon için yapılan harcamalara ilişkin faturalar karşılığında hizmet alınmadığı,

faturaların karşılıksız olduğu" iddiaları üzerine başlatılan disiplin soruşturması neticesinde, grup amiri olarak görev yapan davacının, yapılan harcamalar ve ödemelerle ilgili işlemlerde denetim görevini yerine getirmediğinden bahisle tecziye edilmesine ilişkin dava konusu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı, uyuşmazlıkta; her ne kadar davacı tarafından; yapılan harcamalar ve ödemelerde sorumluluğunun bulunmadığı, dava konusu işlemin iptali gerektiği ileri sürülmekte ise de;

dosyaya ekli soruşturma dosyası ve diğer bilgi-belgelerin birlikte incelenmesi sonucunda, davacının denetim görevini gerektiği gibi yerine getirmediğine ilişkin eyleminin sübuta erdiği, öte yandan, soruşturmanın objektif olarak yürütüldüğü ve toplanan delillerin cezanın tesisi konusunda yeterli olduğu görüldüğünden, davacının sübut bulan eylemine karşılık gelen disiplin cezası ile tecziye edilmesine ilişkin olarak tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; grup amiri olarak görev yaptığı dönemde, üzerine düşen denetim görevini belirli aralıklarla yasal mevzuata uygun olarak yerine getirdiği, disiplin soruşturmasına konu olan; başpolis memuru A.A. tarafından, narkotik madde dedektör köpeğinin ihtiyaçlarının karşılanması için müşteki F.K.'dan elden borç alınarak karşılığında mal alınmış gibi evrak tanzim edilip ilçe emniyet müdürlüğü ödeneğinin kullanılması ve yine başpolis memuru A.A. tarafından,

gizli hizmet ödeneği kullanılmak suretiyle 13.09.10.N.21 kodlu operasyon için yapılan 1.916,75 TL harcama tutarına ait faturalar karşılığı hizmet alınmadığının tespit edilmesine ilişkin olarak, her iki olayın da kendisinin izinli olduğu dönemde meydana gelmesi nedeniyle inceleme ve denetleme imkanı bulunmadığından ceza tayininin mesnetsiz olduğu, yapılan soruşturmada iç yönergeler uyarınca denetim yükümlülüğünün grup amirinde olup olmadığı hususunun hiç irdelenmediği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davacının adli yardım talebinin ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla kabul edildiği görüldüğünden, 6100 Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 335. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "Adli yardım, hükmün kesinleşmesine kadar devam eder." düzenlemesi gereğince, davacının adli yardım istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek, gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının Balıkesir ili, Ayvalık İlçe Emniyet Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Grup Amirliğinde görev yaptığı dönemde, başpolis memuru A.A.nın, "veteriner F.K.'ya olan şahsi borcunu, eğitiminden sorumlu olduğu narkotik dedektör köpeğinin ihtiyaçları için mal alımı yapmış gibi fatura düzenleterek ilçe emniyet müdürlüğü bütçesinden ödettirdiği ve 13-09-10.N.21 kod no'lu operasyon için yapılan harcamalara ilişkin faturalar karşılığında hizmet alınmadığı, faturaların karşılıksız olduğu" iddiaları üzerine, davacının da aralarında bulunduğu bir kısım emniyet personeli hakkında disiplin soruşturmasına başlanılmıştır.

Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararıyla, davacının, "denetim görevini yerine getirmemek" fiilini işlediğinin sübuta erdiğinden bahisle, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/A-3 maddesi gereğince "4 ay kısa süreli durdurma" cezasıyla tecziye edilmesine karar verilmiştir.

Bunun üzerine davacı tarafından, anılan cezanın iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/A-3 maddesinde yer alan "Denetim görevini yerine getirmemek" fiili, 4 ay kısa süreli durdurma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır. 08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8. maddesinin 4. fıkrasının, 4 ay kısa süreli durdurma cezasını gerektiren fiillerin sayıldığı (a) bendinin (2) numaralı alt bendinde, "Denetim görevini yerine getirmemek" düzenlemesi yer almıştır.

Polis Merkezi Amirliği Kuruluş, Görev ve Çalışma Yönetmeliği'nin 12/1-(c) maddesinde; ilgili mevzuat çerçevesinde personelin istihdamını ve eğitimini sağlamak, denetlemek, disiplin ve düzeni temin etmek, "polis merkezi amiri"nin görev ve sorumlulukları arasında sayılmış olup, 3. fıkrasında; polis merkezi amirinin, personelince yürütülen hizmetleri takip etmek ve denetlemekle yükümlü olduğu belirtilmiştir.

"Grup amiri"nin görevleri ise aynı Yönetmeliğin 14. maddesinde; grup/büro amirliği hizmetlerinin mevzuata, standartlara ve esaslara uygun, etkin, verimli ve kaliteli bir şekilde yürütülmesini sağlamak, hizmetlerin geliştirilmesini ve kalitesini artırmak, bu amaçla amirlerine önerilerde bulunmak, personeli amirlerin emirleri ve görevler konusunda düzenli olarak bilgilendirmek, personelin sorunlarını dinlemek, çözüm önerileri geliştirerek amirlerine sunmak, grup/büro amirliğinde disiplin ve düzeni temin etmek, mevzuatla verilen diğer görevleri ve amirlerince verilen emir ve talimatları yerine getirmek ile görevli olduğu şeklinde düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülebilmesi bakımından kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuçlar doğurmaları sebebiyle, subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi, kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahiptirler.

Kamu görevlilerinin disiplin cezasıyla cezalandırılabilmeleri için, disipline aykırı eylem veya işlemlerin sübut bulup bulmadığının usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma ile ortaya konulması, soruşturma aşamasında kamu görevlisinin lehinde ve aleyhinde olan her türlü bilgi ve belgenin toplanması, bilahare disipline aykırı davranış olarak tespit edilen eylemin hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanarak eylemine uygun olan disiplin cezası maddesinin tayini ve uygulanması gerekmektedir.

Dava dosyasının incelenmesinden.

Ayvalık İlçe Emniyet Müdürlüğü KOM Grup Amirliği emrinde uzman köpek eğitmeni olarak görev yapan, aynı zamanda gizli hizmet ödeneğinden sorumlu olan polis memuru A.A hakkında, veteriner F.K'ya olan şahsi borcunu eğitiminden sorumlu olduğu narkotik dedektör köpeğinin ihtiyaçları için mal alımı yapmış gibi fatura düzenlettirerek ilçe emniyet müdürlüğü bütçesinden ödettirdiği iddiası ve 13-09-10.N.21 kod nolu operasyon için yapılan harcama faturalarının tetkik edilmesi neticesinde bu faturalar karşılığında hizmet alınmadığının, faturaların karşılıksız olduğunun tespiti üzerine başlatılan disiplin soruşturması neticesinde,

grup amiri olarak görev yapan davacının, KOM Grup Amirliğinde yapılan harcamalar ve ödemelerle ilgili işlemlerde denetim görevini yerine getirmediğinden bahisle, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/A-3 maddesi uyarınca 4 ay kısa süreli durdurma cezası ile tecziye edilmesine karar verildiği görülmektedir.

Uyuşmazlıkta. Emniyet Genel Müdürlüğü'nün 06/06/2014 tarihli tahkik emriyle disiplin soruşturmasına başlanıldığı, akabinde, davacı hakkında, "gizli hizmet ödeneğinden sorumlu başpolis memuru A.A. tarafından 13.09.10.N.21 kod nolu operasyon için 1.916,75 TL tutarında harcama faturası karşılığında hizmet alınmadığı" iddiasına yönelik olarak,

denetim görevini yerine getirmediğinden bahisle soruşturma yapılabilmesi için gerekli iznin verilmesi hususunda Emniyet Genel Müdürlüğü'nün 07/08/2014 tarihli ek tahkik onayının alındığı görülmekle birlikte, davacının gerek soruşturma ifadesi ve gerekse son savunması alınırken, "denetim görevini yerine getirmemek" suçuna ilişkin herhangi bir isnatta bulunulmadan, "konuyla ilgili bildiklerini anlatmasının" istenildiği, öte yandan;

gerek davacının ve gerekse soruşturmada ifadelerine başvurulan diğer emniyet personelinin beyanları birlikte değerlendirildiğinde, usulsüz harcamalar ve işlemler yapmakla suçlanan başpolis memuru A.A.'nın, uzman köpek eğitmeni ve gizli hizmet ödeneğinden sorumlu olmasının yanı sıra, davacının Ayvalık'ta göreve başlamasından önceki dönemde ve davacının göreve başladığı 05/09/2013 tarihinden sonra, davacının izinli vb. olduğu dönemlerde de grup amirliğine vekalet ettiği, veteriner F.K.'nın 09/05/20014 tarihinde polis memuru A.A. hakkında şikayette bulunması üzerine,

polis memuru A.A.'nın yaptığı usulsüz harcamalar ve işlemlerle ilgili olarak yapılan araştırmada, 13.09.10.N.21 kod nolu operasyonla ilgili olarak A.A. tarafından gösterilen harcamalara ilişkin faturaların karşılıksız olduğunun ortaya çıkması üzerine, aralarında davacının da bulunduğu 5 emniyet personeli tarafından tutulan 14/05/2014 tarihli raporla, durumun Balıkesir Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğüne bildirildiği, davacının alınan ifadesinde; "söz konusu operasyona yönelik olarak kendisinin bilgisi dahilinde hiçbir aracın kiralanmadığı ve yüklü miktarda kontör alımı yapılmadığı"nın beyan edildiği,

soruşturmada ifadesi alınan polis memuru H.H.N.'nin de davacıyı doğruladığı, diğer taraftan; yukarıda anılan yönetmelik hükmü gereğince, grup amiri sıfatıyla esasen denetim görevi bulunmadığı anlaşılan davacının, denetim görevini ne suretle yerine getirmediği noktasında soruşturma raporunda veya disiplin kurulu kararında bir tespite yer verilmediği gibi, davacının, "başpolis memuru A.A.'nın şubeden tayin olduğu ve ilişik kestiği dönemde, şube müdürünün talimatı doğrultusunda A.A.'yı arayıp en kıdemli polise devir teslim yapmasını istediği,

o tarihte devir teslim esnasında izinli olması sebebiyle kasada olması gereken tutardan bilgisinin bulunmadığı" yönündeki beyanının da dikkate alınmadan işlem tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, yukarıda açıklanan hususlar kapsamında, davacının denetim görevini ne suretle yerine getirmediğine ilişkin olarak gerek soruşturma raporunda ve gerekse dava konusu işlemde açık ve net tespitlerin bulunmadığı dikkate alındığında, davacının üzerine atılı disiplin suçunu işlediğinin sübuta ermediği anlaşıldığından, "denetim görevini yerine getirmemek" fiilini işlediğinden bahisle 4 ay kısa süreli durdurma cezasıyla tecziyesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.