Danıştay 2. Daire E.2021/3887 K.2022/5081

Dava Konusu İstem

Dava; Antalya ili, Konyaaltı ilçesi, … Mahallesi, … Sokak, No:… adresinde bulunan ve davacı şirket tarafından işletilen işyerinin, sözleşmesinin sona erdiğinden bahisle işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali ile işletmenin faaliyetine 23/04/2014 tarihine kadar son verilmesi gerektiği, aksi takdirde ruhsatsız faaliyet dolayısıyla hakkında yasal işlem yapılacağı bildirimine ilişkin … günlü, … sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; işyerinin … günlü, … sıra nolu işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile ruhsatlandırıldığı, davacı ile belediye arasında yapılan sözleşmenin 30/03/2014 tarihinde sona erdiği, kira sözleşmesinin bitiminden sonra ruhsatsız kalacak olan davacıya ait işletmeye yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, işletmenin ...Belediye Başkanlığından restoran işletmeciliği yapılmak üzere kiralandığı, kira bedelinin düzenli ödenmesi nedeniyle kira sözleşmesinin yenilenmesi gerekirken, yeni döneme ilişkin kira kontratının sürüncemede bırakıldığı, kira ilişkisinin devam edeceği inancıyla işletmeye yaklaşık 600.000,00-TL masraf yapıldığı, mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararı uyarınca Danıştay Onuncu Dairesine; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen davada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Antalya ili, Konyaaltı ilçesi, … Mahallesi, … Sokak, No:… adresinde bulunan ve davacı şirket tarafından işletilen işyerinin, sözleşmesinin sona erdiğinden bahisle işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali ile işletmenin faaliyetine 23/04/2014 tarihine kadar son vermesi gerektiği, aksi takdirde ruhsatsız faaliyet dolayısıyla hakkında yasal işlem yapılacağının bildirilmesine ilişkin … günlü, … sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un 3. maddesinde Belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan işyerleri ve işletmelere işyeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye belediyenin yetkili olduğu belirtildikten sonra.

4. maddesinde yetkili idarenin, iznin verilmesi için yapacağı beyan ve incelemelerde; a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak genel kriterlerine göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacağı, 5. maddesinde ise, başvurunun, anılan yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlenerek ilgiliye verileceği kurala bağlanmıştır.

10/08/2005 günlü, 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 4. maddesinde, umuma açık istirahat ve eğlence yeri, "Kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon, kamping ve benzeri konaklama yerleri; gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içkili lokanta, taverna ve benzeri içkili yerler..." olarak tanımlanmış.

"İşyerlerinde aranacak genel şartlar" başlıklı 5. maddesinde umuma açık istirahat ve eğlence yerleri yönünden işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerlerinin taşımak zorunda olduğu şartlar arasında, genel asayiş ve güvenlik yönünden yetkili kolluk kuvvetinin görüşünün alınmış olması, bu işyerlerinin, patlayıcı, parlayıcı, yanıcı ve benzeri tehlikeli maddeler üretilen, satılan, kullanılan, depolanan yerler ile gaz dolum tesislerine mevzuatın öngördüğü uzaklıkta bulunması, yangına karşı gerekli önlemlerinin alındığını gösteren itfaiye raporunun alınması,

umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinden meyhane, bar... ile açıkta alkollü içki satılan işyerlerinin okul, yurt, mabet bina ve tesislerine mevzuatın öngördüğü uzaklıkta bulunması gerektiği belirtilerek bu hususların işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmeden önce yerinde kontrol edileceği düzenlemesine yer verilmiştir.

Anılan Yönetmeliğin "Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin açılması" başlıklı 32. maddesinde ise, umuma açık istirahat ve eğlence yeri açmak ve işletmek isteyen gerçek ve tüzel kişilerin Örnek-1’de yer alan başvuru ve beyan formu ile yetkili idareye başvuracağı, yetkili idarenin ruhsatını vermeden önce kolluk kuvvetinin görüşünü alarak başvuruları bir ay içinde sonuçlandıracağı.

"İşyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesi sırasında istenecek belgelere ilişkin usûl ve esaslar" başlıklı Ek 1. maddesinde, yetkili idarelerin, kendi kayıtlarında bulunan ve değişmediği başvuru sahibince beyan edilen bilgi ve belgeleri başvuru sahiplerinden talep edemeyeceği, başvuru sahibinin mülk sahibi olması ve tapu kayıtlarına idare tarafından erişilmesinin mümkün olduğu durumlarda, başvuru sahiplerinden tapu sureti alınmayacağı,

yalnızca beyan ile tapu kayıtlarına ulaşılması için gerekli bilgilerin alınacağı ve mülkiyet beyanının doğruluğu yetkili idarelerce Tapu ve Kadastro Bilgi Sistemi (TAKBİS) üzerinden teyit edileceği düzenlemelerine yer verilmiş, 32. maddede işaret edilen Örnek 1 de yer alan formun 6. sırasında yeralan "Mülkiyet durumu" bölümünde ise, "kira (kira sözleşmesi), Malik (tapu sureti)" işaretlemelerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Mevzuatın incelenmesinden, uyuşmazlığa esas ruhsat yönünden yetkili idare olan Belediyenin; ruhsatlandırma işlemi sırasında yapacağı incelemelerde, başvuranın malik olmaması halinde kira sözleşmesinin bulunup bulunmadığını araştırma, sözleşme var ise örneğinin başvuru formuna eklenip eklenmediğini incelemekle görevli ve yetkili olduğu açık olmakla birlikte, meri mevzuatımız uyarınca kira sözleşmesinin geçerliliğini inceleme ve geçersizliğine karar verme yetkisi yargıya ait bulunmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, tasarrufu davalı idareye ait olan Antalya ili, Konyaaltı ilçesi, … Mahallesi, … Sokak, No:… adresinde bulunan "…" ünvanlı işyerinin 06/10/2011 günlü, kira sözleşmesi ile davacı şirkete kiralandığı, içkili restoran faaliyet konulu işyerine idare tarafından … günlü, … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildiği görülmekle, davalı idare tarafından bahse konu işyerinin kira sözleşmesinin 30/03/2014 tarihinde sona erdiğinden bahisle işletmenin işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali ile işletme faaliyetlerine 23/04/2014 tarihine kadar son verilmesi, aksi takdirde ruhsatsız faaliyetten dolayı işlem yapılacağı yönünde dava konusu işlem tesis edildiği anlaşılmıştır.

Uyuşmazlıkta; yukarıda yer verilen mevzuat uyarınca ruhsat başvurusu esnasında her ne kadar İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğe ekli iş yeri açma ve çalışma ruhsatı başvuru/beyan formunun "mülkiyet durumu" kısmında, başvuruda bulunanlardan tapu kaydı ya da kira sözleşmesi sunması zorunlu kılınmış ise de, idare tarafından ruhsat verilmesi sonrasında ruhsat başvurusuna esas kira sözleşmesinin süresinin sona ermiş olmasının doğrudan ruhsat iptali sonucunu doğurmayacağı, kaldı ki dosyaya davacı şirketin taşınmazdan tahliyesi yönünde verilmiş herhangi bir yargı kararı sunulmadığı gibi,

ruhsatın geçerliliğini etkileyebilecek başkaca bir hususun da bulunmaması karşısında dava konusu işlemde hukuka uyarlılık, davanın reddi yolundaki Mahkeme kararında hukuki isabet görülmemiştir.