Danıştay 2. Daire E.2021/6066 K.2023/4941

Dava Konusu İstem

Dava; davacının, Şanlıurfa Emniyet Müdürlüğü kadrosunda polis memuru olarak çalışmakta iken işlediği öne sürülen fiilinden dolayı Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 6/B-5. maddesine göre verilen disiplin cezasının ... İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla iptal edilmesi üzerine aynı fiil nedeniyle bu kez Disiplin Tüzüğü'nün 5/B-1. maddesi uyarınca 10 günlük aylık kesimi cezasıyla tecziyesi yönündeki Şanlıurfa Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararının iptali ve söz konusu kararın uygulanmasıyla kesilen ücretin tarafına iadesi istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… kararla; ...

İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı "iptal" kararına konu edilen Şanlıurfa Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararında, davacıya isnat edilen disiplin suçuyla ilgili olarak geçmiş hizmet ve sicilleri değerlendirilmek suretiyle bir alt ceza uygulanmasına karşın bu cezanın Mahkeme kararıyla iptal edilmesi üzerine yeniden yapılan değerlendirmede yasal ve haklı bir neden olmadan alt cezaya ilişkin hükümler uygulanmaksızın doğrudan davacıya isnat edilen disiplin fiilinin karşılığı cezanın uygulandığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uyarlık bulunmadığı,

öte yandan, idarelerin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararları tazmin etmesi Anayasal bir zorunluluk olduğundan, hukuka aykırı olduğu tespit edilen dava konusu işlem nedeniyle maaşından yapılan kesinti tutarlarının davacıya ödenmesi gerektiği gerekçeleriyle, dava konusu işlemin iptaline ve dava konusu işlem nedeniyle maaşından yapılan kesinti tutarlarının davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; davacının fiilinin sabit olduğu, dava konusu işlemin, kamu yararı amacı ve hizmet gerekleri doğrultusunda, hukuken geçerli sebeplere dayanılarak idareye tanınan takdir yetkisi kapsamında tesis edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabul edilerek, İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava dosyasının incelenmesinden; davacının istirahatli olduğu bir günde, yanında nişanlısı ve birkaç yakını ile bir alışveriş merkezinde bulunan sinemaya gittiği, sinemada daha önceden tanıdığı H.B. isimli bayan polis memuruyla karşılaştıkları, bu kişiyle aralarında geçen tartışma sırasında birbirlerine karşı küfür ve hakarete varan sözler söyledikleri, cinsel taciz, hakaret ve kasten yaralama iddiasıyla birbirlerinden şikayetçi olmaları üzerine konuyla ilgili yürütülen soruşturma sonucunda,

davacının Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 6/B-5. maddesinde belirtilen "Hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle, geçmiş hizmetleri ve sicil durumu dikkate alınarak bir alt ceza uygulanmak suretiyle 10 günlük aylık kesimi cezasıyla tecziye edildiği, bu işleme karşı açılan davada ...

İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla davacının üzerine atılı fiilin Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 5/B-1. maddesinde belirtilen (kendisi ile aynı rütbede çalışanlara, astlarına veya iş arkadaşlarına karşı onur kırıcı söz söylemek veya davranışta bulunmak) disiplin suçunu oluşturduğu gerekçesiyle iptal edilmesi üzerine davalı idarece davacının durumu yeniden ele alınarak, aynı fiil nedeniyle bu kez Disiplin Tüzüğü'nün 5/B-1. maddesi uyarınca alt cezaya ilişkin hükümler uygulanılmaksızın 10 günlük aylık kesimi cezasının verilmesi üzerine temyizen bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun -dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki haliyle- 2. maddesinin 2. fıkrasında, "İdari yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır. İdari mahkemeler, yerindelik denetimi yapamazlar, yürütme görevinin kanunlarda gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı veremezler." kuralına yer verilmiştir.

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 5/B-1. maddesinde, "Kendisi ile aynı rütbede çalışanlara, astlarına veya iş arkadaşlarına karşı onur kırıcı söz söylemek veya davranışta bulunmak" fiili, 4 - 10 günlüğe kadar aylık kesimi cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmış; aynı Tüzük'ün "Bir alt ceza verilmesi" başlıklı 15. maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan metninde ise; "Kararın verildiği güne kadar geçmiş hizmetleri olumlu ve sicilleri iyi olan memurlara bu Tüzükte gösterilen cezanın bir derece aşağısı uygulanabilir." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen düzenlemeler ile Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 15. maddesinde yer alan "uygulanabilir" ibaresi birlikte değerlendirildiğinde, emniyet teşkilatı mensuplarının geçmiş hizmetlerinin olumlu ve sicillerinin iyi olması halinde disiplin cezasına konu fiillerin karşılığı olan disiplin cezasından bir derece hafif cezanın verilmesi konusunda idareye takdir yetkisi tanındığı, söz konusu yetkinin kullanılması açısından idarenin yargı kararıyla yönlendirilmesine veya takdir hakkına müdahale edilmesine hukuken olanak bulunmadığı, aksi durumun yerindelik denetimine sebep olacağı açıktır.

Dava konusu olayda, davacıya isnat edilen fiil ile ilgili olarak geçmiş hizmet ve sicillerinin değerlendirilmesi suretiyle bir alt ceza uygulanarak verilen disiplin cezasının, Mahkeme kararıyla iptal edilmesi sonucunda, bu işlemin tüm hukuksal sonuçlarıyla beraber hukuk aleminden kalktığı değerlendirildiğinde, davacının daha önceki hukuki durumundan daha ağır yeni bir hukuki durum oluşturmamak kaydıyla, davalı idarece yeni bir işlem tesis edileceği ve bir alt cezanın verilmesi konusunda idareye tanınan taktir yetkisinin kullanılması açısından idarenin yargı kararıyla yönlendirilmesinin veya takdir hakkına müdahale edilmesinin, yerindelik denetimine sebep olacağı sonucuna varılmaktadır.

Bu durumda; "Kendisi ile aynı rütbede çalışanlara, astlarına veya iş arkadaşlarına karşı onur kırıcı söz söylemek veya davranışta bulunmak" fiilini işlediği sabit olan davacıya verilen disiplin cezasında hukuka aykırılık bulunmamakta olup, aksi yönde verilen temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dava; davacının, Şanlıurfa Emniyet Müdürlüğü kadrosunda polis memuru olarak çalışmakta iken işlediği fiilinden dolayı Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 6/B-5. maddesine göre ve bir alt ceza uygulanmak suretiyle 10 günlük aylık kesimi cezasıyla tecziye edildiği; bu disiplin cezasının ...

İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla; davacıya isnat edilen eylemin Disiplin Tüzüğü'nün 5/B-1. maddesi kapsamında olduğu halde, kısa süreli durdurma cezasını gerektiren eylemler kapsamında değerlendirilerek ceza verilmesini hukuka aykırı bularak iptal edilmesi üzerine, 2577 sayılı Kanun'un 28. maddesi uyarınca yargı kararının gereğini yerine getirmek üzere tesisi edilen dava konusu işlemle;

davacının eyleminin, Disiplin Tüzüğü'nün 5/B-1. maddesi uyarınca değerlendirildiği halde alt ceza uygulaması yapılmayıp, sonuçta yine 10 günlük aylık kesimi cezasıyla tecziyesi yönündeki Şanlıurfa Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararının iptali ve söz konusu kararın uygulanmasıyla kesilen ücretin tarafına iadesi istemiyle açılmıştır.

İptaline karar verilen işlemin; eylemin değerlendirilmesi yönünden hukuka aykırı bulunduğu, idarenin; yargı kararının gereğini yerine getirirken bu gerekçeye uyması gerektiği, işlemin vasfının yargı kararının uygulanması olarak değişmesi karşısında; yargı kararını aşan ve dava açma hakkını kullanan davacı hakkında, aleyhte sonuç doğuracak şekilde işlem tesisinin ise hukuka uygun bulunmayacağı açıktır. Davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile anılan kararın yukarıda belirtilen gerekçeyle onanması gerektiği oyuyla, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.