Danıştay 2. Daire E.2021/6450 K.2023/5181

Dava Konusu İstem

Davacı; İstanbul ili, … İlçe Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yaptığı dönemdeki fiili nedeniyle hakkında yürütülen disiplin soruşturması sonucunda "Amir veya üstlerine hakaret etmek" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/D-6 maddesi uyarınca "24 ay uzun süreli durdurma cezası" ile tecziyesi gerekmekte ise de aynı Tüzük'ün 15. maddesi uyarınca "10 ay kısa süreli durdurma cezası" ile cezalandırılmasına ilişkin İstanbul Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararının iptali istemiyle dava açmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesince verilen temyize konu kararla; davacı, dava dilekçesinde her ne kadar söz konusu yorumun açık olan hesabının başka kişiler tarafından kullanılması sonrası yazıldığını iddia etse de, 29/11/2013 tarihli ifadesinde, yorumu, kopyala yapıştır şeklinde başka bir hesaptan alıntılayarak yazdığını kabul ettiği, ayrıca yorumun kaldırılması için girişimde bulunmadığı ve yorumu yapanlar hakkında şikayette bulunmadığı dikkate alındığında; hakaret içerdiği sabit olan söz konusu yorumun davacıya ait olduğunun açık olması karşısında bu yorum sebebiyle amirlerine hakeret ettiği ve dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, söz konusu yorumun hakaret unsuru barındırmadığı, görev süresi boyunca üst ve astlarıyla hiçbir sorun yaşamadığı, bilerek ve isteyerek hakaret etmek için bir sebebinin bulunmadığı, sosyal paylaşım sitesindeki hesabıyla ilgili ileri sürdüğü mazeretin dikkate alınmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Davacının temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 1. fıkrası uyarınca Danıştay Beşinci Dairesine gönderilen, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından; İstanbul ili, … İlçe Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yaptığı dönemdeki fiili nedeniyle hakkında yürütülen disiplin soruşturması sonucunda "Amir veya üstlerine hakaret etmek" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/D-6 maddesi uyarınca "24 ay uzun süreli durdurma cezası" ile tecziyesi gerekmekte ise de aynı Tüzük'ün 15. maddesi uyarınca "10 ay kısa süreli durdurma cezası" ile cezalandırılmasına ilişkin İstanbul Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararının iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 25. maddesinde; herkesin, düşünce ve kanaat hürriyetine sahip olduğu, her ne sebep ve amaçla olursa olsun kimsenin, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamayacağı, düşünce ve kanaatleri sebebiyle kınanamayacağı ve suçlanamayacağı; 26. maddesinde de; herkesin, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahip olduğu, bu hürriyetin resmi makamların müdahalesi olmaksızın haber veya fikir almak ya da vermek serbestliğini de kapsadığı hükmüne yer verildiği, devamında hürriyetin kullanılmasının hangi amaçlarla sınırlanabileceğinin açıklandığı görülmektedir.

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/D-6 maddesinde; "Amir veya üstlerini dövme girişiminde bulunmak ya da hakaret etmek" fiili, 24 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmış, aynı Tüzük'ün 15. maddesinde ise, "Kararın verildiği güne kadar geçmiş hizmetleri olumlu ve sicilleri iyi olan memurlara Tüzükte gösterilen cezanın bir derece aşağısı uygulanabilir." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülebilmesi bakımından kişilerin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi kamu hizmetinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme de sahiptirler.

Yukarıda aktarıldığı üzere, disiplin cezalarının subjektif ve bireysel etkilerinin bulunması, ilgililer hakkında ciddi sonuçlar doğurması, ayrıca kamu hizmetinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahip olmaları karşısında, disiplin cezalarının hukuki denetimi yapılırken, ilgililerin disiplin cezalarına konu fiillerinin sübut bulup bulmadığı, sübut bulmuş ise eylemlerine uyan disiplin cezasıyla cezalandırılıp cezalandırılmadıklarının tespiti büyük önem arz etmektedir.

Dava dosyasının incelenmesinden; "…" adlı sosyal paylaşım sitesinde yer alan "..."nda paylaşılan, "Ek Görevlerde. Polis memurlarına sarı yelek giydirilir. Bu yelekler petrol türevlerinden elde edilmekte olup oldukça yanıcı ve tutuşturucudur. Ayrıca estetik açıdan polisin imajını bozmaktadır. Her birinin piyasa fiyatı ise 18-30 TL arasındadır.

Ayrıca polisin sarı yelek giymesi gerektiği ile alakalı hiçbir norm bulunmamakta, kimin bu uygulamayı bir kural haline getirdiği bilinmemektedir.

Üniforma ve polis yeleği zaten varken, üzerine birde sarı yelek giyilmesi" şeklindeki yazıya, davacının, "Ölecek üst ve üstün sınıfımı sanki.... şeklinde başlayan ve devam eden yorumları üzerine yürütülen disiplin soruşturması neticesinde, davacının "Amir veya üstlerine hakaret etmek" fiilini işlediği ve disiplin yönünden kusurlu olduğundan bahisle dava konusu disiplin cezasının tesis edildiği görülmektedir.

Disiplin soruşturması kapsamında alınan ifadesinde davacının, söz konusu Facebook hesabının kendisine ait olduğunu, disiplin cezasına konu edilen yorumu hazır kalıp olarak (kopyala-yapıştır) alarak paylaştığını, hakaret etme, küçük düşürme gibi bir amacının olmadığını, yorumda geçen ifadeleri komik bulduğu için paylaştığını beyan ettiği görülmekle aktarılan yorumun davacı tarafından yapıldığı kanaatine varılmış olup; yorum içeriğinde yer alan ifadelerin "Amir veya üstlerine hakaret etmek" fiiline vücut verip vermediğinin, yani davacının fiilinin sübuta erip ermediğinin irdelenmesi gerekmektedir.

Disiplin cezasına konu edilen yorumun içeriğinde yer alan ifadelerin; genel mesleki sorunlara yönelik duygu ve düşünce ifade etme niteliğinde genel bir değerlendirme ve eleştiriden ibaret olduğu; söz konusu yorumda isim, unvan, yer, tarih, işlem, eylem gibi somut ve belli bir kişiyi hedef alan kişisel bilgilerin de yer almadığı dikkate alındığında; söz konusu yorumun, ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ve bu itibarla davacının "Amir veya üstlerine hakaret etmek" fiilinin sübuta ermediği sonucuna varılmıştır.

Bu durumda; davacının, "Amir veya üstlerine hakaret etmek" fiiilini işlediği gerekçesiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.